Üretken yapay zekâ eğitiminde telif haklarının korunması
Protection of copyright in generative artificial intelligence training
- Tez No: 1021779
- Danışmanlar: PROF. DR. FÜLÜRYA YUSUFOĞLU BİLGİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Üretken Yapay Zekâ, Üç Aşamalı Test, Adil Kullanım, Metin ve Veri Madenciliği, Şeffaflık Yükümlülükleri, Generative Artificial Intelligence, Three-Step Test, Fair Use, Text and Data Mining, Transparency Obligations
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Galatasaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Üretken yapay zekâ eğitiminde kullanılan eserler nedeniyle vuku bulan telif hakkı ihlalleri günümüzde küresel bir sorun haline gelmiştir. Çalışmada, üretken yapay zekâ eğitiminde telif haklarının korunması konusuna odaklanılmakta, bu çerçevede, inovasyon ve telif hakları arasında adil dengenin tesisini sağlayabilecek bir çözüm yolu aranmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde üretken yapay zekânın gelişim süreci ve bu teknolojiye ilişkin temel kavramlar açıklanmaktadır. Bu kapsamda, büyük dil modelleri ve difüzyon modelleri gibi farklı yapay zekâ modellerinin özellikleri ve eğitim süreçleri üzerinde durulmaktadır. Böylelikle telif hakkı ihlallerinin eğitimin hangi aşamalarında gerçekleştiği tespit edilmektedir. İkinci bölümde, yaşanan ihlaller bakımından mevcut telif hakkı istisnalarının uygulanabilirliği üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda, üç aşamalı test, adil kullanım ve adil işlem doktrinleri, geçici çoğaltma istisnası ile metin ve veri madenciliği istisnası çerçevesinde değerlendirmeler yapılmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise, alternatif çözüm yöntemleri üzerinde durulmakta, farklı lisans modelleri ile şeffaflık yükümlülüklerinin avantajları ve dezavantajları incelenmektedir. Böylelikle, hangi yöntemin üretken yapay zekâ eğitiminde telif haklarının korunması bakımından en etkili sonucu verebileceği araştırılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Copyright infringements arising from the use of copyrighted works in the training of generative artificial intelligence have recently become a global issue. The study focuses on the protection of copyright in training of generative artificial intelligence and seeks to find a solution capable of establishing an equitable balance between innovation and copyright protection. In the first chapter of the study, the evolution of generative artificial intelligence and fundamental concepts relating to this technology are explained. Within this context, the characteristics and training processes of different artificial intelligence models, including large language models and diffusion models are elaborated. Thus, the stages of training at which copyright infringements occur are identified. In the second chapter, the applicability of existing copyright exceptions to these infringements is examined. In this regard, evaluations are made within the framework of the three-step test, fair use and fair dealing doctrines, temporary reproduction exception, and text and data mining exception. In the final part of the study, alternative solution methods are elaborated, and the advantages and disadvantages of various licensing models and transparency obligations are examined. Consequently, the method that could provide the most effective outcome for the protection of copyright in generative artificial intelligence training is investigated.
Benzer Tezler
- Görüntü üreten yapay zeka eğitiminde güzel sanat eserlerinin kullanımı: Telif hakları üzerine bir hukuki inceleme
Use of fine artworks in image generator artificial intelligence training: A legal examination of copyright infringements
EZGİNUR USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hukukİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR ÇAĞLAYAN AKSOY
- Grafik sanatında yapay zekâ destekli yaratıcılığın dönüşümü
The transformation of ai-supported creativity in graphic art
FETİCAN YAZAR
- Üretken yapay zeka destekli programlama eğitiminde sorgu mühendisliğinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of prompt engineering in generative artificial intelligence-assisted programming education with regards to various variables
HANDAN ATUN
Doktora
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAnkara ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN GÜLBAHAR GÜVEN
- Üretken yapay zekâ araçlarının kodlama eğitiminde kullanımının incelenmesi: ChatGPT örneği
Examining the use of generative artifical intelligence tools in coding education: The case of ChatGPT
MEHMET ÖZÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN TÜZÜN
- ChatGPT üretken yapay zekâ aracının matematik eğitiminde kullanılan farklı türdeki problemleri çözme performansının incelenmesi
Investigating the performance of ChatGPT generative artificial intelligence tool in solving different types of problems used in mathematics education
İLAYDA TÜRK KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MatematikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE EV ÇİMEN