EBA'da yer alan bilişim teknolojileri ve yazılım dersi içeriklerinin Mayer'in çoklu ortam tasarım ilkelerine göre değerlendirilmesi
Evaluati̇on of informati̇on technologi̇es and software course contents on EBA accordi̇ng to Mayer's multi̇medi̇a desi̇gn pri̇nci̇ples
- Tez No: 1022187
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEMET ÜÇGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü (YEĞİTEK) tarafından Eğitim Bilişim Ağı (EBA) platformunda sunulan 5. sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım (BTY) dersi içeriklerinin Richard E. Mayer'in Çoklu Ortam Tasarım İlkeleri açısından uygunluk düzeyini belirlemektir. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada veriler doküman incelemesi tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmanın inceleme alanı, EBA'da yer alan ve ölçüt örnekleme yoluyla belirlenen 32 video ve etkileşimli içerik oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Özlem Ozan (2013) tarafından geliştirilen 22 maddelik Çoklu Ortam Tasarım İlkeleri Değerlendirme Rubriği kullanılmıştır. İçerikler, araştırmacı ve Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) alanında uzman ikinci bir değerlendirici tarafından rubrik ölçütleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, incelenen içeriklerin çoklu ortam kullanımı, görsel yakınlık, zamansal yakınlık, bölümleme, biçem, bilişsel yükten kaçınma ve tutarlı içerik ilkeleri bakımından genel olarak yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir. Bu durum, EBA'daki BTY dersi içeriklerinin teknik düzenleme, görsel sadelik ve bilişsel yük yönetimi açısından belirli bir kalite düzeyine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, ön bilgilendirme, bireyselleştirme ve bireysel farklılıklar ilkelerinde çeşitli eksiklikler tespit edilmiştir. Özellikle öğrenciyi konuya hazırlayan kavramsal ön bilgilerin sınırlı olması, öğrenenin içerik üzerindeki kontrolünün yeterince desteklenmemesi ve iletişim dilinin bazı içeriklerde daha çok didaktik bir yapıda kalması dikkat çeken bulgular arasındadır. Sonuç olarak, EBA'da yer alan 5. sınıf BTY dersi içeriklerinin Mayer'in Çoklu Ortam Tasarım İlkeleri açısından birçok boyutta güçlü yönlere sahip olduğu; ancak öğreneni sürece daha aktif biçimde dâhil eden, ön bilgilerini yapılandıran ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını dikkate alan tasarım unsurları bakımından geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, gelecekte hazırlanacak dijital ders içeriklerinde kavramsal ön bilgilendirme bölümlerine yer verilmesi, öğrenen kontrolünü artıran etkileşimli yapıların güçlendirilmesi, pedagojik işaretlemelerin standartlaştırılması ve öğrenciyle daha doğal bir iletişim kuran anlatım dilinin kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate the suitability of 5th-grade Information Technology and Software (ITS) course contents on EBA, provided by YEĞİTEK, regarding Richard E. Mayer's Multimedia Design Principles. Utilizing a qualitative approach, data were collected via document analysis from 32 criterion-sampled videos and interactive contents. The 22-item rubric developed by Özlem Ozan (2013) was used for data collection. The contents were analyzed by the researcher and a Computer Education and Instructional Technology (CEIT) expert based on these criteria. Findings indicate that the contents are generally adequate in terms of multimedia use, spatial and temporal contiguity, segmenting, modality, cognitive load avoidance, and coherence, reflecting quality in technical arrangement, visual simplicity, and cognitive load management. However, deficiencies emerged in pre-training, personalization, and individual differences principles. Notably, conceptual preliminary information was limited, learner control was insufficiently supported, and the communication language remained largely didactic in some materials. Consequently, while EBA's 5th-grade ITS contents excel in several dimensions of Mayer's principles, improvements are needed to actively engage learners, structure prior knowledge, and address individual needs. Future digital contents should include conceptual pre-training sections, stronger structures for learner control, standardized pedagogical signaling, and a more natural narrative language.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin algoritma konusundaki oyunlaştırılmış ters yüz sınıf modeli ile geleneksel model arasındaki akademik başarı ve görüşlerinin karşılaştırılması
A comparison of gamified flipped and traditional classroom model: Secondary school students' academic achievements and opinions in algorithm
BERİN BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECMİ EŞGİ
- İnfografik temelli öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin algoritma geliştirme başarısına, eleştirel düşünme becerisine, görsel okuryazarlık yeterliliğine ve motivasyonuna etkisi
The effect of infographic-based learning activities on students' algorithm development success, critical thinking skills, visual literacy qualification and motivation
NİLGÜN SAKAR
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEL AYBEK
- Fen bilimleri öğretmenlerinin ve öğrencilerin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) kullanımına ilişkin görüşleri
Opinions of science teachers & students about the usage of Education IT Network (EBA) (Tekirdağ/Çorlu case)
GİZEM LOKUMCU BAŞYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN DURKAYA
- Ortaöğretim öğretmenlerinin ve öğrencilerinin EBA (eğitimde bilişim ağı) kullanımına ilişkin görüşleri üzerine bir araştırma
A research into secondary education teachers' and students' views on EBA (education information network) usage
ARİF ALABAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEFA TAŞDELEN
- Ortaokul öğretmenlerinin ve öğrencilerinin eğitim bilişim ağı (EBA) platformu hakkındaki görüşleri: Hatay ili örneği
Middle school teachers and students opinions about the educational informatics network platform: The example of Hatay province
ERDEM ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMURAN TARIM