Mustafa er-Râfiî ve Abbâs el-Akkâd'ın eserlerinde teşbih olgusu: Karşılaştırmalı analiz
The phenomenon of tashbīh in the works of Mustafa al-Rāfiʿī and Abbas al-ʿAqqād: A comparative analysis
- Tez No: 1021800
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KASIM ABDUSSAMET BAKKALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Mustafa Sâdık er-Râfiî'nin Evrâku'l-Verd adlı eseri ile Abbâs Mahmûd el-Akkâd'ın Sâre adlı eserinde yer alan teşbihleri karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel problemi, modern Arap edebiyatının önde gelen iki temsilcisinin teşbih anlayışlarının hangi yönlerden benzerlik ve farklılık gösterdiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda çalışma, klasik belâgat kaynaklarında yer alan teşbih teorisini esas alarak söz konusu iki eserdeki teşbihleri tespit etmeyi, sınıflandırmayı ve değerlendirmeyi hedeflemiştir. Araştırmada betimleyici, analitik ve karşılaştırmalı yöntemler kullanılmıştır. Öncelikle teşbih kavramı teorik açıdan ele alınmış; ardından Evrâku'l-Verd ve Sâre'de yer alan teşbihler klasik belâgat ölçütlerine göre tasnif edilmiş ve edebî-belâgî açıdan analiz edilmiştir. Son aşamada ise iki yazarın teşbih anlayışları karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda, her iki yazarın da teşbihi yalnızca estetik bir unsur olarak değil, düşünce ve duygu dünyalarını yansıtan temel bir anlatım aracı olarak kullandıkları görülmüştür. Bununla birlikte Râfiî'nin teşbihlerinde duygusal, ruhî ve idealist yönlerin; Akkâd'ın teşbihlerinde ise psikolojik, analitik ve düşünsel yönlerin ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca her iki yazarın teşbih türleri, teşbih kaynakları ve çağdaş unsurlardan yararlanma biçimleri bakımından önemli farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Gelecekte yapılacak araştırmalarda her iki yazarın diğer eserlerinin de benzer yöntemlerle incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine and compare the similes found in Awrāq al-Ward by Mustafa Sadiq al-Rafi'i and Sarah by Abbas Mahmoud al-Aqqad. The main problem of the study is to identify the similarities and differences between the simile practices of these two prominent figures of modern Arabic literature. Accordingly, the study seeks to identify, classify, and evaluate the similes employed in the two works within the framework of classical Arabic rhetoric. The research adopts descriptive, analytical, and comparative methods. First, the concept of simile is discussed theoretically based on classical rhetorical sources. Subsequently, the similes found in Awrāq al-Ward and Sarah are classified according to the criteria of Arabic rhetoric and analyzed from literary and rhetorical perspectives. Finally, the simile practices of the two authors are comparatively evaluated. The findings reveal that both authors employ simile not merely as an aesthetic ornament but as a fundamental expressive device reflecting their intellectual and emotional worlds. However, significant differences have been identified between them. Al-Rafi'i's similes are characterized by emotional, spiritual, and idealistic dimensions, whereas al-Aqqad's similes display psychological, analytical, and intellectual tendencies. The study also demonstrates notable differences in the types of similes used, the sources from which they are derived, and the ways contemporary elements are incorporated into their imagery. In conclusion, the study highlights the aesthetic and functional role of simile in modern Arabic prose and shows that the distinct literary visions of al-Rafi'i and al-Aqqad are clearly reflected through their use of simile. Future studies may extend this approach to other works by both authors.
Benzer Tezler
- Modern Mısır Arap edebiyatında öne çıkan eleştirmenler ve eleştiri yöntemleri
Prominent critics and criticism methods in modern Egyptian Arabic literature
FATMA HAYRÜNNİSA ÇİL
Doktora
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BOSTANCI
- مُخْتَصَرٌ في الفقْهِ مما ليس في الرَّوضةِ والمنهاجِ (من أوَّلِ كتابِ الدِّيات إلى نهاية ِكتابِ النَّذر)للعلامة عبد الملك بن علي بن أبي المنى البابي الحلبي (دراسةً وتحقيقاً)
Abdülmelik Ali bin Ali el Bâbî'nin er-Ravda ve'l-Minhac isimli eserinde yer almayan fıkıh konularının özeti (Diyet bölümünün başından adak bölümünün sonuna kadar) isimli eserinin tahkik ve analizi
MUSTAFA TALIB ABBAS ABBAS
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAİBA FARHAT
- Şeyyad Hamza Mi`rac-name
Başlık çevirisi yok
GÜLTEN FEŞEL GÜZELIŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiEski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
PROF. DR. METİN AKAR
- Er-Râfiî'nin İ'câz'ul-Kur'ân ve'l-Belâgatu'n-Nebeviyye Adlı Eserinde Makale Üslubu ve İ'câz Düşüncesi
The Article Style and the Concept of l'jaz in al-Rafi'I's Work Ijaz al-Quran wa al-Balaghah-al-Nabawiyyah
EBRAHEEM YOUSEF SOLIMAN MOHAMED
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF KARATAŞ
- Mustafa Sadık er-Rafii ve Vahyu`l-Kalem`i
Mustafa Sadık er-Rafii ve Vahyu`l-Kalem`i
CEYHUN ÜNLÜER
Yüksek Lisans
Arapça
2000
Doğu Dilleri ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZMİ YÜKSEL