Geri Dön

Genç yetişkinlerde duyusal işlemleme özellikleri ile besin seçiciliği arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of the relationship between sensory processing characteristics and food selectivity in young adults

  1. Tez No: 1022132
  2. Yazar: FEYZA EROL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MİNE UYANIK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: Duyusal işlemleme, besin seçiciliği, genç yetişkin, ergoterapi, Genç yetişkinler, Yaşam kalitesi, Sensory processing, food selectivity, young adult, occupational therapy, Quality of life
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, genç yetişkin bireylerde duyusal işlemleme özellikleri ile besin seçiciliği arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca duyusal işlemleme özellikleri ile besin seçiciliğinin depresyon, anksiyete, stres ve yaşam kalitesi ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Araştırmaya 18–25 yaş aralığında toplam 128 genç yetişkin birey dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 22,16±1,63 yıl olup örneklemin %50'sini kadın, %50'sini erkek bireyler oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde Adolesan/Yetişkin Duyusal Profil Ölçeği (AASP), Yetişkin Seçici Yeme Ölçeği (YSYÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (WHOQOL-BREF-TR) ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği-Kısa Form (DASÖ-21) kullanılmıştır. Verilerin analizinde Spearman korelasyon analizi, Mann-Whitney U testi uygulanmış, anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulguları, duyusal işlemleme özellikleri ile besin seçiciliği arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Duyusal hassasiyet düzeyi arttıkça beslenme çeşitliliğinin azaldığı (r=-0,36), yemek sunumuna yönelik seçiciliğin arttığı (r=-0,32) ve yemekten kaçınma davranışının arttığı (r=-0,34) belirlenmiştir. Duyusal kaçınma ile yemek sunumu (r=-0,32), beslenme çeşitliliği (r=-0,23) ve farklı tatlardan kaçınma (r=-0,18) arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca düşük kayıt ile beslenme çeşitliliği arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (r=-0,30). Psikolojik değişkenler incelendiğinde, duyusal hassasiyetin depresyon (r=0,23), anksiyete (r=0,29) ve stres (r=0,29) ile pozitif yönlü anlamlı ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. Duyusal kaçınma ile anksiyete (r=0,24) ve stres (r=0,25) arasında da anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bunun yanında, duyusal hassasiyet ve düşük kayıt düzeyleri ile yaşam kalitesi alt boyutları arasında negatif yönlü ilişkiler bulunurken, duyusal arayışın yaşam kalitesi ile pozitif yönlü ilişkili olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, duyusal işlemleme özelliklerinin genç yetişkinlerde beslenme davranışları, psikolojik durum ve yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

This study examined the relationship between sensory processing characteristics and food selectivity in young adults. Additionally, the relationship between sensory processing characteristics, food selectivity, depression, anxiety, stress, and quality of life was evaluated. A total of 128 young adults aged 18–25 years were included in the study. The average age of the participants was 22.16 ± 1.63 years, with 50% being female and 50% male. The Adolescent/Adult Sensory Profile Scale (AASP), the Adult Selective Eating Scale (ASES), the World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form (WHOQOL-BREF-TR), and the Depression, Anxiety, and Stress Scale-Short Form (DASS-21) were used to collect data. Spearman's Correlation Analysis, the Mann-Whitney U test were applied to the data, with a significance level of p<0.05. The research findings showed significant relationships between sensory processing characteristics and food selectivity. As sensory sensitivity increased, dietary diversity decreased (r = -0.36), selectivity towards food presentation increased (r = -0.32), and food avoidance behavior increased (r = -0.34). Significant relationships were found between sensory avoidance and food presentation (r = -0.32), dietary diversity (r = -0.23), and avoidance of different tastes (r = -0.18). Furthermore, a significant negative correlation was found between low registration and dietary diversity (r = -0.30). When psychological variables were examined, it was determined that sensory sensitivity showed significant positive correlations with depression (r=0.23), anxiety (r=0.29), and stress (r=0.29). Significant correlations were also found between sensory avoidance and anxiety (r=0.24) and stress (r=0.25). In addition, negative correlations were found between sensory sensitivity and low recording levels, as well as between the quality-of-life sub-dimensions. In contrast, sensory seeking was positively correlated with quality of life. In conclusion, sensory processing characteristics are associated with feeding behaviors, psychological status, and quality of life in young adults.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1021433

    Sağlıklı yetişkinlerde gürültüde konuşmayı anlama becerisinin elektronörofizyolojik temellerinin EEG yöntemi ile incelenmesi

    Investigation of the electroneurophysiological foundations of speech-in-noise perception in healthy adults using EEG

    MELİKE DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Nörolojiİstanbul Medipol Üniversitesi

    Sinir Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVHİBE SARICAOĞLU

  2. Tez No

    435220

    Empati eğitim programının anaokulu çocuklarının empatik ve prososyal becerilerine etkisinin incelenmesi

    Analysis of the impact of empathy education program on the prosocial and empathetic skills of preschool children

    GİZEM ÖZER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MÜBECCEL GÖNEN

  3. Tez No

    919812

    Duyusal işlemleme hassasiyeti ile algılanan stres arasındaki ilişkide sosyal destek alma ve vermenin düzenleyici rolü

    The moderating role of receiving and giving social support in the relationship between sensory processing sensitivity and perceived stress

    AFRA AKTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DEFNE YILMAZ

  4. Tez No

    1014262

    Genç yetişkinlerde çocukluk çağı travmalarının yüz duygusu tanımaüzerindeki etkileri: Nörobilimsel ve derin öğrenme perspektifinden birinceleme

    The effects of childhood trauma on facial emotion recognition in young adults: A neuroscientific and deep learning perspective

    AYŞE ŞİMŞEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Nörobilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL

  5. Tez No

    557434

    Total uyku kaybında dinamik görsel zayıflık ve otomatik motor yanıtların değerlendirilmesi

    Evaluation of the dynamic visual weakness and automatic motor response in total sleep loss

    İSA TUNCAY BATUK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Kulak Burun ve BoğazHacettepe Üniversitesi

    Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı

    PROF. DR. SONGÜL AKSOY

Geri Dön