Subakut inmeli hastalarda fonksiyonel elektrik stimulasyonu ile destekli üst ekstremite ergometresinin aerobik kapasite ve üst ekstremite fonksiyonuna etkisi
The effect of functional electrical stimulation-assisted upper extremity ergometry on aerobic capacity and upper extremity function in patients with subacute stroke
- Tez No: 1022520
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU ALEMDAROĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: İnme, üst ekstremite, fonksiyonel elektriksel stimülasyon, ergometre, aerobik kapasite, rehabilitasyon, Stroke, upper extremity, functional electrical stimulation, ergometer, aerobic capacity, rehabilitation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İnme sonrası dönemde üst ekstremite fonksiyon kaybı, hastaların fonksiyonel bağımsızlığını ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen temel sorunlardan biridir. Kardiyorespiratuvar kapasitedeki azalma da rehabilitasyon sürecini olumsuz yönde etkilemektedir. Fonksiyonel elektriksel stimülasyon (FES) destekli egzersiz uygulamalarının kas aktivasyonunu artırarak motor fonksiyonlar ve aerobik kapasite üzerinde olumlu etkiler sağlayabileceği düşünülmektedir. Ancak üst ekstremiteye yönelik FES destekli ergometre uygulamalarına ilişkin literatür sınırlıdır. Bu çalışmada, inmeli hastalarda konvansiyonel rehabilitasyona eklenen üst ekstremite ergometresi ile FES destekli üst ekstremite ergometresinin aerobik kapasite, motor fonksiyon, duyu fonksiyonları, fonksiyonel bağımsızlık ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü prospektif olarak planlanan bu çalışmaya 23 subakut inmeli hasta dahil edildi. Dahil edilen hastalar konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak üst ekstremite ergometresi uygulanan kontrol grubu (Grup 1, n=11) ve konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak FES destekli üst ekstremite ergometresi uygulanan çalışma grubu (Grup 2, n=12) şeklinde iki gruba ayrıldı. Tüm hastalara 4 hafta süreyle haftada 3 gün olmak üzere toplam 10 seans orta yoğunlukta aerobik egzersiz programı uygulandı. Hastalar tedavi öncesi ve sonrası değerlendirildi. Aerobik kapasite kardiyopulmoner egzersiz testi ile; motor fonksiyonlar Fugl-Meyer Motor Değerlendirme Ölçeği ve Brunnstrom Motor İyileşme Evrelemesi ile; fonksiyonel bağımsızlık Modifiye Barthel İndeksi ve Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması ile; duyu fonksiyonları Erasmus MC Nottingham Duyu Ölçeği ile ve yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili ile değerlendirildi. Bulgular: Dört haftalık rehabilitasyon programı sonrasında her iki grupta da aerobik kapasite parametrelerinde anlamlı artış saptandı. VO₂maks her iki grupta anlamlı düzeyde artarken (Grup 1: TÖ 8.15±1.53, TS 9.15±1.74 ml/dk/kg, p=0.034; Grup 2: TÖ 8.92±2.45, TS 9.66±2.46 ml/dk/kg, p=0.034), değişim miktarları açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Grup 1'de KPET egzersiz süresi anlamlı olarak artarken (Grup 1: TÖ 5.87, TS 8.32 dk, p=0.024), Grup 2'de anlamlı değişim saptanmadı (p>0.05). Değişim miktarı açısından ise Grup 1'deki artışın Grup 2'ye göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlendi (Grup 1: 2.31±2.84 dk, Grup 2: −0.14±2.41 dk, p=0.036). Motor fonksiyonlar açısından her iki grupta da Fugl-Meyer Üst Ekstremite skorlarında anlamlı iyileşme gözlenirken (Grup 1: TÖ 22.0, TS 34.0, p=0.003; Grup 2: TÖ 12.5, TS 28.5, p=0.002), değişim miktarının FES destekli üst ekstremite ergometresi grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı (Grup 1: 3.0, Grup 2: 12.5; p=0.021). Brunnstrom Motor İyileşme Evrelemesi (üst ekstremite: Grup 1 p=0.006, Grup 2 p=0.002; el: Grup 1 p=0.004, Grup 2 p=0.016; alt ekstremite: Grup 1 p=0.020, Grup 2 p=0.005), Modifiye Barthel İndeksi (Grup 1 p=0.003, Grup 2 p=0.002) ve Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (her iki grup için p=0.003) skorları her iki grupta da anlamlı artış gösterdi, ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Duyu fonksiyonları ve yaşam kalitesinde de her iki grupta iyileşme gözlenmiş olup gruplar arasında fark bulunmadı (p>0.05). Sonuç: Konvansiyonel rehabilitasyona eklenen üst ekstremite ergometre egzersizi, FES desteği olsun ya da olmasın, inmeli hastalarda aerobik kapasiteyi arttırır. FES destekli üst ekstremite ergometre uygulaması motor fonksiyonlarda ergometrik egzersize göre daha belirgin iyileşme sağlar. Duyu fonksiyonları, fonksiyonel bağımsızlık ve yaşam kalitesi açısından ise her iki rehabilitasyon yaklaşımı benzer düzeyde olumlu etkilidir. Bu bulgular, FES destekli uygulamaların aerobik kapasite artışı ve özellikle motor iyileşme açısından rehabilitasyon programlarına katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Upper extremity functional loss after stroke is one of the main problems that significantly affects patients' functional independence and quality of life. Reduced cardiorespiratory capacity also negatively impacts the rehabilitation process. Functional electrical stimulation (FES) assisted exercise applications are thought to enhance muscle activation and provide positive effects on both motor functions and aerobic capacity. However, the literature on FES-assisted upper extremity ergometer applications is limited. This study aimed to compare the effects of conventional rehabilitation combined with upper extremity ergometer training and conventional rehabilitation