Trendyol ve Temu mobil uygulama kullanım niyetini belirleyen faktörler üzerine bir araştırma
A study on the factors determining the intention to use Trendyol and Temu mobile applications
- Tez No: 1022077
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN KİRACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İşletmecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mobil uygulamaların yaygınlaşmasıyla birlikte dijital tüketim davranışları önemli ölçüde değişmiş, mobil e-ticaret uygulamaları bireylerin alışveriş alışkanlıklarında belirleyici bir rol üstlenmiştir. Bu durum, mobil uygulama kullanım niyeti ve satın alma davranışını açıklayan kuramsal modellerin mobil bağlamda yeniden ele alınmasını gerekli kılmıştır. Bu çalışmanın amacı, mobil e-ticaret uygulamalarında kullanıcıların satın alma niyetini etkileyen faktörleri Gerekçeli Eylem Teorisi, Planlı Davranış Teorisi ve Teknoloji Kabul Modeli çerçevesinde bütünleşik bir yaklaşımla incelemektir. Tutum, öznel norm, algılanan davranışsal kontrol, algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığının yanı sıra, MAUX-C ölçeğinin kullanılabilirlik, yararlılık, arzu edilebilirlik, bulunabilirlik, erişilebilirlik ve güvenilirlik boyutları değerlendirmeye dâhil edilmiştir. Literatürde modellerin çoğunlukla ayrı ayrı incelendiği ve mobil uygulama odaklı kullanıcı deneyimi değişkenlerinin sınırlı ele alındığı görülmektedir. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurarak mobil e-ticaret davranışını daha kapsamlı biçimde açıklamayı amaçlamaktadır. Bulguların, mobil uygulama geliştiricileri ve e-ticaret işletmeleri açısından satın alma niyeti üzerinde etkili kullanıcı deneyimi unsurlarının anlaşılmasına katkı sağlaması beklenmektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre teorisyenler ve uygulayıcılara çeşitli öneriler getirilmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda algılanan kullanım kolaylığı, algılanan keyif, algılanan göreli avantaj, davranışa yönelik tutum, mobil uygulama kullanım niyeti ve algılanan davranışsal kontrol değişkenlerinin her iki uygulama bakımından anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte MAUX-C ölçeğine ilişkin boyutların her iki uygulamada da beklenen düzeyde anlamlı sonuç vermediği; Trendyol uygulamasında öznel normun, TEMU uygulamasında ise algılanan davranışsal kontrolün kullanım niyeti üzerinde anlamlı etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
With the widespread use of mobile applications, digital consumer behaviors have changed significantly, and mobile e-commerce applications have assumed a decisive role in individuals' shopping habits. This situation has made it necessary to reconsider theoretical models explaining mobile application usage intention and purchasing behavior within the mobile context. The aim of this study is to examine the factors affecting users' purchase intention in mobile e-commerce applications through an integrated approach within the framework of the Theory of Reasoned Action, the Theory of Planned Behavior, and the Technology Acceptance Model. In addition to attitude, subjective norm, perceived behavioral control, perceived usefulness, and perceived ease of use, the usability, usefulness, desirability, findability, accessibility, and credibility dimensions of the MAUX-C scale were also included in the evaluation. The literature reveals that these models are generally examined separately and that user experience variables focused on mobile applications are addressed in a limited manner. This study aims to fill this gap by providing a more comprehensive explanation of mobile e-commerce behavior. The findings are expected to contribute to mobile application developers and e-commerce businesses in understanding the user experience factors that influence purchase intention. According to the results obtained from the study, various recommendations were proposed for both theorists and practitioners. In line with the research findings, perceived ease of use, perceived enjoyment, perceived relative advantage, attitude toward behavior, mobile application usage intention, and perceived behavioral control were found to have significant effects for both applications. However, the dimensions related to the MAUX-C scale did not produce significant results at the expected level in either application. In addition, subjective norm did not have a significant effect on usage intention in the Trendyol application, while perceived behavioral control did not have a significant effect on usage intention in the TEMU application.
Benzer Tezler
- Amazon Türkiye ve Trendyol'un tasarım ve arayüzünün kullanıcı dostu olması açısından incelenmesi
Examining the desing and interface of Amazon Türkiye and Trendyol in terms of user friendliness
SIRAÇ ÖMER KUNDURACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiDijital Ekonomi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. HÜSNÜ LEVENT DALYANCI
- Sosyal medya örgütlenmesinin marka krizi üzerine etkisi: Trendyol konulu X paylaşımları ve etkileşimleri üzerine bir inceleme
The impact of social media organization on brand crisis: An investigation on Trendyol themed X posts and interactions
YUNUS BECİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Reklamcılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AŞKIM NURDAN TÜMBEK TEKEOĞLU
- Hedonik ve faydacı alışveriş değerinin kullanım devamlılığına etkisi: Trendyol mobil uygulaması üzerine bir araştırma
The effect of hedonic and utilitarian shopping value on continuity of use: A research on Trendyol mobile application
ÖZNUR GÜNEŞ YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası TicaretAfyon Kocatepe ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERFU İLTER
- Trendyol, hepsiburada ve N11 web sitelerinin kullanılabilirlik analizi
Trendyol, hepsiburada and N11 usability analysis of websites
HAZAL YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZER
- Kahramanmaraş merkezli deprem döneminde markaların pazarlama iletişimi çalışmalarının dönüşümü: Trendyol ve CarrefourSA X örneği
The transformation of brands' marketing communication strategies during the Kahramanmaraş-centered earthquake period: The case of Trendyol and CarrefourSA on X
ÜMİT ÜNKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerİstanbul Yeni Yüzyıl ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERRA İNCİ ÇELEBİ