Borsa İstanbul'da işlem gören sağlık işletmelerinin finansal performanslarının Critic tabanlı Topsis ve Copras yöntemleri ile analizi
Analysis of financial performance of health enterprises traded on Borsa Istanbul with Critic based Topsis and Copras methods
- Tez No: 1022272
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OKAN ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Borsa İstanbul'da işlem gören sağlık işletmelerinin 2020-2024 yılları arasındaki finansal performanslarını çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirmektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise uygulanan karar verme yöntemleri arasındaki farklılıkları karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, Borsa İstanbul'da işlem gören sağlık işletmelerinin 2020-2024 yıllarına ait finansal verileri Kamu Aydınlatma Platformu'ndan ve işletmelerin yatırımcı ilişkilerinin web sitesinden elde edilmiştir. Sağlık işletmelerinin finansal performans analizinde kullanılan finansal oranlar, oran analizi yöntemi ile hesaplanmıştır. Hesaplanan finansal oranlardan seçilen kriter ağırlıkları, CRITIC yöntemi ile tespit edilmiştir. Belirlenen kriter ağırlıkları TOPSIS ve COPRAS yöntemleri ile analiz edildikten sonra işletmelerin yıllar itibarıyla finansal performanslarına göre sıralaması yapılmış ve finansal performansları karşılaştırılmıştır. Çalışmada finansal analizlerin yapılabilmesi için Microsoft Excel programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada, sağlık işletmelerinin yabancı kaynak kullanımının fazla olduğu; ancak kısa vadeli borçlarını ödeme ve kârlılık açısından gelişim gösterdikleri belirlenmiştir. CRITIC yöntemine göre yıllara bağlı olarak değişmekle birlikte finansal performans üzerinde en fazla etkiye sahip olan oranlar; aktif devir hızı, duran varlık devir hızı, dönen varlık devir hızı, öz kaynaklar devir hızı, aktif kârlılığı, faaliyet kâr marjı ve net kâr marjıdır. TOPSIS ve COPRAS yöntemlerine göre aynı yılda büyük ölçüde MLP'nin performansının yüksek olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, aynı yılda büyük ölçüde LKMNH'nin performansının işletmeler arasında en düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin performans sıralamalarında TOPSIS ve COPRAS yöntemleri arasında yıllar içerisinde farklılıklar bulunmakla birlikte, genel olarak sıralama sonuçlarının iki yöntem açısından uyumlu olduğu görülmüştür. Sonuç: Çalışma sonucunda, sağlık işletmelerinin finansal performanslarında yıllar itibarıyla dalgalanmalar yaşandığı; ancak genel olarak finansal performansın zaman içerisinde gelişim gösterdiği belirlenmiştir. Çalışma kapsamında incelenen sağlık işletmeleri arasında MLP'nin finansal performansının diğer işletmelere kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, finansal performansı düşük olan sağlık işletmelerinin yabancı kaynak kullanımını azaltmaya ve kârlılığı artırmaya yönelik önlemler almasının, performanslarının iyileştirilmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the financial performance of health enterprises listed on Borsa Istanbul between 2020 and 2024 using multi-criteria decision-making methods. Another objective of the study is to compare the differences among the decision-making methods employed. Materials and Methods: In this study, the financial data for health enterprises listed on Borsa Istanbul for the years 2020–2024 were obtained from the Public Disclosure Platform and the companies investor relations websites. The financial ratios used in the evaluation of financial performance were calculated through ratio analysis. The criterion weights selected from the calculated financial ratios were determined using the CRITIC method. After the determined criterion weights were analyzed using the TOPSIS and COPRAS methods, the companies were ranked based on their financial performance over the years and their financial performances were compared. Microsoft Excel was used in this study to perform the financial analyses. Results: The study found that health enterprises rely heavily on external financing; however, they have shown improvement in terms of short-term debt repayment and profitability. According to the CRITIC method, although the results varied across years, the financial ratios with the greatest impact on financial performance were asset turnover ratio, fixed asset turnover ratio, current asset turnover ratio, equity turnover ratio, return on assets, operating profit margin, and net profit margin. According to the TOPSIS and COPRAS methods, it was determined that MLP's performance was significantly higher in the same year. However, it was found that, in the same year, LKMNH's performance was the lowest among the enterprises. Although there were differences over the years in the performance rankings of the firms between the TOPSIS and COPRAS methods, the ranking results were generally found to be consistent across both methods. Conclusion: The study found that the financial performance of healthcare enterprises fluctuated from year to year; however, overall financial performance improved over time. Among the healthcare enterprises examined in the study, it was found that MLP's financial performance was higher than that of other enterprises. Based on the findings, it is assessed that healthcare enterprises with low financial performance would benefit from taking measures to reduce their reliance on external financing and increase profitability, thereby improving their performance.
Benzer Tezler
- BİST'te işlem gören turizm işletmelerinin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile analizi
Analysis of financial performances of tourism enterprises traded on BİST using multi-criteria decision making methods
FUAT ÇAMLIBEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TurizmSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Turizmi İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM TUĞKAN ŞEKER
- Gayrimenkul yatırım ortaklıkları hisse senedi performanslarına COVID-19 etkisinin analizi
Analysis of the impact of COVID-19 on real estate investment trusts stock performances
ALPARSLAN YARIKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM YAVUZ ARSLANLI
- Sağlık ürünlerinde rekabet üstünlüğü ve sağlık işletmelerinin hisse senedi getirileri arasındaki ilişki: BIST örneği
The relationship between competitive advantage in health products and stock returns of healthcare enterprises: The case of BIST
MERVE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık Kurumları YönetimiDüzce ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZ KARA
- Borsa İstanbul'da işlem gören sağlık şirketlerinin finansal performans analizi
Fi̇nancial performance analysis of healthcare companies listed on the Istanbul Stock Exchange
EZGİ SOYKAN
- COVID 19'un Borsa İstanbul'da işlem gören sağlık işletmelerinin finansal tablolarına etkisi (Karşılaştırmalı analiz ve oran analizi yöntemi)
Effect of COVID 19 financial statements of healthcare businesses traded in Borsa Istanbul (Comparative analysis and ratio analysis method)
ELA ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeAfyon Kocatepe Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECMİYE SERAP VURUR