Çağdaş Türk resim sanatında yaratıcılık ve benlik algısı
Creativity and self-perception in contemporary Turkish painting
- Tez No: 1022188
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT SALDERAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada çağdaş Türk resim sanatında yaratıcılık ve benlik algısı kavramları ele alınarak incelenmiştir. Bu bağlamda, çağdaş Türk resim sanatında yaratıcı sürecin ele alınış biçimi, benlik algısının sanatsal üretime yansıması, bu iki kavramı birlikte kullanan sanatçıların kimler olduğu ve söz konusu sanatçıların eserlerinde yaratıcılık ile benlik algısını hangi imgeler aracılığıyla ifade ettikleri değerlendirilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeline dayanmaktadır. Veriler literatür tarama tekniği ile elde edilmiş ve içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Örneklem seçiminde ölçüt örneklem yöntemi kullanılmış; sanatçıların 1950–2010 yılları ve sonrasında üretim yapmış olmaları, eserlerinde yaratıcılık ve benlik algısı temalarını işlemiş olmaları, yeterli görsel ve yazılı kaynağa sahip bulunmaları ve üsluplarının dönemin estetik ve düşünsel özelliklerini yansıtması temel ölçütler olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre 1950–1970 ve 1980–1990 dönemlerinde yaratıcılık sürecinin siyasal, toplumsal ve göç olgularından etkilendiği; buna karşılık dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin sınırlı düzeyde kaldığı görülmüştür. 1990–2010 dönemi ile 2010 sonrası süreçte ise teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmenin sanatsal üretim üzerinde belirleyici hale geldiği tespit edilmiştir. Benlik algısının bireysel, toplumsal, politik ve sembolik boyutlar çerçevesinde ele alındığı; özellikle 1980–2010 yılları arasındaki politik süreçlerin sanatçıların benlik algısını önemli ölçüde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sanatçıların üretimlerinin dönemsel koşullara bağlı olarak değiştiği, bireysel ve yaratıcı yönelimlerin zaman içinde farklılaştığı ve buna bağlı olarak üslup çeşitliliğinin arttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, çağdaş Türk resim sanatında yaratıcılık ve benlik algısının sanatçı imgeleri aracılığıyla ifade edildiği; bu imgelerin bireysel ve toplumsal dinamiklerle şekillendiği ve yaratıcılığın giderek kavramsal ve deneysel yönelimlere evrildiği ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines the concepts of creativity and self-perception in contemporary Turkish painting. In this context, it evaluates how the creative process is approached, how self-perception reflects onto artistic production, which artists integrate these two concepts, and through which images they express them in their artwork. The research is based on the descriptive survey model, a qualitative research method. Data were gathered through literature review and analyzed using content analysis. Criterion sampling was used for sample selection; the primary criteria required artists to have produced work from 1950 to 2010 and beyond, focused on creativity and self-perception themes, possessed sufficient visual and written documentation, and reflected the aesthetic and intellectual characteristics of their respective eras. The findings indicate that during the 1950–1970 and 1980–1990 periods, the creative process was heavily influenced by political, social, and migration phenomena, while digitalization and technological developments remained limited. Conversely, from 1990 to 2010 and in the post-2010 period, technological advancements and digitalization became decisive factors in artistic production. Self-perception was addressed within individual, social, political, and symbolic frameworks, with political processes between 1980 and 2010 significantly shaping artists' self-perception. Furthermore, the study determined that artists' productions shifted based on periodical conditions, individual and creative orientations diversified over time, and stylistic variety increased accordingly. In conclusion, creativity and self-perception in contemporary Turkish painting are expressed through artistic images shaped by individual and social dynamics, while creativity has progressively evolved toward conceptual and experimental orientations.
Benzer Tezler
- Çağdaş Türk resim sanatında kültürel melezleşme üzerine yaklaşım biçimleri
Approaches to cultural hybridization in contemporary Turkish painting
MERYEM KARACA
- Resim sanatında stilizasyon ve deformasyon
Stylization and deformation in painting art
ZEYNEP UYGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. GÜLSEREN ESELLER PASİN
- Alaybey Karoğlu'nun resimlerinde soyutlama ve doğa izlekleri
Abstraction and nature themes in Alaybey Karoğlu's paintings
LEMAN EDA ÇELİKKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarGaziantep ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEVAT ATALAY
- Güncel sanat uygulamalarında yeni kimlik arayışı, biçimbozumu ve tasarıma yansıması
The search for a new identity in contemporary art practices, disformation and its reflection on design
GÜLER ARIK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAYBEY KAROĞLU
- Çağdaş Türk resminde bir ifade aracı olarak tek tür imge kullanımı
The usage of one type of image as a means of expression in contemporary Turkish painting
SERDAR KUL