Okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği: Uygulamalar, engeller ve öneriler
School principals' leadership in social justice: Practices, challenges and recommendations
- Tez No: 1022116
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN CANSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Eğitim ve Öğretim, Sociology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, okul müdürlerinin eğitim ortamlarında sosyal adaleti nasıl algıladıklarını, bu konudaki bakış açılarını, sosyal adaleti tesis etmek için uyguladıkları stratejileri, uygulamada karşılaştıkları engelleri ve çözüm önerilerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Nitel araştırma yöntemi ve temel nitel araştırma deseniyle tasarlanan bu çalışmada, Batı Karadeniz bölgesinde yer alan bir ilin dezavantajlı bölgelerinde bulunan devlet okullarında görev yapan 26 okul müdürüyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri 8 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Görüşmelerin ardından elde edilen ses kayıtları transkript edilmiştir. Yapılan içerik analizinde açık kodlama yöntemiyle verilerden kodlar, kategoriler ve temalar oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular, okul müdürlerinin sosyal adaleti tek bir ortak tanımla değil, kendi yaşantıları, okul koşulları ve toplumsal değerler çerçevesinde farklı yorumladıklarını göstermiştir. Bu kapsamda beş ana tema ortaya çıkmıştır: Sosyal adalet algısı ve anlamı, eğitimde sosyal adaletin önemi, sosyal adaletin hedef grupları ve uygulama önündeki engeller, sosyal adaleti sağlama stratejileri ve sürdürülebilir sosyal adalet için öneriler. Bulgulara göre sosyal adalet okulda yalnızca eşit fırsatlar sunmaz, öğrencilerin kendini güvende hissetmesini, okula aidiyet duygusunun güçlenmesini ve huzurlu bir okul iklimi oluşmasını da kolaylaştırır. Müdürler, özellikle mülteci öğrenciler, maddi imkanları kısıtlı öğrenciler ve parçalanmış aile çocuklarının sosyal adalete daha fazla ihtiyaç duyduğunu belirtmişlerdir. Sosyal adaletin önündeki engellerin ise çoğunlukla ekonomik eşitsizlikler, ailevi sorunlar, taşımalı eğitimden kaynaklı ulaşım zorlukları ve öğretmen önyargılarından kaynaklandığı görülmektedir. Müdürler genelde dezavantajlı konumda olan öğrencilerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çözümler üretmekte, bu öğrencilerin akademik başarıya dönük eksikliklerinin giderilmesi çoğu zaman öğretmenlerin gönüllülüğüne dayanmaktadır. Tüm bu bulgular Sosyal Adalet Liderliğinin okulda yalnızca bir görev değil, vicdani bir sorumluluk ve düzeni sağlama aracı olarak algılandığını göstermektedir. Dezavantajlı bölgelerde görev yapan okul müdürleri bu çabaların daha güçlü ve sürdürülebilir olması için kurumlar arası dayanışma yaklaşımıyla sosyal adaleti canlı tutmaya çalışmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine how school principals perceive social justice in educational settings, their perspectives on the matter, the strategies they employ to establish social justice, the obstacles they encounter in practice, and their proposed solutions. Designed using a qualitative research method and a basic qualitative approach, this study involved interviews with 26 school principals working in public schools located in disadvantaged areas of a province in the Western Black Sea region. The data for the study were collected using a semi-structured interview form consisting of 8 questions. The audio recordings obtained following the interviews were transcribed. In the content analysis conducted, codes, categories, and themes were derived from the data using open coding. The findings revealed that school principals interpreted social justice not through a single shared definition, but rather in different ways based on their own life experiences, school conditions, and societal values. In this context, five main themes emerged: the perception and meaning of social justice, the importance of social justice in education, the target groups of social justice and barriers to implementation, strategies for ensuring social justice, and recommendations for sustainable social justice. According to the findings, social justice in schools does not merely provide equal opportunities; it also facilitates students' sense of safety, strengthens their sense of belonging to the school, and fosters a peaceful school climate. Principals noted that refugee students, students with limited financial resources, and children from broken families have a greater need for social justice. The barriers to social justice are primarily attributed to economic inequalities, family issues, transportation difficulties stemming from commuter education, and teacher biases. Principals generally develop solutions to address the basic needs of disadvantaged students, while addressing these students' academic shortcomings often relies on teachers' voluntary efforts. All these findings indicate that Social Justice Leadership is perceived in schools not merely as a duty, but as a moral responsibility and a means of maintaining order. School principals working in disadvantaged areas strive to keep social justice alive through an inter-institutional collaboration approach to ensure these efforts are stronger and more sustainable.
Benzer Tezler
- Dezavantajlı bölgelerdeki okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği üzerine bir inceleme
An analysis on social justice leadership of school principals in disadvantaged regions
MEHMET SAYICI
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SİNCAR
- Okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği davranışları ile öğretmen performansı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between school principals' social justice leadership behaviors and teacher performance
MEHMET ÖZYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YAŞAR
- Sosyal adalet liderliğinin öğretmenlerin vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi: Akademik iyimserliğin aracılık rolü
The effect of social justice leadership on teachers' citizenship behavior: The mediating role of academic optimism
BANU KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT POLATCAN
- Kültürel zekâ düzeyi ile kültürel çeşitlilik uygulamaları arasındaki ilişkide sosyal adalet liderliğinin aracılık rolü
The mediating role of social justice leadership in the relationship between cultural intelligence level and cultural diversity practice
BAHAR YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEDİM ÖZDEMİR
- Başarılı okul iyileştirme örnekleri: Karşılaştırmalı durum analizi
Successful school improvement models: Comparative case analysis
ÖZLEM URAL
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK