Acil servise ayaktan başvuran yüksek riskli hastalar: Prospektif kesitsel bir araştırma
Outpatients admitted to the emergency department on an outpatient basis: A prospective cross-sectional study
- Tez No: 1022537
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN ŞAHİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil tıp, Emergency medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisine 112 Acil Sağlık Hizmetlerini kullanmadan ayaktan başvuran ve triyaj değerlendirmesinde kırmızı kategoride sınıflandırılan yüksek riskli hastaların 112 Acil Sağlık Hizmetlerini tercih etmeme nedenlerini belirlemek ve bu nedenlerle ilişkili sosyodemografik ve klinik değişkenleri incelemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Metod: Tanımlayıcı ve analitik nitelikte, prospektif gözlemsel olarak tasarlanan çalışma, Eylül 2025-Mart 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisine kendi imkânlarıyla başvuran, triyaj değerlendirmesinde kırmızı kategori ölçütlerini karşılayan, 18 yaş ve üzeri toplam 300 hasta oluşturmuştur. Veriler, literatür doğrultusunda hazırlanan yapılandırılmış veri toplama formu aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemiyle (bilinci kapalı hastadan ise hasta yakınından bilgi alınmıştır) ve hastane bilgi yönetim sistemi kayıtlarından elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Ki-kare testi, Fisher's Exact testi, Kruskal-Wallis H testi ve multinomial lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya toplam 300 hasta dahil edilmiştir. Acil servis sonlanımları incelendiğinde hastaların %40,0'ının servise, %31,3'ünün ise yoğun bakım ünitesine yatırıldığı saptanmıştır. Bu bulgu, 112 Acil Sağlık Hizmetlerini kullanmadan acil servise ayaktan başvuran kırmızı triyaj kategorisindeki hastaların klinik açıdan yüksek riskli bir grup olduğunu göstermektedir. Ambulans kullanmama nedenleri değerlendirildiğinde ise en sık gerekçenin“acil olduğu için kendi imkânlarıyla daha hızlı başvuracağını düşünme”(%48,7), ikinci en sık gerekçenin ise“şikâyetin ambulans çağıracak ciddiyette olmadığını düşünme”(%38,0) olduğu belirlenmiştir. Ambulans kullanmama nedenleri ile cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, başvuru şikâyeti, birlikte yaşanılan kişi, hastaneye geliş saati ve acil servis sonlanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Çok değişkenli analizde cinsiyet, ambulans kullanmama nedeni ile istatistiki olarak anlamlı biçimde ilişkili bağımsız değişkenlerden biri olarak belirlenmiştir. Ayrıca yoğun bakım ünitesine yatırılan hastalar arasında da şikâyetini ambulans çağıracak kadar ciddi görmediğini belirtenlerin bulunması, öznel aciliyet algısı ile gerçek klinik risk düzeyi arasında belirgin bir uyumsuzluk olabileceğini düşündürmüştür. Sonuç: Bu çalışma, triyajda kırmızı kategori ölçütlerini karşılamasına rağmen 112 Acil Sağlık Hizmetlerini kullanmadan acil servise başvuran hastaların klinik açıdan yüksek risk taşıyan ve hasta güvenliği açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken özel bir grup olduğunu göstermektedir. Hastaların önemli bir bölümünün servis veya yoğun bakım ünitesine yatış gerektirmesi, ayaktan başvurunun her zaman düşük klinik risk anlamına gelmediğini ortaya koymaktadır. Ambulans kullanmama kararında en sık nedenlerin hastaların kendi imkânlarıyla daha hızlı ulaşacağını düşünmesi ve mevcut şikâyetini ambulans çağıracak kadar ciddi görmemesi olduğu belirlenmiştir. Özellikle yoğun bakım gereksinimi bulunan bazı hastaların da benzer gerekçelerle ambulans kullanmamış olması, öznel aciliyet algısı ile gerçek klinik risk düzeyi arasında önemli bir uyumsuzluk bulunabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, uygun ambulans kullanımını artırmaya yönelik farkındalık çalışmalarının ve hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin etkin kullanımını destekleyen stratejilerin önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was conducted to determine the reasons why high-risk patients who presented on foot to the Emergency Department of Ankara Bilkent City Hospital without using 112 Emergency Medical Services and were classified in the red category during triage assessment did not prefer 112 Emergency Medical Services, and to examine the sociodemographic and clinical variables associated with these reasons. Materials and Methods: The descriptive and analytical study, designed as a prospective observational study, was conducted between September 2025 and March 2026. The study sample consisted of 300 patients aged 18 years and older who presented to the Emergency Department of Ankara Bilkent City Hospital by their own means and met the red category criteria in triage assessment. Data were obtained through face-to-face interviews using a structured data collection form prepared in line with