Palyatif bakım hastalarına bakım veren kadınların deneyimlerinde toplumsal cinsiyet rollerinin analizi
An analysis of gender roles and the experiences of female caregivers in palliative care
- Tez No: 1021686
- Danışmanlar: PROF. DR. TARIK TUNCAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Palyatif bakım, toplumsal cinsiyet, feminist sosyal hizmet, bakım emeği, kadın bakım veren, Palliative care, gender, feminist social work, care work, female caregivers
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZKURT, Elif. Palyatif Bakım Hastalarına Bakım Veren Kadınların Deneyimlerinde Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2026. Palyatif bakım sürecinde bakım verme sorumluluğu büyük ölçüde kadınlar tarafından üstlenilmesine rağmen, kadınların bu süreci toplumsal cinsiyet bağlamında nasıl deneyimlediklerine ve bakım verme deneyimlerinin toplumsal cinsiyet eşitsizlikleriyle ilişkisine yönelik çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma, kadınların bakım sürecinde deneyimledikleri toplumsal cinsiyet rollerini feminist bir perspektif çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüş, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış form ile derinlemesine görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Özneleri, 2025 yılında Kocaeli Devlet Hastanesi, Ankara Etlik Şehir Hastanesi, Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Ordu Eğitim ve Araştırma Hastanesi palyatif bakım merkezlerinde yatan hastaların araştırmaya katılmaya gönüllü olan kadın bakım verenleri oluşturmuş ve amaçlı örneklem yöntemiyle 18 kadın bakım verene ulaşılmıştır. Veriler, tematik analiz yoluyla MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları bakımın toplumsal cinsiyetlendirilmesi ve kadına yüklenmesi; ekonomik bağımlılık, güç ilişkileri, cinsiyet temelli eşitsizlik; bakım sürecinde kadın öznenin yıpranması ve baş etme becerileri ile toplumsal cinsiyet rollerinin sorgulanması ve kısmi dönüşümü olmak üzere dört tema altında ele alınmıştır. Araştırma, palyatif bakım sürecinde kadın bakım verenlerin bakım emeğiyle birlikte duygusal emek, zihinsel yük ile taşıdıkları yükü ortaya koymuştur. Bu yük, aile içindeki güç eşitsizlikleri, bakım sorumluluğunun politika tercihleri doğrultusunda aileye ve çoğunlukla kadınlara devredilmesi ve psikososyal destek mekanizmalarının yetersizliği ile pekiştirilmektedir. Bu araştırma; palyatif bakımın toplumsal cinsiyet bakış açısına duyarlı bir perspektifle yeniden yapılandırılmasını, bakım verenlere yönelik sistematik psikososyal destek modellerinin geliştirilmesini ve palyatif bakım multidisipliner ekiplerine feminist sosyal hizmet bakış açısından uygulama çıkarımlarını sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
ÖZKURT, Elif. An Analysis of Gender Roles and the Experiences of Female Caregivers in Palliative Care, Master's Thesis, Ankara, 2026. Although caregiving responsibilities in palliative care are predominantly undertaken by women, studies examining how women experience this process within the context of gender and how caregiving experiences relate to gender inequalities remain limited. This study aims to analyze the gender roles experienced by women caregivers during the caregiving process from a feminist perspective. The study was conducted using a qualitative research design. Data were collected through in-depth interviews based on a semi-structured interview form. The participants consisted of women caregivers who voluntarily agreed to participate in the study and who were providing care to patients receiving treatment in the palliative care units of Kocaeli State Hospital, Ankara Etlik City Hospital, Samsun Training and Research Hospital, and Ordu Training and Research Hospital in 2025. Using purposive sampling, data were collected from 18 women caregivers. The data were analyzed through thematic analysis using the MAXQDA software program. The findings of the study were examined under four themes: the gendering of care and the assignment of caregiving responsibilities to women; economic dependency, power relations, and gender-based inequalities; the burden and coping strategies of women caregivers during the caregiving process; and the questioning and partial transformation of gender roles. The study revealed that women caregivers in palliative care bear not only caregiving responsibilities but also substantial emotional labor and mental burden. This burden is reinforced by inequalities in family power relations, the transfer of caregiving responsibilities to families—and predominantly to women—through policy choices, and the inadequacy of psychosocial support mechanisms. This study contributes to the literature by highlighting the need to restructure palliative care services through a gender-sensitive perspective, develop systematic psychosocial support models for caregivers, and provide practice implications for multidisciplinary palliative care teams from a feminist social work perspective.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım alan hastaların informal bakım veren aile üyelerinin toplumsal cinsiyet algısı bağlamında bakım yüklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of care burden of family members providing informal care to patients receiving palliative care in the context of gender perception
KÜBRA SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP SET
- Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi palyatif bakım servisinde yatan hastalara primer bakım verenlerde depresyon ve uyku kalitesi
Depression and sleep quality of primary caregivers who give care to hospitalized patients in Samsun Training and Research Hospital palliative care service
TÜRKAN CENGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU
- Palyatif bakım hastalarının bakım verenlerinde psikolojik dayanıklılık, bakım yükü ve bakım vermeye hazır oluşluk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship among resilience, caregiver burden, and readiness for caregiving in caregivers of palliative care patients
GÜLSÜM KELEBEK AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikAksaray ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLYETER ERDOĞAN YÜCE
- Pediatrik palyatif bakım merkezlerinde tedavi gören hastaların özellikleri ve onlara bakım veren bireylerin bakım yükleri ve tükenmişlik durumları
Characteristics of patients treated in pediatric palliative care centers and care loads and burnout conditions of the individuals WHO care for them
MEHTAP AKBULAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞANLIAY ŞAHİN
- Afyonkarahisar ili yoğun bakım ünitelerinde ve palyatif serviste yatan hastaların yakınlarındaki uyku kalitesi, anksiyete ve depresyon düzeyi
Sleep quality, anxiety, and depression levels in relatives of patients hospitalized in intensive care units and palliative care services in Afyonkarahisar
SÜMEYYE YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Anestezi ve ReanimasyonAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUBA BERRA SARITAŞ