Zihinden bedene müze mekanlarının deneyim haritası: Ulus Kale bölgesi örneği
From mind to body: Mapping the experience of museum spaces-the case of the Ulus Kale district
- Tez No: 1022681
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE DEMİREL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Müzecilik, Interior Design and Decoration, Museology
- Anahtar Kelimeler: Algısal bilgi, Beden-zihin problemi, Bellek mekanları, Ziyaretçi deneyimi, İnsan-çevre etkileşimi, Perceptional knowledge, The mind-body problem, Place of memory, Visitor experience, Human-environment interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, iç mimarlık ve çevre tasarımı eğitiminde mekânsal deneyimin öğrenme, farkındalık geliştirme ve bilgi üretimi süreçlerindeki potansiyelini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda mekân beden, algı, duyular, hafıza ve anlam üretimi aracılığıyla deneyimlenen yaşantısal bir alan olarak ele alınmaktadır. Araştırma nitel bir yaklaşımla tasarlanmış; fenomenolojik düşünce kuramsal zemin olarak benimsenmiştir. Tez çalışması çevresel ölçekte; farklı tarihsel katmanları, yoğun belleği ve çeşitli mekânsal deneyim olanakları barındırması nedeniyle Ankara Ulus–Kale Bölgesi ve iç mekan ölçeğinde; farklı sergileme anlayışları, mekânsal kurguları ve ziyaretçi deneyimi sunmaları nedeniyle bölgede yer alan dört müzede, iç mimarlık ve çevre tasarımı öğrencileriyle yürütülmüştür. Veri üretim süreci; çevresel mekân deneyimi, iç mekân deneyimi, deneyimin hafızada yeniden yapılandırılması, farklı ifade biçimleri aracılığıyla yeniden kurulması ve kolektif anlam üretimi olmak üzere beş aşamada yürütülmüştür. Süreç boyunca öğrenciler tarafından üretilen metinler, fotoğraflar, videolar, eskizler, haritalar ve kolektif çalışmalar birlikte değerlendirilmiştir. Veriler betimleyici fenomenolojik analiz yaklaşımı doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular, mekânsal deneyimin dikkat, beden, duyular, hafıza, yorumlama ve sosyal etkileşim süreçlerinin birlikte işlediği çok katmanlı bir yapı oluşturduğunu göstermektedir. Deneyimin çevresel mekândan iç mekâna uzanan mekânsal süreklilikler, deneyimden hafıza ve temsile uzanan zamansal süreklilikler ve bireysel yaşantılardan kolektif anlam üretimine uzanan ilişkisel süreklilikler içerisinde geliştiği belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, mekânsal deneyimin öğrenme, farkındalık geliştirme ve bilgi üretimi açısından güçlü bir potansiyel taşıdığını ortaya koymakta; müze mekânlarının iç mimarlık ve çevre tasarımı eğitiminde deneyim temelli öğrenme ortamları olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation investigates the potential of spatial experience in learning, awareness development, and knowledge production within interior architecture and environmental design education. Space is approached as an experiential domain constituted through the body, perception, senses, memory, and meaning-making. The research was designed as a qualitative study with phenomenological thought as its theoretical framework. The study was conducted with interior architecture and environmental design students in the Ulus–Citadel (Kale) District of Ankara and in four museums located within the district. The district was selected for its layered historical character, rich collective memory, and diverse spatial experiences, while the museums were chosen for their distinct exhibition approaches, spatial configurations, and visitor experiences. Data generation comprised five stages: environmental space experience, interior space experience, the reconstruction of experience in memory, the re-articulation of experience through different forms of expression, and collective meaning-making. Texts, photographs, videos, sketches, maps, and collective productions generated by the students were analyzed using descriptive phenomenological analysis. The findings reveal that spatial experience constitutes a multilayered structure in which attention, embodiment, sensory perception, memory, interpretation, and social interaction interact. Spatial experience develops through spatial continuities extending from environmental space to interior space, temporal continuities extending from experience to memory and representation, and relational continuities extending from individual lived experiences to collective meaning-making. The study demonstrates that spatial experience holds significant potential for learning, awareness development, and knowledge production, and suggests that museum spaces can serve as experience-based learning environments within interior architecture and environmental design education.
Benzer Tezler
- Çağdaş zihin felsefesinde qualianın ontolojik statüsü problemi
The problem of the ontological status of qualia in contemporary philosophy of mind
ZEYNEP BERKE
- Alkol kullanım bozukluğu olan erkek hastalarda erken dönem uyumsuz şemalar ve başa çıkma biçimlerinin, içme nedenleri, aşerme ve remisyon öyküsü ile ilişkisi
The relationship between early maladaptive schemas and coping styles with drinking motives, craving and remission history in male patients with alcohol use disorders
EKİN REVŞAN PARLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
- Çocuk dilinde deyimlerin anlamlandırılması ve öntürlük etkisi
Idiom comprehension and prototypicality effect in child language
HÜSEYİN UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DilbilimAnkara ÜniversitesiDilbilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA GÜLSÜM GÖKMEN
- Algılanan ebeveynlik biçimleri ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkide başa çıkma biçimlerinin aracı rolü
The mediator role of coping styles in the relationship between perceived parenting styles and emotional eating behavior
FATMA NUR AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP MAÇKALI