VR tabanlı restoran deneyimlerinde atmosferin menü tercihine etkisi: Müzik türünün algısal rolü
The influence of atmosphere on menu selection in virtual reality-based restaurant experiences: The perceptual role of music genre
- Tez No: 1022363
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İRFAN YURT, DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSEL TOKDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sanal gerçeklik (VR) tabanlı restoran deneyimlerinde atmosfer unsurlarından biri olan müzik türünün, bireylerin restoran atmosferi algıları ve menü tercihleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada klasik, caz ve pop müzik türlerinin sanal restoran ortamında oluşturduğu algısal farklılıkların katılımcıların yemek seçimlerine nasıl yansıdığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Çalışma kapsamında oluşturulan sanal restoran ortamı katılımcılara VR gözlüğü aracılığıyla deneyime sunulmuş; katılımcılar tercih ettikleri müzik eşliğinde sanal restoran menüsünden seçim yapmış ve ardından yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 27 katılımcı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların sanal restoran ortamını genel olarak gerçekçi ve deneyimlenebilir bulduklarını göstermiştir. Bulgulara göre müzik türü menü tercihlerini doğrudan değil, restoran atmosferine ilişkin algıları biçimlendirerek dolaylı olarak etkilemektedir. Klasik müzik restoran atmosferinin daha çok kaliteli, prestijli ve seçkin; caz müzik ise samimi, rahat ve sosyal olarak algılanmasına katkı sağlamıştır. Pop müzik türüne ilişkin belirgin bir tercih yoğunluğunun oluşmaması ise bu müzik türünün katılımcılar üzerinde güçlü bir atmosferik yönlendirici olarak öne çıkmadığını düşündürmektedir. Bununla birlikte menü tercihlerinde bireysel damak zevki, geçmiş deneyimler ve kişisel alışkanlıkların da etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, VR tabanlı restoran deneyimlerinde müzik türünün tüketicilerin atmosfer algısını şekillendirdiğini ve bu algı üzerinden menü tercihlerini etkileyebildiğini göstermektedir. Ayrıca sanal gerçeklik teknolojisinin gastronomi ve tüketici davranışları araştırmalarında kullanılabilecek işlevsel bir araştırma ortamı sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effect of music genre, as an atmospheric element in virtual reality (VR)-based restaurant experiences, on individuals' perceptions of the restaurant atmosphere and their menu preferences. The study sought to reveal how the perceptual differences created by classical, jazz, and pop music genres in a virtual restaurant environment are reflected in participants' food choices. The research was conducted using a phenomenological design within the framework of a qualitative research approach. The virtual restaurant environment created within the scope of the study was presented to the participants through VR headsets; the participants made selections from the virtual restaurant menu accompanied by their preferred music genre, followed by semi-structured interviews. The study group consisted of 27 participants determined through purposive sampling. The collected data were evaluated using descriptive and content analysis techniques.The research findings indicated that participants generally found the virtual restaurant environment to be realistic and experiential. According to the findings, music genre influences menu preferences not directly, but indirectly by shaping perceptions of the restaurant atmosphere. Classical music contributed to the perception of the restaurant atmosphere as more high-quality, prestigious, and exclusive, whereas jazz music contributed to its perception as intimate, relaxed, and social. The absence of a distinct preference concentration for pop music suggests that this genre did not emerge as a strong atmospheric driver among the participants. Furthermore, it was determined that personal palate, past experiences, and individual habits were also influential in menu preferences. In conclusion, this study demonstrates that in VR-based restaurant experiences, the genre of music shapes consumers' perception of the atmosphere and can influence menu preferences through this perception. Additionally, it was concluded that virtual reality technology provides a functional experimental environment that can be utilized in gastronomy and consumer behavior research.
Benzer Tezler
- Koklear implant kullanan çocuklarda santral işitsel işlemleme becerilerini hedefleyen sanal gerçeklik oyunu geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Development of a virtual reality game targeting central auditory processing skills in children using cochlear implants and evaluation of its effectiveness
ŞEYMA NUR TABAK
Doktora
Türkçe
2025
Odyolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE MERAL ÇETİNKAYA
DOÇ. DR. ALİ EFE İRALI
- Yaygın anksiyete bozukluğu için VR destekli maruz bırakma programı: faz tabanlı tasarım ve veri odaklı değerlendirme
Vr-assisted exposure program for generalized anxiety disorder: phase-based design and data-driven evaluation
BÜŞRA ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Yönetim Bilişim SistemleriSakarya ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPASLAN KİBAR
- Electropolymerization and characterization of synthesized thiophene and nonylbithiazole based comonomers
Sentezlenen tiyofen vr nonilbitiyazol tabanlı komonomerlerin elektropolimerizasyonları ve karakterizasyonları
FEVZİ ÇAKMAK CEBECİ
Doktora
İngilizce
2006
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. A. SEZAİ SARAÇ
- Early-stage diagnosis of Alzheimer's disease using artificial intelligence based on spatial navigation and eye tracking metrics acquired through virtual reality based cognitive serious games
Alzheimer hastalığının VR tabanlı bilişsel ciddi oyunlar (serious games) üzerinden alınan uzamsal (spatial) veriler ve göz takibi verileri kullanılarak yapay zeka (AI) ile erken evrede teşhisi
BEYZANUR DEMİRKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
NörolojiÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL
- Spatial-behavioral dynamics in varied urban configurations during emergencies: An integrated VR-ABM approach to disaster resilience
Acil durumlarda farklı kentsel ortamlardaki mekânsal ve davranışsal dinamikler: Afet dayanıklılığı için entegre bir VR-ABM yaklaşımı
DUYGU KALKANLI
Doktora
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK