Ailesel hiperkolesterolemi tanılı hastaların klinik, biyokimyasal ve genetik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical, biochemical, and genetic characteristics of patients diagnosed with familial hypercholesterolemia
- Tez No: 1021290
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİL YILDIZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Ailesel hiperkolesterolemi, APOB mutasyonu, Dislipidemi, Genetik analiz, LDL-kolesterol, LDLR mutasyonu, Pediatri, Tarama, APOB mutation, Dyslipidemia, Familial hypercholesterolemia, Genetic analysis, LDL, LDLR mutation, Pediatrics, Screening
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Beslenme ve Metabolizma Polikliniği'ne hiperkolesterolemi nedeniyle başvuran pediatrik hastaların klinik, biyokimyasal ve genetik özelliklerini değerlendirmek; elde edilen bulgular doğrultusunda tanı ve tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlamak. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 1 Ocak 2020 – 31 Aralık 2025 tarihleri arasında hiperkolesterolemi ile başvuran 213 pediatrik hastanın retrospektif olarak değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza 0-18 yaş aralığında ve total kolesterol düzeyinin ≥200 mg/dL ve/veya LDL kolesterol düzeyinin ≥130 mg/dL olanlar dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, lipit profilleri, aile öyküleri, genetik test sonuçları, kardiyovasküler görüntüleme bulguları ve tedavi durumları incelenmiştir. Genetik analizler yeni nesil dizileme yöntemiyle dislipidemi gen paneli kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Olguların %46,01'ine (n=98) Ailesel Hiperkolesterolemi tanı kriterlerini karşıladığı saptanmıştır. Hastaların %55,87'si erkek, yaş ortalaması 7,28±4,83 yıldır. AH tanısı alan grupta AH tanısı almayan grupla karşılaştırıldığında total kolesterol (304,60±97,47, p<0,001) ve LDL-kolesterol (232,39±97,39, p<0,001) düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. Genetik analiz yapılan 61 hastanın %72,13'ünde (n=44) patojenik mutasyon tespit edilmiş olup bunların %81,82'si LDLR, %18,18'i APOB mutasyonudur. Hastaların %93,18'i heterozigot, %6,82'si homozigot yapıdadır. Mutasyon pozitif hastalarda total kolesterol ve LDL-kolesterol düzeyleri mutasyon negatif gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Hastaların %98,12'sinde patolojik fizik muayene bulgusu saptanmamıştır. Medikal tedavi alan hastalarda en sık yan etki miyalji (%81,25) olarak bildirilmiştir. Sonuç: Çalışmamız, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi pediatrik AH popülasyonunun klinik ve genetik profilini ortaya koymaktadır. Yüksek genetik test pozitiflik oranı (%72,13) klinik tanı kriterlerinin etkinliğini desteklemektedir. Çocukluk çağında fizik muayene bulgularının nadir olması, tanının lipit profili ve aile öyküsüne dayandırılması gerektiğini vurgulamaktadır. Erken tanı ve tedavi için ulusal düzeyde sistematik tarama programlarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to evaluate the clinical, biochemical, and genetic characteristics of pediatric patients who presented to the Pediatric Nutrition and Metabolism Outpatient Clinic at the University of Health Sciences Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital with hypercholesterolemia, and to contribute to the improvement of diagnostic and therapeutic approaches based on the obtained findings. Materials and Methods: This study was conducted through the retrospective evaluation of 213 pediatric patients who presented with hypercholesterolemia between January 1, 2020, and December 31, 2025. Patients aged 0–18 years with a total cholesterol level of ≥200 mg/dL and/or an LDL cholesterol level of ≥130 mg/dL were included in the study. Demographic characteristics, anthropometric measurements, lipid profiles, family histories, genetic analysis results, cardiovascular imaging findings, and treatment status of the patients were examined. Genetic analyses were performed using next-generation sequencing within the scope of a dyslipidemia gene panel. Results: Of the cases, 46.01% (n=98) were found to meet the diagnostic criteria for familial hypercholesterolemia (FH). Males constituted 55.87% of the patients, with a mean age of 7.28±4.83 years. In the FH-diagnosed group, total cholesterol (304.60±97.47 mg/dL; p<0.001) and LDL cholesterol (232.39±97.39 mg/dL; p<0.001) levels were significantly higher. Among the 61 patients who underwent genetic analysis, pathogenic mutations were identified in 72.13% (n=44), of which 81.82% were LDLR mutations and 18.18% were APOB mutations. Of the mutation-positive patients, 93.18% were heterozygous and 6.82% were homozygous. Total cholesterol and LDL cholesterol levels were significantly higher in mutation-positive patients compared to the mutation-negative group. No pathological physical examination findings were detected in 98.12% of the patients. The most frequently reported adverse effect among patients receiving medical treatment was myalgia (81.25%). 14 Conclusion: Our study delineates the clinical and genetic profile of the pediatric FH population at Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital. The high genetic test positivity rate (72.13%) supports the efficacy of clinical diagnostic criteria. The rarity of physical examination findings in childhood underscores the necessity of basing the diagnosis on lipid profiles and family history. The expansion of systematic screening programs at the national level is recommended for early diagnosis and treatment.
Benzer Tezler
- Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesinde kalıtsal metabolik hastalık tanısı ile karaciğer nakli uygulanan hastaların kısa ve uzun dönem sonuçlarının değerlendirilmesi
Determination of short and long term results of liver transplanted patients with the diagnosis of inborn errors of metabolism at Başkent University, Ankara Hospital,
HAZEL DELAL DARA KAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBaşkent ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM AYDIN
- Ailesel hiperkolesteroleminin genetik nedenlerinin araştırılması
Investigation of genetic causes of familial hypercholesterolemia
ERDEM KINDIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GenetikHacettepe ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİKAŞİFOĞLU
- Türk toplumunda ailesel hiperkolesterolemide proprotein konvertaz subtilisin/keksin tip 9 mutasyonlarının sıklığı
Frequency of proprotein convertase subtilisin/kexin type 9 mutations in familial hypercholesterolemia in Turkish population
NURSİMA ÇUKADAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DOĞRUEL
- Tiroid disfonksiyonu olan hastaların biyokimyasal parametrelerinin retrospektif incelenmesi
Retrospective examination of biochemical parameters of patients with thyroid dysfunction
CEREN ULAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NEŞE YENİÇERİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL KIRLI
- Primer ailesel hiperlipidemi tanılı çocuk ve adölesanlarda demografik, klinik özellikler ve bunların mutasyon analizi sonuçlarıyla ilişkisi
The relationship between demographical, clinical properties and their mutation analysis results between children and adolescents with the diagnoses of primary familial hyperlipidemia
İREM KAPLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİSE NESLİHAN ÖNENLİ MUNGAN