Ortaokullarda örgütsel eskimenin örgütsel öğrenme bağlamında incelenmesi
An examination of organizational obsolescence in secondary schools in the context of organizational learning
- Tez No: 1022076
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN KOŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Beceri eskimesi, Mesleki öğrenme, İşyeri öğrenmesi, Skill obsolescence, Professional learning, Workplace learning
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okulların değişen koşullara uyum sağlayamaması eğitimin niteliğini ve öğretmen motivasyonunu tehdit eden önemli bir sorundur. Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğretmenlerinin deneyimlerinden hareketle örgütsel eskime olgusunu ve bu süreçte örgütsel öğrenmenin rolünü incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Mamak ilçesine bağlı ortaokullarda görev yapan, en az 10 yıl kıdemli 17 öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanan veriler sonucunda, ortaokullarda örgütsel anlamda eskime belirtileri ve bu süreçte öğrenmenin rolü incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, okulların asli eğitim amacından uzaklaşarak giderek mekanikleştiği, sınav odaklılık ve dijital yetkinlik açığı gibi nedenlerle eskime yaşandığı ve öğretmenlerde mesleki kimlik aşınmasının meydana geldiği tespit edilmiştir. Eskimenin temel nedenleri arasında yöneticilerin bürokratik tutumları, istikrarsız eğitim politikaları ve öğretmenlerde oluşan konfor alanının değişime direnç yaratması öne çıkmaktadır. Örgütsel eskimeyle mücadelede ise hizmet içi eğitimler yerine, öğretmenler arası informal iletişim, zümre dayanışması ve tecrübe aktarımına dayalı kolektif öğrenme süreçlerinin çok daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, örgütsel eskime ve öğrenme alanyazınına katkı sunmakta ve okulların kendilerini yenileme kapasitelerini arttırmak adına eğitim paydaşlarına çözüm önerileri getirmektedir. Bu doğrultuda araştırmada, okulların sadece merkezi sınavlara hazırlayan kurumlar olmaktan çıkarılarak beceri temelli esnek yapılara dönüştürülmesi, örgütsel ataleti ortadan kaldırmak adına teşvik edici öğretmen rotasyon sistemlerinin uygulanması, bürokratik iş yükünün azaltılması ve hizmet içi eğitimlerin sahada uygulanabilir atölye çalışmalarına çevrilmesi gibi öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The inability of schools to adapt to changing conditions is a significant problem that threatens the quality of education and teacher motivation. The purpose of this study is to examine the phenomenon of organizational obsolescence and the role of organizational learning in this process based on the experiences of secondary school teachers. The phenomenology design, which is one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consisted of 17 teachers with at least 10 years of seniority, working in secondary schools in Mamak district of Ankara province during the 2025-2026 academic year. Maximum diversity sampling and criterion sampling from purposive sampling methods were used to determine the participants. As a result of the data collected using a semi-structured interview form, signs of organizational obsolescence in secondary schools and the role of learning in this process were examined. According to the research findings, it has been determined that schools are becoming increasingly mechanized by deviating from their primary educational purpose, obsolescence is experienced due to reasons such as exam-focused education and a lack of digital literacy, and that teachers are experiencing an erosion of their professional identity. Among the main reasons for obsolescence, the bureaucratic attitudes of administrators, unstable educational policies, and the comfort zone formed by teachers creating resistance to change stand out. In combating organizational obsolescence, it was concluded that informal communication among teachers, departmental solidarity, and collective learning processes based on experience transfer are much more effective than formal in-service training. This study contributes to the literature related to organizational obsolescence and learning and offers solutions to education stakeholders to increase schools' capacity for self-renewal. Accordingly, recommendations such as transforming schools from merely exam-focused institutions into skill-based flexible structures, implementing incentivizing teacher rotation systems to eliminate organizational inertia, reducing the bureaucratic workload, and transforming in-service training into practical workshops have been presented in the research.
Benzer Tezler
- Ortaokullarda örgütsel sessizlik (Kadıköy ilçesi örneği)
Organizational silence in secondary schools (Kadıköy town model)
MEHMET ÖMER ÖZÜÇAĞLIYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimOkan Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. TURGAY MÜNYAS
- Ortaokullarda örgütsel toksisitenin kaynaklarının, etkilerinin ve örgütsel toksisiteyle başa çıkma stratejilerinin incelenmesi
Analysis of the sources and effects of organizational toxicity and the strategies used to cope with organizational toxicity in secondary schools
ORHAN KADİR UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NÜKET AFAT
- Ortaokullarda örgütsel vatandaşlık ile mobbing arasındaki ilişki
The relationship between organizational citizenship and mobbing in the secondary schools
MİRAÇ ÖNDER ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT SAĞIR
- Ortaokullarda örgütsel iklim ile öğretmen performansı arasındaki ilişki
The relationship between the organizational climate and the teacher performance in secondary schools
SELDA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR YENGİN SARPKAYA
- Ortaokullarda örgütsel farkındalık ile öğretmenlerin mesleki motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between organizational mindfulness and teachers' professional motivation in secondary schools
RUHİ BAYKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL BALKAR