Gelişim ligi futbolcularında kronotipin fiziksel ve bilişsel parametreler üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of chronotype on physical and cognitive parameters in developmental league soccer players
- Tez No: 1022393
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ BEDİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yapılan araştırma gelişim ligi futbolcularında kronotipin fiziksel ve bilişsel performans üzerindeki etkisini incelemeyi ve farklı kronotip gruplarının sabah ve akşam saatlerindeki fiziksel ve bilişsel performanslarını karşılaştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Araştırmaya gelişim liglerinde aktif olarak mücadele eden 31 gönüllü erkek futbolcu katılmıştır (Sabahçıl: n=8, Ara Tip: n=11, Akşamcıl: n=12). Katılımcıların kronotiplerinin belirlenmesinde“Sabahçıl ve Akşamcıl Ölçeği”kullanılmıştır. Fiziksel performansın değerlendirilmesinde“Sırt ve Bacak Kuvvet Testi”,“Pençe Kuvveti Testi”,“Mekik Testi”,“Şınav Testi”,“30 Metre Sprint Testi”,“Illinois Çeviklik Testi”ve“Nöromusküler Power Testi ”uygulanmıştır. Bilişsel performansın değerlendirilmesinde ise“N-Back Testi”ve“Stroop Testi”kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların uyku kalitesini değerlendirmek amacıyla“Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)”uygulanmıştır. Verilerin analizinde iki yönlü tekrarlı ölçümler varyans analizi (Mixed ANOVA) kullanılmış, anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Bilişsel performans parametrelerinden d-prime ve LISAS (Incongruent) ölçümlerinde kronotip ile günün zamanı arasında anlamlı etkileşim belirlenmiştir (p<0,05). Kas kuvveti ve kassal dayanıklılık parametrelerinde anlamlı farklılık bulunmazken (p>0,05), patlayıcı nöromüsküler performans parametreleri olan 30 m sürat, çeviklik, Squat Jump ve Countermovement Jump performanslarında kronotipe bağlı anlamlı zaman × grup etkileşimleri saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Gelişim ligi futbolcularında kronotipin bilişsel performans ile patlayıcı nöromüsküler performans üzerinde etkili olduğu, buna karşın kas kuvveti ve kassal dayanıklılık parametrelerini anlamlı düzeyde etkilemediği belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların sahip oldukları kronotip özelliğine göre bilişsel performanslarının günün farklı zamanlarında değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Bu bulgular, performans değerlendirmeleri ile antrenman planlamalarında sporcuların kronotip özellikleri ve günün zamanının dikkate alınmasının özellikle bilişsel ve patlayıcı performansın optimize edilmesine katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to investigate the effects of chronotype on physical and cognitive performance in development league soccer players and to compare the morning and evening performance of athletes with different chronotypes. Methods: A total of 31 male development league soccer players voluntarily participated in the study (Morning-type: n = 8, Intermediate-type: n = 11, Evening-type: n = 12). Chronotype was determined using the Morningness–Eveningness Questionnaire (MEQ). Physical performance was assessed using the Back and Leg Strength Test, Handgrip Strength Test, Sit-Up Test, Push-Up Test, 30-m Sprint Test, Illinois Agility Test, and Neuromuscular Power Test. Cognitive performance was evaluated using the N-Back Test and the Stroop Test. In addition, sleep quality was assessed using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Data were analyzed using a two-way repeated-measures analysis of variance (Mixed ANOVA), with a significance level of p < 0.05. Results: Significant chronotype × time-of-day interactions were observed for the cognitive performance measures d-prime and LISAS (Incongruent) (p <0.05). No significant differences were found in muscle strength or muscular endurance parameters (p> 0.05). However, significant chronotype × time-of-day interactions were identified for explosive neuromuscular performance variables, including the 30-m sprint, agility, Squat Jump, and Countermovement Jump performances (p <0.001). Conclusion: It was determined that chronotype affects cognitive performance and explosive neuromuscular performance in youth league soccer players; however, it did not significantly affect muscle strength and muscular endurance parameters. Furthermore, it was observed that participants' cognitive performance varied at different times of the day depending on their chronotype. These results suggest that taking athletes' chronotype characteristics and the time of day into account in performance evaluations and training planning could contribute to optimizing cognitive and explosive performance in particular.
Benzer Tezler
- Gelişim ligi futbolcularının mevkilerine göre anaerobik hız rezervlerinin karşılaştırılması
Comparison of anaerobic speed reserve according to position of YOUTH league football players
CENGİZ KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TURAN IŞIK
- Adolesan dönemi farklı yaş gruplarındaki futbolcuların taktiksel beceri düzeylerin incelenmesi
Tactical skills of footballers of different age groups in the adolescent period examining levels
CAFER ELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporMuş Alparslan ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
PROF. DR. ALPER KARADAĞ
- Amatör küme futbolcularını saldırganlığa iten psiko-sosyal nedenler(Zonguldak süper amatör ligi örneği)
Psychological and social reasons that make the amateur players of show agressive behaviours (Zonguldak super amateur league sample)
AHMET KARAYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
SporSakarya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. METİN YAMAN
- 8 haftalık pliometrik antrenman programının futbolcuların dikey sıçramaları ile bazı fiziksel ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisi
The Effects of plyometric training program (8 weeks) on soccer players vertical jump and some physical and physiological parameters
SÜLEYMAN MURAT YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
SporMuğla ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. YAKUP AKİF AFYON
- Futbolcularda uygulanan küçük alan oyunları ve yüksek şiddetli aralıklı koşuların; dayanıklılık, sürat, çeviklik ve sıçrama performansına etkisinin değerlendirilmesi
Small field games and high intensity interval runnings applied to footballers; evaluation of the effect on endurance, speed, agility and jumping performance
KUBİLAY TOPÇUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA BOZDOĞAN