Arap baharı sonrası İran - Suudi Arabistan ilişkilerinde ideoloji ve pragmatizm
Ideology and pragmatism in Iran - Saudi Arabia relations after the Arab spring
- Tez No: 1022453
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SERKAN TAFLIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Arap Baharı, Bölgesel rekabet, Pragmatizm, Suudi Arabistan, Uluslararası politika, İdeoloji, İran, The Arab Spring, Regional competitiveness, Pragmatism, Saudi Arabia, International policy, Ideology, Iran
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İran ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler; tarihsel, ideolojik, mezhepsel, jeopolitik ve güvenlik temelli dinamiklerin etkileşimi içerisinde şekillenmektedir. Bu nedenle iki ülke arasındaki ilişkilerin ve dış politika tercihlerinin yalnızca tek bir değişken üzerinden değerlendirilmesi, dış politika davranışlarının şekillenmesinde rol oynayan farklı dinamikler arasındaki etkileşimin yeterince anlaşılmasını güçleştirmektedir. Arap Baharı sonrası dönem ise bu dinamiklerin daha görünür hâle geldiği, ilişkiler ve rekabet alanlarının daha geniş bir coğrafyaya yayıldığı bir analiz zemini sunmaktadır. Çalışmada, Arap Baharı sonrasında İran ve Suudi Arabistan dış politikalarının ideoloji ve pragmatizm ekseninde nasıl şekillendiği analiz edilmektedir. Bu olguların değerlendirilmesinde konstrüktivist yaklaşım ve neoklasik realizm teorik araçlar olarak kullanılmıştır. Konstrüktivizm kimlik, norm ve söylem boyutlarına; neoklasik realizm ise sistemik baskılar, güvenlik kaygıları ve stratejik hesaplara odaklanarak ideoloji ve pragmatizmin daha geniş bir analitik çerçevede değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; çalışma, doküman analizi ile tümdengelimsel ve tümevarımsal analiz biçimlerinden yararlanılarak yürütülmüştür. Araştırma bulguları, İran ve Suudi Arabistan dış politika davranışlarının ne yalnızca ideolojik ne de yalnızca pragmatik parametrelerle açıklanabileceğini; ideoloji ile pragmatizmin karşılıklı etkileşim içerisinde işlediğini göstermektedir. Bu doğrultuda dış politika davranışlarının, ideoloji ve pragmatizmin etkileşimiyle şekillendiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Relations between Iran and Saudi Arabia and the foreign policy behaviors shaping these relations are formed through the interaction of historical, ideological, sectarian, geopolitical, and security-based dynamics. Therefore, evaluating bilateral relations and foreign policy preferences through a single variable limits a comprehensive understanding of the interaction among the various factors influencing foreign policy behavior. The post-Arab Spring period provides an analytical context in which these dynamics became more visible and relations and areas of rivalry expanded across a wider geographical space. This study analyzes how the foreign policies of Iran and Saudi Arabia were shaped by the interplay of ideology and pragmatism in the aftermath of the Arab Spring. Constructivism and Neoclassical Realism are employed as theoretical tools for the evaluation of these phenomena. Constructivism focuses on identity, norms, and discourse, whereas Neoclassical Realism emphasizes systemic pressures, security concerns, and strategic calculations, thereby contributing to a broader analytical assessment of ideology and pragmatism. The study adopts a qualitative research design and is conducted through document analysis supported by both deductive and inductive forms of reasoning. The findings demonstrate that the foreign policy behaviors of Iran and Saudi Arabia cannot be explained solely through ideological or pragmatic parameters. Rather, ideology and pragmatism operate through a process of mutual interaction. Consequently, the study concludes that foreign policy behaviors are shaped through the interaction of ideology and pragmatism.
Benzer Tezler
- Rol teorisi çerçevesinde Arap Baharı sonrasında İran dış politikası
Iran's foreign policy after the Arab Spring within the framework of role theory
ERAY KACULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL DOĞAN AKKAŞ
- İran İslam Cumhuriyeti - Suudi Arabistan Krallığı ilişkileri (1979-2011)
The relations of the Islamic Republic of Iran - Khe Kingdom of Saudi Arabia (1979-2011)
İSMAİL AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerAbant İzzet Baysal ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN ATAMAN
- İran Devrimi sonrası Suudi Arabistan-İran arasında yükselen rekabeti etkileyen temel faktörlerin bir incelemesi
Saudi Arabia and Iran: A reading of main factors ascending their rivarly in the middle east since the İslamic revolution
SAHAR BEN YOUNES
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÖZTÜRK
- “Arap Baharı”nın derinleştirdiği İran-Suudi Arabistan arasındaki güvenlik ikilemi ve bu ikilemin bölgesel rekabete etkisi
The security dilemma deepened by the“Arab Spring”between Iran-Saudi Arabia and it's impact on regional competition
FEYZANUR BAYRACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA DOĞAN
- U.S foreign policy and diplomatic relations in the Middle East after the Arab spring
Arap baharı sonrası Orta Doğu'da ABD dış politikası ve diplomatik ilişkiler
KÜBRA SORGUCU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerUnıversıta Deglı Studı Dı MılanoUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MARCO MARİO SİOLİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ LUCA WALTER BELLOCCHİO