Alzheimer hastalığı tedavisinde etkili nanotaşıyıcı ilaç sistemlerinin geliştirilmesi
Development of effective nanocarrier drug systems in the treatment of alzheimer's disease
- Tez No: 1021458
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL CEVHER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Biyoteknoloji, Pharmacy and Pharmacology, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Alzheimer Hastalığı, Kurkumin, Poli ßeta amino ester, Anti-enflamatuvar, Antioksidan, Alzheimer disease, Curcumin, Poly ßeta amino ester, Anti-inflammatory, Antioxidant
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Farmasötik Teknoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alzheimer hastalığı (AH), hafıza kaybı, öğrenme, görsel, mekansal yetiler ve davranış gibi bilişsel işlevlerde bozulmaya yol açan ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Günümüzde kullanılan tedavi yaklaşımları çoğunlukla semptomatik tedavi olup hastalığın ilerlemesini durdurmamaktadır. Antioksidant ve antienflamatuvar özellikleri sayesinde kurkumin yalnızca semptomların hafifletilmesinde değil, aynı zamanda hastalığın tedavisinde de güçlü bir terapötik ajan olarak değerlendirilmektedir. Ancak düşük çözünürlük ve biyoyararlanımı ve sınırlı hücre geçirgenliği ile kısa yarı ömrü klinik kullanımını sınırlandırmaktadır. Bu çalışmada kurkuminin poli (β-amino ester) (PßAE) nanopartikülleri geliştirilerek fizikokimyasal ve biyolojik özelliklerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Kurkuminin PßAE polimer matriksi içerisine %70 ila %83 oranında enkapsülasyonu sağlanarak serbest kurkumin çözeltisine kıyasla in vitro salım hızı 4–5 kat yavaşlatılmıştır. Nanopartiküllerin partikül boyutu 200 nm ve altında, PDI değeri ise 0,2'den küçük bulunmuştur. Zeta potansiyeli değeri ise +30 (mV) olarak elde edilmiştir. Formülasyonların güvenliliği SH-SY5Y hücrelerinde MTT ve NRU testleri ve ROS seviyelerinin analizi ile değerlendirilmiş, FdHPS-3 nanopartikül formülasyonu ideal olarak seçilmiştir. FITC yüklü PßAE nanopartikülleri hazırlanmış ve akış sitometrisinde hücresel alım çalışmaları yapılmış olup polimer konsantrasyonuna bağlı olarak hücresel alımı yaklaşık 20 kat arttırılmıştır. Etkililik çalışmalarında kurkuminin ve PßAE nanopartiküllerinin koruyucu ve tedavi edici etkinliği LPS ile indüklenen SH-SY5Y hücresinde ROS ve TNF-α ile IL-6 gibi pro-enflamatuvar sitokin düzeylerinin analizi ile test edilmiştir. Koruyucu ve tedavi edici etkinliği kurkumin yüklü nanopartiküllerin ROS seviyelerini ve TNF-α ile IL-6 gibi pro-enflamatuvar sitokin düzeylerini LPS pozitif kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde azalttığı gösterilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, kurkumin yüklü PßAE nanopartiküllerinin Alzehimer hastalığının tedavisinde terapötik etkinliğini artırabilecek umut verici bir nano taşıyıcı sistem olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Alzheimer's disease (AD) is a progressive neurodegenerative disease that leads to impairment in cognitive functions such as memory loss, learning, visual and spatial abilities, and behavior. Current treatment approaches are mostly symptomatic and do not halt disease progression. Curcumin, thanks to its antioxidant and anti-inflammatory properties, is considered a powerful therapeutic agent not only for alleviating symptoms but also for treating the disease. However, its low solubility and bioavailability, limited cell permeability, and short half-life limit its clinical use. This study aimed to improve the physicochemical and biological properties of curcumin by developing poly(β-amino ester) (PßAE) nanoparticles. Encapsulation of curcumin in a PßAE polymer matrix at a rate of 70% to 83% slowed the in vitro release rate by 4–5 times compared to a free curcumin solution. The nanoparticles had a particle size of 200 nm and below, and a PDI value less than 0.2. The zeta potential value was obtained as +30 mV. The safety of the formulations was evaluated in SH-SY5Y cells by MTT and NRU tests and analysis of ROS levels, and the FdHPS-3 nanoparticle formulation was chosen as ideal. FITC-loaded PßAE nanoparticles were prepared and cellular uptake studies were performed in flow cytometry, and cellular uptake was increased approximately 20-fold depending on the polymer concentration. In efficacy studies, the protective and therapeutic efficacy of curcumin and PßAE nanoparticles was tested in LPS-induced SH-SY5Y cells by analysis of ROS and pro-inflammatory cytokine levels such as TNF-α and IL-6. It was shown that curcumin-loaded nanoparticles significantly reduced ROS levels and pro-inflammatory cytokine levels such as TNF-α and IL-6 compared to the LPS-positive control group. The results indicate that curcumin-loaded PßAE nanoparticles may be a promising nano-carrier system that can enhance the therapeutic efficacy in the treatment of Alzheimer's disease.
Benzer Tezler
- Santral sinir sistemine yönelik nanopartiküler ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi ve parkinson hastalığında tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi
Development of nanoparticulate drug delivery systems for central nervous system and evaluation of the treatment efficacy i̇n parkinson's disease
SEMA ARISOY
Doktora
Türkçe
2020
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANSEL ÇOMOĞLU
- Production of antibacterial biobased blends for biomedical use
Biyomedikal alanlarda kullanılmak üzere antibakteriyel özellikli biyobazlı harmanların eldesi
METE DERVİŞCEMALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Biyoteknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. FATOŞ YÜKSEL GÜVENİLİR
- Alzheimer tedavisinde kullanılmak üzere oral nanotaşıyıcların hazırlanması ve in vitro değerlendirilmesi
Preparation and in vitro evaluation of oral nanovehicles for alzheimer's disease treatment
ECEHAN ONAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVREN HOMAN GÖKÇE
- Donepezil HCl içeren lipozomal taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi ve beyne hedeflendirilmesi
Development of donepezil HCl-loaded liposomal carrier systems and their targeting to the brain
YASEMİN BALTACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANSEL ÇOMOĞLU
- Alzheimer hastalığı tedavisinde kullanılan normal ve alternatif yöntemler
Normal and alternative methods used in the treatment of Alzheimer's disease
EBRU KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
BiyoteknolojiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN BÜLBÜL