the literature (information was obtained from patients' relatives if the patient was unconscious) and from hospital information management system records. In the analysis of the data, descriptive statistics as well as the Chi-square test, Fisher's exact test, Kruskal-Wallis H test, and multinomial logistic regression analysis were used. Results: A total of 300 patients were included in the study. When emergency department outcomes were examined, 40.0% of the patients were admitted to the ward, while 31.3% were admitted to the intensive care unit. This finding indicates that patients in the red triage category who presented to the emergency department on foot without using 112 Emergency Medical Services constitute a clinically high-risk group. When the reasons for not using an ambulance were evaluated, the most common reason was“thinking that they would reach the hospital faster by their own means because the situation was urgent”(48.7%), followed by“thinking that the complaint was not serious enough to call an ambulance”(38.0%). Statistically significant associations were found between reasons for not using an ambulance and sex, marital status, education level, presenting complaint, living arrangement, time of arrival at the hospital, and emergency department outcome. In the multivariable analysis, sex was identified as one of the independent predictors of the reason for not using an ambulance. In addition, the presence of patients admitted to the intensive care unit who stated that they did not consider their complaint serious enough to call an ambulance suggested that there may be a marked mismatch between perceived urgency and actual clinical risk. Conclusion: This study demonstrates that patients who present to the emergency department without using 112 Emergency Medical Services, despite meeting the red triage category criteria, constitute a special group with high clinical risk who should be carefully evaluated in terms of patient safety. The fact that a substantial proportion of these patients required admission to the ward or intensive care unit indicates that presenting on foot does not always imply low clinical risk. The most common reasons for not using an ambulance were patients' belief that they would reach the hospital faster by their own means and their perception that their current complaint was not serious enough to call an ambulance. In particular, the fact that some patients requiring intensive care had also avoided ambulance use for similar reasons suggests that there may be a significant mismatch between perceived urgency and actual clinical risk. These findings highlight the importance of awareness efforts aimed at increasing appropriate ambulance use and strategies that support the effective use of prehospital emergency medical services.
Benzer Tezler
- Acil serviste toplum kökenli pnömoni tanısı konulan hastaların pnömoni ciddiyet skorları ile MCP-1 düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between pneumonia severity scores and MCP-1 levels in patients diagnosed with community-acquired pneumonia in the emergency department
ABDÜLKADİR GÜMÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI GÖRMELİ KURT
- Geçici iskemik atak ve minör inme hastalarının risk değerlendirmesinde difüzyon manyetik rezonans görüntüleme ile desteklenmiş ABCD22 skoru'nun değeri
Value of ABCD2 scoreassessment with exhaustive diffusion weighted magnetic resonans imaging in risk management of transient ischemic attack and minor stroke patient
AYCA ÖZEL SÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSA KILIÇASLAN
- Çocuk acil servise başvuran akut böbrek hasarı olgularının demografik, klinik ve prognostik özelliklerinin araştırılması
Investigation of the demographic, clinical and prognostic characteristics of acute renal damage cases applying to the children's emergency department
KAAN ÇELEBİER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SARE GÜLFEM ÖZLÜ
- Akut pulmoner tromboemboli'de kardiyak troponin ve basitleştirilmiş pulmoner emboli ağırlık indeksi'nin (spesı) tedaviyi yönlendirmedeki rolü
Role of cardiac troponin and simplified pulmonary thromboembolism severity index (spesi) on processing of the treatment of acute pulmonary thromboembolism
HAYRİYE BEKTAŞ AKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Göğüs HastalıklarıKaradeniz Teknik ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAVAŞ ÖZSU
- Febril nötropeni ile acil servise başvuran onkoloji hastalarında prokalsitonin değerleri ile MASCC ve CISNE skorlarının prognozu öngörmede rolü
The role of procalcitonin value in predicting the outcome of febrile neutropenia patients in emergency department compared to mascc and cisne clinical scores
HANDE ŞENER GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ YILMAZ