combined with FES-assisted upper extremity ergometer training on aerobic capacity, motor function, sensory function, functional independence, and quality of life in patients with stroke. Materials and Methods: This randomized controlled prospective study included 23 patients with subacute stroke. Patients were divided into two groups: a control group receiving upper extremity ergometer training in addition to conventional rehabilitation (Group 1, n=11), and a study group receiving FES-assisted upper extremity ergometer training in addition to conventional rehabilitation (Group 2, n=12). All patients participated in a moderate-intensity aerobic exercise program for 4 weeks, 3 days per week, total of 10 sessions. Evaluations were performed before and after treatment. Aerobic capacity was assessed by cardiopulmonary exercise testing; motor functions by the Fugl-Meyer Motor Assessment and Brunnstrom Stages of Motor Recovery; functional independence by the Modified Barthel Index and Functional Ambulation Classification; sensory functions by the Erasmus MC Nottingham Sensory Assessment; and quality of life by the Nottingham Health Profile. Results: After the four-week rehabilitation program, significant increases were observed in aerobic capacity parameters in both groups. VO₂max increased significantly in both groups (Group 1: pre 8.15±1.53, post 9.15±1.74 ml/kg/min, p=0.034; Group 2: pre 8.92±2.45, post 9.66±2.46 ml/kg/min, p=0.034), with no statistically significant difference between groups in terms of change (p>0.05). Exercise duration during CPET increased significantly in Group 1 (pre 5.87, post 8.32 min, p=0.024), whereas no significant change was observed in Group 2 (p>0.05). In terms of change, the increase in Group 1 was significantly greater than that in Group 2 (Group 1: 2.31±2.84 min, Group 2: −0.14±2.41 min, p=0.036). Regarding motor function, significant improvements in Fugl-Meyer Upper Extremity scores were observed in both groups (Group 1: pre 22.0, post 34.0, p=0.003; Group 2: pre 12.5, post 28.5, p=0.002), with a significantly greater change in the FES-assisted upper extremity ergometer group (Group 1: 3.0, Group 2: 12.5; p=0.021). Brunnstrom Recovery stages (upper extremity: Group 1 p=0.006, Group 2 p=0.002; hand: Group 1 p=0.004, Group 2 p=0.016; lower extremity: Group 1 p=0.020, Group 2 p=0.005), Modified Barthel Index (Group 1 p=0.003, Group 2 p=0.002), and Functional Ambulation Classification scores (p=0.003 for both groups) improved significantly in both groups; however, no significant differences were found between groups (p>0.05). Sensory function and quality of life also improved in both groups, with no significant between-group differences (p>0.05). Conclusion: Upper extremity ergometer exercise added to conventional rehabilitation, with or without FES, increases aerobic capacity in stroke patients. FES-assisted upper extremity ergometer training provides greater improvement in motor function compared to ergometer exercise alone. Both rehabilitation approaches have similar positive effects on sensory function, functional independence, and quality of life. These findings suggest that FES-assisted applications may contribute to rehabilitation programs, particularly in enhancing motor recovery while also supporting improvements in aerobic capacity.
Benzer Tezler
- Fonksiyonel uygulanan emg-tetikli biofeedbackli elektrik stimulasyonunun akut-subakut inmeli hastalarda üst ekstremite ve el fonksiyonları üzerine etkisi
Effect of functionally performed emg-triggered electrical stimulation with biofeedback on upper extremity and hand functions in acute-subacute stroke patients
ZEYNEP KIRAÇ ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
UZMAN ASLI CAN
DOÇ. EBRU KARACA UMAY
- Hemipleji rehabilitasyonunda nöromuskuler elektrik stimülasyonu ve ayna tedavisinin etkinliklerinin değerlendirilmesi; prospektif, randomize, kontrollü, tek kör çalişma
“evaluation of the effectiveness of neuromuscular electrical stimulation and mirror therapy in hemiplegia rehabilitation: a prospective, randomized, controlled, single-blind study”
BÜŞRA YEŞİL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİHA KASAPOĞLU AKSOY
- Konvansiyonel üst ekstremite rehabilitasyonu uygulanan inmeli hastalarda fonksiyonel elektrik stimülasyonlu bisiklet ergometrisi ve sanal gerçeklik temelli ayna terapisinin fonksiyonelliğe olan katkılarının klinik olarak karşılaştırılması
Clinical comparison of the contribution of functional electrical stimulation cycle ergometer and virtual reality based mirror therapy to functionality in stroke patients undergoing conventional upper extremity rehabilitation
ARİF AHMET ÇALIKUŞU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLÜMSER AYDIN
- Subakut inmeli hastalarda alt ekstremite fes bisiklet eğitiminin klinik etkinliği
Clinical efficacy of lower extremity fes cycling training in patients with subacute stroke
ALP VAROL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN ÇULHA
- İnmeli hastalarda alt ekstremiteye uygulanan ayna tedavisi ve fonksiyonel elektrik stimülasyonlu bisiklet ergometrisi tedavisinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of mirror therapy and functional electrical stimulation assisted bicycle ergometry therapy in the lower extremity of stroke patients
MUHAMMED SEFA ÇINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN KOYUNCU