Manisa Celal Bayar Üniversitesi Çocuk Hastalıkları Polikliniğine başvuran 12-17 yaş aralığındaki olgularda klasik ve elektronik tütün ürünleri kullanma sıklığı ve bunun sosyal destekle ilişkisi
Frequency of classical and electronic tobacco product use and its relationship with social support in cases aged 12-17 admitted to Manisa Celal Bayar University Pediatric Outpatient Clinic
- Tez No: 1021943
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGE YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Tütün kullanımının temelleri büyük ölçüde ergenlik döneminde atılmaktadır. Klasik sigaranın yanı sıra elektronik sigara ve nargile gibi ürünler ergenler arasında giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, çocuk hastalıkları polikliniğine başvuran 12-17 yaş aralığındaki olgularda klasik ve elektronik tütün ürünleri kullanma sıklığını belirlemek ve bu kullanımın algılanan sosyal destek düzeyleri (aile, arkadaş, öğretmen) ile ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve tanımlayıcı klinik saha çalışması, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları Polikliniğine başvuran 400 ergen (196 erkek, 204 kız) ile yürütülmüştür. Veriler; Sosyodemografik Veri ve Tütün Kullanım Anketi ile Çocuk ve Ergenler İçin Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği (ÇESDÖ) kullanılarak dijital ortamda toplanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson ki-kare testi kullanılmıştır. Güncel sigara içiciliğinin bağımsız belirleyicilerini saptamak amacıyla çok değişkenli ikili lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 15,21±1,72 yıldır. Olguların %35,3'ünün yaşamı boyunca en az bir kez klasik sigara denediği, %10,0'unun güncel sigara kullanıcısı olduğu saptanmıştır. Yaşam boyu elektronik sigara deneme sıklığı %30,8, nargile deneme sıklığı %17,0 bulunmuştur. Ölçek toplam puan ortalaması 160,43±27,05'tir ve iç tutarlılık çok yüksektir (Cronbach alfa = 0,958). Tek değişkenli analizlerde toplam sosyal destek puanı ile klasik sigara (p<0,001), elektronik sigara (p=0,034) ve nargile (p<0,001) kullanımı arasında anlamlı ve negatif yönde ilişki saptanmıştır. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, yaş, cinsiyet ve baba eğitim düzeyi için düzeltildikten sonra, aile desteği (aOR = 0,91; %95 GA: 0,85-0,97) ve arkadaş desteğinin (aOR = 0,93; %95 GA: 0,89-0,97) güncel sigara içiciliğine karşı bağımsız koruyucu etkileri sürmüştür. Erkek cinsiyet (aOR = 2,80) ve artan yaş (aOR = 1,39) bağımsız risk etkeni olarak belirlenmiştir. Elektronik sigara deneyimi ile aile desteği arasında ise anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p=0,545). Çok değişkenli analizde arkadaş ve öğretmen desteği elektronik sigara deneyimine karşı bağımsız koruyucu etki gösterirken (sırasıyla aOR = 0,96 ve aOR = 0,96), aile desteğinin bağımsız etkisi saptanmamıştır (aOR = 1,00; p = 0,954) Sonuç: Elektronik sigara kullanımı, ergenler arasında klasik sigaraya yakın bir yaygınlık göstermektedir. Algılanan sosyal destek, özellikle aile ve arkadaş desteği, klasik sigara kullanımına karşı bağımsız bir koruyucu etken olarak öne çıkmaktadır. Ancak bu koruyucu etkinin elektronik sigara için aynı biçimde geçerli olmadığı; aile desteğinin elektronik sigara kullanımıyla ilişki göstermediği saptanmıştır. Bu bulgu, klasik tütün için etkili olan aile temelli koruyucu mekanizmaların yeni nesil ürünler için yeterli olmayabileceğini düşündürmektedir. Poliklinik başvurusu, ergenlerde tütün kullanımının taranması ve önleyici danışmanlık için değerli bir fırsat penceresi sunmaktadır. Klasik sigarada aile ve arkadaş desteği koruyucu iken, elektronik sigarada yalnızca arkadaş ve öğretmen desteği koruyucu bulunmuş; aile desteği koruyucu etki göstermemiştir. Bu, ürün tipine göre farklı önleme stratejileri gerektiğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Objectives: Tobacco use is largely initiated during adolescence. In addition to conventional cigarettes, products such as electronic cigarettes and waterpipes are becoming increasingly common among adolescents. This study aimed to determine the frequency of classical and electronic tobacco product use among cases aged 12-17 years admitted to a pediatric outpatient clinic and to examine its relationship with perceived social support levels (family, friend, teacher). Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive clinical field study was conducted with 400 adolescents (196 males, 204 females) admitted to the Pediatric Outpatient Clinic of Manisa Celal Bayar University Faculty of Medicine. Data were collected digitally using a Sociodemographic and Tobacco Use Questionnaire and the Child and Adolescent Social Support Scale (CASSS). Independent samples t-test, one-way analysis of variance, and Pearson chi-square test were used. Multivariable binary logistic regression analysis was performed to identify independent predictors of current cigarette smoking. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of participants was 15.21±1.72 years. Lifetime experimentation with conventional cigarettes was 35.3%, and 10.0% were current smokers. Lifetime electronic cigarette experimentation was 30.8% and waterpipe experimentation was 17.0%. The mean total scale score was 160.43±27.05, with very high internal consistency (Cronbach's alpha = 0.958). In univariate analyses, total social support was significantly and negatively associated with conventional cigarette (p<0.001), electronic cigarette (p=0.034), and waterpipe (p<0.001) use. In multivariable logistic regression, after adjustment for age, sex, and paternal education, family support (aOR = 0.91; 95% CI: 0.85-0.97) and friend support (aOR = 0.93; 95% CI: 0.89-0.97) remained independent protective factors against current smoking. Male sex (aOR = 2.80) and increasing age (aOR = 1.39) were independent risk factors. No significant association was found between electronic cigarette experience and family support (p=0.545). In multivariable analysis, friend and teacher support were independent protective factors against electronic cigarette experimentation (aOR = 0.96 each), whereas family support showed no independent effect (aOR = 1.00; p = 0.954) Conclusion: Electronic cigarette use shows a prevalence approaching that of conventional cigarettes among adolescents. Perceived social support, particularly family and friend support, emerges as an independent protective factor against conventional cigarette use. However, this protective effect does not appear to apply equally to electronic cigarettes; family support showed no association with electronic cigarette use. This finding suggests that family-based protective mechanisms effective for conventional tobacco may be insufficient for new-generation products. The outpatient visit offers a valuable window of opportunity for screening and preventive counseling regarding tobacco use in adolescents.
Benzer Tezler
- Monoterapi ve politerapi antiepileptik ilaç kullanan epilepsi hastalarında kardiyak etkilenmenin QTC dispersiyonu ile değerlendirilmesi
Evaluation of cardiacial influence in epilepsy patients using monotherapy and polyterapy antiepyleptic drug by QTC dispersion
SENEM BEHSAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL COŞKUN
- Tip 1 diyabetes mellitus tanısı ile takip edilen adölesan kızlarda AMH, inhibin-b, insulin like faktör-3 ve transabdominal 3d USG kullanılarak over rezervinin değerlendirilmesi
Evaluation of ovarian reserve in adolescent girls with type 1 diabetes mellitus using AMH, inhibin-B, insulin like factor-3 and transabdominal 3d USG
EZGİ ÖZGÜVEN ÖRCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL ERSOY
- Çocuk hastalarda nutrisyonel anemilerin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of nutritional anemia in pediatric patients
ŞÜKRÜ AYDOĞAN AKCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEN TÜREDİ YILDIRIM
- Kardiyak üfürüm nedeniyle üçüncü basamak çocuk kardiyoloji merkezine yönlendirilen 0-18 yaş arası çocukların ebeveynlerinin anksiyete düzeyi ve ebeveyn anksiyetesine çocuk kardiyoloji hekimi muayenesinin etkisi ile transtorasik ekokardiyografi sonucunun etkisinin karşılaştırılması
Anxiety level of parents of children aged 0-18 referred to tertiary pediatric cardiology center due to cardiac murmur and comparison of the effect of pediatric cardiologist examination and transthoracic echocardiography result on parental anxiety
TULU KUYUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL COŞKUN
- Nörofibromatozis tip 1 tanılı hastaların klinik özelliklerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective investigation of clinical features of patients diagnosed with neurofibromatosis type 1
HÜMEYRA KÖSE YAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ AYKAN ÖZGÜVEN