İş sağlığı ve güvenliğinde fiziksel risk faktörlerinin bulanık hata türü ve etkileri analizi ile nicel olarak değerlendirilmesi: Bir doğal gaz çevrim santrali örneği
Quantitative assessment of physical risk factors in occupational health and safety using fuzzy error type and effect analysis: A case study of a natural gas combined cycle power plant
- Tez No: 1022356
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, bir doğal gaz çevrim santralinde çalışanların maruz kaldığı fiziksel risk faktörlerinin (gürültü, termal konfor, titreşim ve aydınlatma) değerlendirilmesinde klasik Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) ile Bulanık HTEA yöntemleri karşılaştırmalı olarak uygulanmıştır. Çalışmanın amacı, bulanık mantık yaklaşımının belirsizlik içeren iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmelerinde sağladığı katkıları ortaya koymaktır. Araştırma, Güney Marmara Bölgesi'nde faaliyet gösteren ve 162 personelin çalıştığı bir doğal gaz çevrim santralinde gerçekleştirilmiştir. Veri seti; 2022–2024 yıllarına ait iş hijyeni ölçüm sonuçları, 2020–2025 dönemine ait olay bildirim kayıtları ve uzman değerlendirmelerinden oluşturulmuştur. Klasik HTEA kapsamında risk öncelik sayıları (RÖS) hesaplanmış; Bulanık HTEA modeli ise MATLAB ortamında Mamdani tipi bulanık çıkarım sistemi kullanılarak geliştirilmiştir. Analizler sonucunda toplam 25 fiziksel risk faktörü değerlendirilmiş ve her iki yöntemin en kritik risk alanlarında büyük ölçüde benzer sonuçlar verdiği görülmüştür. Bununla birlikte Bulanık HTEA'nın, özellikle ortayüksek risk geçiş bölgesinde klasik HTEA'ya göre daha dengeli ve ayrıştırıcı sonuçlar ürettiği belirlenmiştir. Ayrıca aynı RÖS değerine sahip farklı risk profillerinin bulanık model ile daha gerçekçi biçimde önceliklendirilebildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Bulanık HTEA'nın, uzman görüşlerindeki belirsizlik ve öznelliği daha etkin modelleyerek fiziksel risklerin önceliklendirilmesinde klasik HTEA'ya kıyasla daha güvenilir bir karar destek aracı sunduğu değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis comparatively applies Classical Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) and Fuzzy FMEA to evaluate occupational physical risk factors—including noise, thermal comfort, vibration, and lighting—in a natural gas combined cycle power plant. The study aims to investigate the contribution of fuzzy logic to occupational risk prioritization under uncertainty. The research was conducted in a natural gas combined cycle power plant located in the Southern Marmara Region employing 162 personnel. The dataset consisted of occupational hygiene measurements collected between 2022 and 2024, incident notification records from 2020 to 2025, and expert assessments. In the classical FMEA approach, Risk Priority Numbers (RPNs) were calculated, while the Fuzzy FMEA model was developed in MATLAB using a Mamdani-type fuzzy inference system. A total of 25 physical risk factors were identified and assessed. Results showed that both methods produced largely consistent outcomes for the most critical risk areas. However, Fuzzy FMEA provided more balanced and discriminative prioritization, particularly in the transition zone between medium and high-risk categories. Moreover, the fuzzy model successfully differentiated between distinct risk profiles that yielded identical RPN values in the classical approach. Overall, the findings demonstrate that Fuzzy FMEA offers a more reliable decision-support framework than classical FMEA by effectively incorporating uncertainty and subjectivity inherent in expert-based occupational risk assessments.
Benzer Tezler
- Robot-insan etkileşimli üretim süreçleri için bulanık tabanlı risk değerlendirme yaklaşımı ve gerçek hayat uygulaması
A fuzzy based risk assessment approach for robot-human interactive manufacturing processes with real case application
EMİNE BOZKUŞ
Doktora
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN KAYA
- Tehlikeli sektörlerin iş hijyeni risk etmenlerinin İSG bağlamında çok kriterli karar verme yöntemiyle değerlendirilmesi
Evaluation of occupational hygiene risk factors in dangerous sectors with multi-criteria decision making in the context of ohs
DOĞA MARTI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜN ERASLAN
- Sivil havacılıkta kabin ve kokpit ekiplerini etkileyen psikososyal risklerin iş kazalarına etkilerinin çok kriterli karar verme yaklaşımı ile değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of psychosocial risks affecting cabin and cockpit crews in civil aviation on occupational accidents through a multi-criteria decision-making approach
SITKI BUĞRA KÖSEOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Sağlığıİstanbul Gedik Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YAĞIMLI
- Ağır bakım tesislerinde fiziksel risk faktörlerinin tespiti
Detection of physical risk factors in heavy maintenance facilities
ERHAN ENGİN ERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mühendislik BilimleriDokuz Eylül Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM KEMAL ÖZFIRAT
- Çay tarımı çalışanlarında iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin fiziksel ve ergonomik tehlikelerle ilgili bilgi düzeylerine etkisi
The effect of occupational health and safety training on knowledge levels related to physical and ergonomic hazards in tea agriculture employees
SADİYE ASLANYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TOPBAŞ