Girişimcilik niyetinin ajan tabanlı simülasyon sistemi ile ölçülmesi
Measuring entrepreneurial intent using an agent-based simulation system
- Tez No: 1022281
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAİME USUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atılım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, girişimcilik niyetini bireysel, psikolojik ve çevresel değişkenlerin etkileşimi çerçevesinde incelemek amacıyla ajan tabanlı modelleme (Agent-Based Modeling – ABM) yaklaşımını ve GEM 2021 verilerini bütünleştiren iki aşamalı bir araştırma tasarımı sunmaktadır. Araştırmanın birinci aşamasında GEM 2021 Yetişkin Nüfus Anketi (APS) bireysel düzey verisi üzerinde ikili lojistik regresyon analizi ve GEM 2021 Ulusal Uzman Anketi (NES) verisinden türetilen ortam indeksleriyle hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada ise SPSS bulgularından elde edilen katsayılar NetLogo ajan tabanlı simülasyon modeline aktarılmış; eğitim müdahalesinin sosyal yayılım dinamikleri ve finansman ortamının niyet-davranış dönüşümü üzerindeki etkisi senaryo analizleriyle test edilmiştir. Bireysel faktörler arasında algılanan beceri (suskill), girişimcilik niyetini etkileyen güçlü bir faktör olarak belirlenmiştir (B=0.708, p<.001). Başarısızlık korkusu her iki modelde de negatif etki gösterirken (B=−0.291, p<.001), diğer bireysel değişkenlerden daha baskın çıkamamış ve H3 hipotezi desteklenmemiştir. Girişimcilik ortamı faktörlerinin modele eklenmesiyle açıklama gücü %44.9'dan %61.7'ye yükselmiş (ΔR²=.168, p=.016) ve H4 hipotezi desteklenmiştir. Yükseköğretim eğitim kalitesi sınırda anlamlılık değerine ulaşmış (β=.332, p=.058), temel eğitim indeksi anlamsız kalmıştır. Finansman indeksinin niyetle negatif ilişkisi, gelişmiş ülkelerde fırsat maliyetinin yüksekliğiyle açıklanmış; bu paradoks zorunluluk girişimciliği kavramıyla değerlendirilmiştir. Simülasyon bulguları SPSS sonuçlarını desteklemiş ve genişletmiştir. Yükseköğretim kalitesinin tek başına etkisi (Δ=+12.9), temel eğitimin etkisinin (Δ=+1.4) yaklaşık dokuz katı olarak gerçekleşmiştir. Nüfusun yalnızca %20'sine uygulanan eğitim müdahalesi, sosyal yayılım mekanizmasıyla sistem genelinde niyet oranını yüksek eğitim ortamında 21,1 puan artırmıştır. Finansman senaryolarında dönüşüm olasılığı düşük finansmanda 0.198 iken yüksek finansmanda 0.390'a yükselmiş; niyet-davranış dönüşüm analizi finansman indeksinin anlamlı pozitif etkisini doğrulamıştır (B=7.886, β=.303, p=.028). Bu çalışma, girişimcilik niyeti literatürüne; GEM 2021 APS ve NES verilerinin bütünleştirilmesi, ajan tabanlı simülasyon ile istatistiksel analiz arasında metodolojik üçgenleme sağlanması ve niyet-davranış dönüşüm oranının bağımsız bir değişken olarak ölçülendirilerek finansman ortamıyla ilişkisinin ampirik olarak gösterilmesi bakımından özgün katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study presents a two-stage research design that integrates agent-based modeling (ABM) with GEM 2021 data to examine entrepreneurial intention through the interaction of individual, psychological, and environmental variables. In the first stage, binary logistic regression analysis was conducted on GEM 2021 Adult Population Survey (APS) individual-level data, and hierarchical regression analysis was performed using environmental indices derived from the GEM 2021 National Expert Survey (NES). In the second stage, coefficients obtained from SPSS analyses were transferred to a NetLogo agent-based simulation model, where the social diffusion dynamics of educational interventions and the effect of the financing environment on intention-behavior conversion were tested through scenario analyses. Among individual factors, perceived skill (suskill) emerged as the strongest predictor of entrepreneurial intention (B=0.708, p<.001). Fear of failure showed significant negative effects in both models (B=−0.291, p<.001) but did not dominate other individual variables, and Hypothesis H3 was not supported. The addition of entrepreneurial environment factors increased explanatory power from 44.9% to 61.7% (ΔR²=.168, p=.016), supporting H4. Higher education quality reached borderline significance (β=.332, p=.058) while the basic education index remained insignificant. The negative relationship between the financing index and intention in advanced economies was explained by high opportunity costs and interpreted through the concept of necessity-driven entrepreneurship. Simulation findings supported and extended the SPSS results. The standalone effect of higher education quality (Δ=+12.9) was approximately nine times greater than that of basic education (Δ=+1.4). An educational intervention applied to only 20% of the population increased the intention rate by 21.1 percentage points system-wide through social diffusion mechanisms in high-education environments. In financing scenarios, conversion probability rose from 0.198 under low financing to 0.390 under high financing, and the intention-behavior conversion analysis confirmed the significant positive effect of the financing index (B=7.886, β=.303, p=.028). This study makes original contributions to the entrepreneurial intention literature by integrating GEM 2021 APS and NES data, establishing methodological triangulation between agent-based simulation and statistical analysis, and empirically demonstrating the relationship between the intention-behavior conversion rate—operationalized as an independent variable—and the quality of the financing environment
Benzer Tezler
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Türkiye'de vergi kaçakçılığının önlenmesinde vergi denetiminin etkinliğinin sağlanması
Başlık çevirisi yok
METİN ERDEM
- Banka kredilerinin ekonomide yarattıkları etkiler
Başlık çevirisi yok
NİHAL ÜÇSU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ ERDOĞAN ALKİN
- Türkiye'nin ekonomik gelişmesinde tarımın parasal sorunları ve tarımsal kredi uygulaması
Başlık çevirisi yok
AHMET CEMAL SİVASLIGİL