Aşağı Seyhan Ovasında hidrolik iletkenliğin toprak serilerine göre farklı yöntemlerle belirlenmesi
Determination of hydraulic conductivity by different methods according to soil series in the Lower Seyhan Plain
- Tez No: 1022274
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT ÇETİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Doygun Hidrolik İletkenlik (Ksat), Aşağı Seyhan Ovası (ASO), Permeametre, Burgu Deliği Yöntemi, Dren Verdisi, Saturated Hydraulic Conductivity, Lower Seyhan Plain, Permeameter, Auger-Hole Method, Drain Discharge–Hydraulic Head Method
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Aşağı Seyhan Ovası (ASO)'nda yaygın olarak bulunan Arıklı, Oymaklı ve Baharlı toprak serilerinde doygun hidrolik iletkenlik (Ksat) değerlerinin farklı yöntemler kullanılarak arazi koşullarında belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, taban suyu tablası üstündeki katmanlarda Ksat ölçümü için değişken seviyeli ve sabit seviyeli permeametre yöntemleri; taban suyu tablası altındaki katmanlarda ise burgu deliği (auger-hole), çift kuyulu pompaj ve dren verdisi yöntemleri uygulanmıştır. Ayrıca, su seviyesi değişimlerinin otomatik olarak izlenmesine yönelik geliştirilen prototip ölçüm aygıtı da taban suyu tablası altındaki katmanlarda Ksat ölçümünde burgu deliği yöntemine alternatif bir yaklaşım olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, Ksat değerlerinin kullanılan yönteme, toprak serisine ve ölçüm derinliğine bağlı olarak önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Değişken seviyeli permeametre yönteminde Ksat değerleri 0.80-8.66 m gün⁻¹, sabit seviyeli permeametre yönteminde ise 0.10-0.75 m gün⁻¹ aralığında belirlenmiştir. Taban suyu tablası altındaki katmanlarda burgu deliği yöntemi ile geliştirilen prototip aygıttan elde edilen sonuçların birbirine yakın olduğu, çift kuyulu pompaj yönteminde ise 0.56-4.99 m gün⁻¹ aralığında değerler elde edildiği saptanmıştır. Dren verdisi yönteminin uygulanabildiği sahada temsilî Ksat değeri 1.30 m gün⁻¹ olarak hesaplanmıştır. Genel olarak, değerlendirilebilen yöntemlerin büyük bölümünde Ksat değerlerinin Arıklı < Oymaklı < Baharlı sıralamasını izlediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma ASO koşullarında dren aralıkları tasarımına esas alınabilecek karşılaştırmalı bir veri seti ortaya koymuş; ayrıca geliştirilen prototip aygıtın arazi koşullarında kullanılabilecek teknik bir potansiyele sahip olduğunu göstermiştir. Bu yönüyle araştırma, heterojen tarım alanlarında güvenilir drenaj tasarımı için yönteme, toprak serisine ve derinliğe bağlı Ksat değerleri değişkenliğinin dikkate alınmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The objective of this research is to determine saturated hydraulic conductivity (Ksat) in the Arıklı, Oymaklı, and Baharlı soil series, widely distributed in the Lower Seyhan Plain (LSP), under field conditions using different methods. In this context, falling-head and constant-head permeameter methods were applied for the measurement of hydraulic conductivity in the layers above the water table, whereas the auger-hole, double-well pumping, and drain discharge–hydraulic head methods were used for the measurement of Ksat in the layers below the water table. In addition, a prototype measuring device developed for the automatic monitoring of water-level fluctuations was evaluated as an alternative approach to the auger-hole method for Ksat measurement in the layers below the water table. The findings revealed that saturated Ksat values varied significantly depending on the method used, the soil series, and the measurement depth. Saturated Ksat values ranged from 0.80 to 8.66 m day⁻¹ for the falling-head permeameter method and from 0.10 to 0.75 m day⁻¹ for the constant-head permeameter method. In the layers below the water table, the results obtained from the auger-hole method and the prototype device were found to be close to each other, while values ranging from 0.56 to 4.99 m day⁻¹ were obtained with the double-well pumping method. In the area where the drain discharge–hydraulic head method could be applied, the representative saturated Ksat value was calculated as 1.30 m day⁻¹. In general, saturated Ksat values followed the order of Arıklı < Oymaklı < Baharlı in most of the methods evaluated. As a result, this study provided a comparative dataset that can serve as a basis for drain spacing design under the conditions of the LSP and also demonstrated that the developed prototype device has technical potential for use under field conditions. As a result, this study provided a comparative dataset that can serve as a basis for drain spacing design under the conditions of the LSP and also demonstrated that the developed prototype device has technical potential for use under field conditions. In this respect, the study highlights that, in alluvial and heterogeneous agricultural areas such as the LSP, the variability of saturated hydraulic conductivity depending on the measurement method, soil series, and depth must be taken into account for reliable drainage design. In this respect, the study demonstrates that, in heterogeneous agricultural areas, the variability of Ksat values depending on the measurement method, soil series, and depth must be taken into account for reliable drainage design.
Benzer Tezler
- Kapalı drenaj sisteminin etkinliğinde rol oynayan toprak özelliklerinin konumsal değişiminin belirlenmesi
Effect of spatial variability of soil properties on efficiency of pipe drain system
TÜLAY TUNÇAY
Doktora
Türkçe
2010
ZiraatAnkara ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ ÜNVER
- Aşağı Seyhan ovasında süt sığırcılığına yer verilen işletmelerde yem giderlerinin minimizasyonu
Başlık çevirisi yok
TURAN BİNİCİ
- Aşağı Seyhan ovasında tarımsal savaş ilaçlarının pazarlanması ve tarım ilaçları kullanımının ekonomik analizi
Başlık çevirisi yok
CUMA AKBAY
- Aşağı Seyhan ovasında drenaj katsayısının belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
ABDULLAH KADAYIFÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
ZiraatAnkara ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. ZEKİ ERÖZEL
- Aşağı Seyhan Ovasında seçilen bir test alanında CBS yardımı ile veri tabanının oluşturulması
Formation of data base utilizing with GIS in the selected test area within lower Seyhan plain
EMİNE TATLI