Aile hekimliği pratiğinde ebeveynlere yönelik bireyselleştirilmiş kısa eğitimin çocukların ekran kullanımına etkisi
The effect of brief individualized education for parents on children's screen use in family medicine practice
- Tez No: 1021288
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, çocuk, ebeveyn, ekran süresi, problemli medya kullanımı, Family medicine, child, parent, screen time, problematic media use
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada birinci basamağa başvuran, ilkokul çağında çocuğu olan ebeveynlerin kendilerinin ve çocuklarının ekran kullanım alışkanlıklarının değerlendirmesi, gereksinimi olan ebeveynlere yönelik bireyselleştirilmiş bir eğitimin kısa dönem etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Adana ilinde bir aile sağlığı merkezine başvuran 58 ebeveyn ile yürütüldü. Çalışmanın ilk bölümü kesitsel, ikinci bölümü tek grup ön-son test deseninde planlandı. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu ve Problemli Medya Kullanım Ölçeği (PMKÖ) formu uygulandı. PMKÖ ortalama puanının üzerinde olan 25 ebeveyne tek oturumluk kısa bireyselleştirilmiş eğitim verildi; iki hafta sonra ölçek yeniden uygulandı. Bulgular: Yaş ortalaması 8,38 ± 1,66 yıl olan çocukların PMKÖ puan ortalaması 88,34 ± 31,4 olup dört saat ve üzeri ekran kullanım oranı hafta içi % 22, hafta sonu % 66 olarak hesaplandı. Sosyodemografik değişkenlere göre PMKÖ puanlarında anlamlı farklılık saptanmadı. Hafta sonu ≥3 saat ekran kullanan annelerin ve babaların çocuklarında PMKÖ puanları yüksek bulundu (p =0,001) Ebeveynlerin % 86,2'si ekranla ilgili kural koyduğunu bildirmesine karşın bu kuralları sıklıkla/her zaman uygulayabildiğini belirtenlerin oranı yalnızca % 29 idi. Kurallara tutarlı biçimde uyan ailelerde PMKÖ puanı, hiç uymayanlara göre düşüktü (p<0,001). Eğitim müdahalesi sonrasında puanlarda iyileşme yönünde eğilim gözlense de bu değişim istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadı (p = 0,073). Sonuç: Çocuklarda ekran süresi önerilen sınırların çok üzerinde olup ebeveynlerinin ekran kullanım alışkanlıkları ve kuralları ile ilişkilidir. Aile hekimliği pratiğinde rutin çocuk izlem ziyaretlerinde problemli medya kullanımının taranması, erken tanı ve uygun yönetim açısından fırsat olabilir. Riskli çocuklara ve ebeveynlere yönelik kısa müdahalelerin birden fazla oturumda yapılması ve uygun davranış değişikliği yöntemleri ile desteklenmesi etkinliği artırabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate screen use habits of parents and their primary school-age children attending a primary care center, and to examine the short-term effect of a brief individualized educational intervention provided to parents in need. Methods: The study was conducted with 58 parents attending a family health center in Adana. The first part was cross-sectional and the second part was a single-group pre-post test design. Participants completed a sociodemographic form and the Problematic Media Use Measure (PMUM). Twenty-five parents whose PMUM scores were above average received a single-session brief individualized education; the scale was re-administered two weeks later. Results: The mean age of children was 8.38 ± 1.66 years and the mean PMUM score was 88.34 ± 31.4. The proportion using screens ≥4 hours/day was 22% on weekdays and 66% on weekends. No significant difference was found in PMUM scores by sociodemographic variables. Children of parents using screens ≥3 hours on weekends had significantly higher PMUM scores (p=0.001). Although 86.2% of parents reported setting screen-related rules, only 29% consistently enforced them. PMUM scores were significantly lower in families with consistent rule enforcement (p<0.001). Following the intervention, an improvement trend was observed but did not reach statistical significance (p=0.073). Conclusion: Children's screen time greatly exceeds recommended limits and is associated with parental screen habits and rule enforcement. Screening for problematic media use during routine child health visits in family medicine may offer an opportunity for early detection. Brief interventions delivered across multiple sessions with behavior change methods may improve effectiveness.
Benzer Tezler
- DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANILI ÇOCUKLARIN AİLELERİNDE AİLE İŞLEVSELLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
EVALUATION OF FAMILY FUNCTIONALITY IN FAMILIES WHOSE CHILDREN HAVE ATTENTION DEFICIT HYPERACTIVITY DISORDER DIAGNOSIS
ERENÇ YASEMİN DOKUDAN DİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEN FENERCİOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM DURCAN
- Aile hekimliği pratiğinde bireyselleştirilmişkısa eğitimin ebeveynlerin antibiyotik algılarına etkisi: Kontrollü bir çalışma
The effect of individualized brief education on parents' perceptions of antibiotics in family medicine practice: A controlled study
İBRAHİM HALİL ŞEKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Aile hekimliği pratiğinde proton pompa inhibitörleri tedavisi farkındalık çalışması
Family medicine practice proton pump i̇nhibitors treatment awareness study
NAZAN KAPICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KEKİLLİ
- Aile hekimliği pratiğinde sık reçetelenen ilaçların ilaç-ilaç etkileşimi açısından değerlendirilmesi ve hekimlerin akılcı ilaç kullanımındaki farkındalıklarının arttırılması
Evaluation of frequently recognized medicines in the practice of family medicine in terms of drug-drug interaction and increasing the awareness of physicians in rational drug use
FATMA TÜRKYÖN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA YILDIRIM BAŞ
- Aile hekimliği pratiğinde çocuklardaki hiperglisemiye yaklaşım ve birinci basamak sağlık kurumlarında tip 1 diyabet tanı tedavi izlem rehberinin yeri
Approach to hyperglycemia in children in family medicine practice and the place of type 1 diabetes diagnostic treatment follow-up guide in primary healthcare
SELAMİ BAYRAKDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıYeditepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM UĞRAŞ
DOÇ. DR. BELMA HALİLOĞLU