Ulusal kimliğe dair dönüşümlerin mekân isimlerindeki tezahürü: İstanbul örneği (2010-2025)
The manifestation of transformations in national identity in place names: The case of Istanbul (2010–2025)
- Tez No: 1022273
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL SERPİL AYDOS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halkla İlişkiler, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halkla İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, AK Parti döneminde İstanbul'da gerçekleştirilen kamusal mekân isimlendirmelerini ulusal kimlik inşası ve kolektif hafıza politikaları kapsamında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezin hareket noktası, kamusal mekânların yalnızca fiziksel alanlar olmayıp belirli tarihsel anlatıların, değerlerin ve kimliğe ilişkin tahayyüllerin görünür kılındığı sembolik alanlar olduğudur. Bu çerçevede tez, AK Parti döneminde İstanbul'da kültür-sanat merkezi, okul, kütüphane, yurt gibi kamusal mekânlara verilen isimler sayesinde İstanbul'un toponimik peyzajında ve kentsel metninde yaşatılmak istenen kavram ve değerleri tahlil ederek isimlendirme politikalarının nasıl bir ulusal kimlik anlatısı ürettiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırmada mekân isimlendirmeleriyle ilgili belediye meclisi kararları, ilgili kurumların internet sitelerinde yer alan belgeler ve isim değişikliklerine dair haberler incelenmiştir. Mekân isimlerine ilişkin veriler, doküman analizi yöntemiyle elde edilmiş, karşılaştırmalı bir analizle iktidarın isimlendirme pratiklerinin farklılıkları ortaya konmuştur. Mekân isimleri ile ulusal kimlik arasındaki ilişkinin belirlenmesinde eleştirel söylem analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, AK Parti dönemindeki mekân isimlendirmelerinde belirli tarihi veya güncel şahsiyetlerin, kavram ve değerlerin sistematik olarak ön plana çıkarıldığını göstermektedir. İsimlendirme tercihlerinde Osmanlı geçmişine ve dinî-millî referanslara vurgu yapan şahsiyetlerin öncelendiği, Cumhuriyet'in erken dönem anlatısıyla özdeşleşen şahsiyetlerin daha sınırlı düzeyde temsil edildiği belirlenmiştir. Bulgular aynı zamanda isimlendirmelerin sadece sembolik göstergeler olmadığını, tarihin yeniden yorumlanması ve yeni bir anlam dünyasının yaratılması sürecinin bir parçası olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Sonuç olarak tez, AK Parti döneminde İstanbul'da gerçekleştirilen kamusal mekân isimlendirmelerinin ulusal kimliğin yeniden tanımlanması, kolektif hafızanın yeniden yapılandırılması ve belirli tarihsel anlatıların kamusal biçimde görünür kılınması süreçlerinde önemli bir işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Bu bağlamda isimlendirme politikalarının yalnızca idari tercihlerden ibaret olmadığı, aynı zamanda geçmişin yorumlanmasına ve ulusal kimliğin sembolik düzeyde yeniden üretilmesine hizmet eden bir siyasal ve kültürel pratik niteliği taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This dissertation aims to analyze the naming of public spaces in Istanbul during the Justice and Development Party (AK Party) era within the framework of nation-building and collective memory politics. The point of departure of the study is the assumption that public spaces are not merely physical spaces but also symbolic domains in which particular historical narratives, values, and conceptions of identity are rendered visible. Within this framework, the dissertation examines the concepts and values intended to be preserved and promoted through Istanbul's toponymic landscape and urban text by analyzing the names assigned to public spaces such as cultural and arts centers, schools, libraries, and student dormitories during the AK Party period. In doing so, the study seeks to reveal how naming policies contribute to the production of a particular narrative of national identity. The research draws upon municipal council decisions concerning place naming, documents available on the websites of relevant institutions, and news reports regarding name changes. Data related to place names were collected through document analysis, while a comparative approach was employed to identify differences in the naming practices of the ruling party. Critical discourse analysis was utilized to determine the relationship between place names and national identity. The findings indicate that certain historical and contemporary figures, concepts, and values were systematically prioritized in the naming of public spaces during the AK Party period. Naming preferences were found to favor individuals associated with the Ottoman past and with religious-national references, whereas figures identified with the narratives of the early Republican era were represented to a more limited extent. The findings further demonstrate that naming practices function not merely as symbolic markers but also as part of a broader process of reinterpreting history and constructing a new framework of meaning. In conclusion, the dissertation demonstrates that the naming of public spaces in Istanbul during the AK Party period played a significant role in the processes of redefining national identity, restructuring collective memory, and making particular historical narratives visible in public. In this regard, naming policies are shown to be more than administrative decisions; they constitute a political and cultural practice that contributes to the reinterpretation of the past and the symbolic reproduction of national identity.
Benzer Tezler
- Mapping images of the european integration of Poland: Myths of christian nationalists on the eve of the polish european integration referandum
Polonya'nın avrupa ile entegrasyonu imgelerini haritalandırmak: Polonya'nın avrupa ile entegrasyonu referandumu arifesinde hıristiyan milliyetçilerinin mitleri
SAYGUN GÖKARIKSEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
AntropolojiJagıellonıan Unıversıty (unıwersytet Jagıellońskı W Krakowıe)Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IRENA BOROWIK
- The dark side of identity construction: Politics of othering and stigmatization
Kimlik inşasının karanlık yüzü: Ötekileştirme ve damgalamanın siyaseti
ELA GÜLBOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik ÜniversitesiSiyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. AYŞE SERDAR
- Türkiye'de göçmen karşıtlığı : İstanbul fatih ilçesi örneği ile kanada, Avrupa Birliği ve ABD üzerine yapılmış çalışmalarla karşılaştırmalı analiz
Anti-immigrant sentiment in Turkey: A comparative analysis of İstanbul's Fatih district and studies from Canada, the European Union, and the United states
MURAT YAKIŞAN
Doktora
Türkçe
2024
Siyasal Bilimlerİstanbul Yeni Yüzyıl ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN YANTUR
- Türkiye'de küresel kapitalist düzene geçiş sürecinde ticaret ve sanayi burjuvazisinin gelişimini otobiyografilerden okumak (1950-2000)
Reading the development of the commercial and industrial bourgeoisie in the transition process to the global capitalist order in Turkey from autobiographies (1950-2000)
ALİCAN YILDIZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tarihİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RESUL BABAOĞLU