Geri Dön

Çevresel ve ekonomik dinamikler arasındaki ilişkiler: OECD ülkeleri analizi

Relationships between environmental and economic dynamics: An analysis of OECD countries

  1. Tez No: 1022097
  2. Yazar: EMİNE ÖRS
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK SÜREKÇİ YAMAÇLI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, Ekolojik ayak izi, Ekonomik büyüme, Panel ARDL, Çevresel Kuznets Eğrisi, Foreign direct investments, Ecological footprint, Economic growth, Panel ARDL, Environmental Kuznets Curve
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışma, çevresel sürdürülebilirlik bağlamında ekonomik büyüme, doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) ve ekolojik ayak izi arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Sanayileşme, küreselleşme ve artan enerji tüketimiyle birlikte çevresel bozulmanın hız kazanması, ekonomik faaliyetlerin çevresel etkilerinin daha kapsamlı biçimde analiz edilmesini gerekli kılmıştır. Bu nedenle çalışma, çevresel kaliteyi yalnızca geleneksel çevre göstergeleriyle sınırlamayan ve ekosistem üzerindeki toplam baskıyı ölçen ekolojik ayak izi göstergesini esas almaktadır. Teorik çerçevede ekonomik büyüme–çevre ilişkisi Çevresel Kuznets Eğrisi (EKC) hipotezi kapsamında değerlendirilirken, küresel sermaye hareketlerinin çevresel etkileri Kirlilik Sığınağı ve Kirlilik Halesi hipotezleri çerçevesinde ele alınmıştır. EKC yaklaşımı kapsamında çevresel bozulmanın gelir düzeyine bağlı olarak belirli bir eşik seviyeden sonra azalma eğilimine girdiği dönüşüm noktası ayrıca incelenmiştir. Ampirik analizde 1990–2021 dönemini kapsayan 25 OECD ülkesine ait veriler kullanılmıştır. Analiz sürecinde yatay kesit bağımlılığı (Breusch–Pagan LM ve Pesaran CD), eğim homojenliği (Pesaran–Yamagata), ikinci nesil panel birim kök testleri (CADF ve CIPS), Panel ARDL yaklaşımı (MG ve PMG tahmincileri) ve Dumitrescu–Hurlin panel nedensellik testi uygulanmıştır. Bu yöntemler aracılığıyla hem uzun dönem denge ilişkileri hem de kısa dönem dinamikler bütüncül bir çerçevede değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ekonomik büyüme ile ekolojik ayak izi arasında ters U şeklinde bir ilişki bulunduğunu ve EKC hipotezinin belirli koşullar altında geçerli olduğunu göstermektedir. Ayrıca DYY'nin çevresel etkisinin gelir düzeyine bağlı olarak değiştiği ve ülkeler arasında önemli farklılıklar sergilediği tespit edilmiştir. Bulgular, panel geneli açısından Kirlilik Halesi Hipotezi'ni desteklerken, gelir düzeyi düşük ülkelerde Kirlilik Sığınağı Hipotezi'nin, gelir düzeyi yüksek ülkelerde ise Kirlilik Halesi Hipotezi'nin geçerli olduğunu göstermektedir. Genel olarak sonuçlar, ekonomik ve çevresel değişkenler arasında güçlü, çok boyutlu ve ülkeye özgü dinamiklerin bulunduğunu ortaya koymakta; sürdürülebilir büyüme politikalarının önemini daha da belirgin hale getirmektedir.

Özet (Çeviri)

The study examines the relationship between economic growth, foreign direct investments (FDI), and ecological footprint in the context of environmental sustainability. The acceleration of environmental degradation with industrialization, globalization and increasing energy consumption has made it necessary to analyze the environmental impacts of economic activities more comprehensively. Therefore, the study is based on the ecological footprint indicator, which does not limit environmental quality only to traditional environmental indicators and measures the total pressure on the ecosystem. In the theoretical framework, the relationship between economic growth and environment is evaluated within the scope of the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis, while the environmental effects of global capital movements are discussed within the framework of the Pollution Refuge and Pollution Halo hypotheses. Within the scope of the EKC approach, the transformation point where environmental degradation tends to decrease after a certain threshold level depending on income level is also examined. In the empirical analysis, data from 25 OECD countries covering the period 1990-2021 were used. In the analysis process, cross-sectional dependence (Breusch–Pagan LM and Pesaran CD), slope homogeneity (Pesaran–Yamagata), second-generation panel unit root tests (CADF and CIPS), Panel ARDL approach (MG and PMG estimators), and Dumitrescu–Hurlin panel causality test were applied. Through these methods, both long-run equilibrium relations and short-run dynamics were evaluated in a holistic framework. The findings show that there is an inverted U-shaped relationship between economic growth and ecological footprint and that the EKC hypothesis is valid under certain conditions. Furthermore, it has been established that the environmental impact of FDI varies depending on income level, exhibiting significant variations across countries. While the findings support the Pollution Halo Hypothesis in terms of the panel as a whole, they show that the Pollution Refuge Hypothesis is valid in low-income countries and the Pollution Halo Hypothesis is valid in high-income countries. Overall, the results reveal that there are strong, multidimensional and country-specific dynamics between economic and environmental variables; makes the importance of sustainable growth policies even more evident.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    983475

    Kurumlar ve kurumsal değişim: türk gemi söküm endüstrisinin ekonomik coğrafya perspektifinden analizi

    Institutions and institutional change: an analysis of the Turkish shipbreaking industry from the perspective of economic geography

    BÜŞRA GEZER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YİĞİT EVREN

    PROF. DR. NURİ YAVAN

  2. Tez No

    399918

    Interregional Relations: Perspectives on the Summit of South American-Arab Countries 'New' patterns of engagement

    Bölgelerarasi ilişkiler: Güney Amerika - Arap Ülkeleri zirvesindeki“Yeni”angajman yapısı perspektifleri

    MARSHA MARİE HALL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Ortadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELİHA BENLİ ALTUNIŞIK

    DOÇ. DR. DERYA GÖÇER AKDER

  3. Tez No

    996246

    G-20 ülkelerinde yenilenebilir enerji tüketiminin dinamikleri: Finansal gelişme, yolsuzluk algısı ve yeşil tahvil piyasalarının rolü

    Renewable energy consumption dynamics in G-20 countries: An empirical analysis of the roles of financial development, corruption perception, and green bond markets

    LALE KÜBRA ULUÇAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    BankacılıkAkdeniz Üniversitesi

    Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ULAŞ ÜNLÜ

  4. Tez No

    152396

    Sürdürülebilir kentsel gelişim ve Kadırga'da mekansal oluşuma bütünsel bir yaklaşım

    Sustainable urban development with a case study on space creating by holistic approach in architecture

    AYSEL YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. SEMRA AYDINLI

  5. Tez No

    940718

    Greening urban spaces: Exploring the benefits and challenges of urban gardens in Eskişehir

    Kentsel mekânları yeşillendirmek: Eskişehir'deki kent bahçelerinin faydaları ve zorlukları

    CANSU CANOLER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZÜBEYDE MÜGE AKKAR ERCAN

Geri Dön