Doğayla temasın üniversite öğrencilerinde stres ve akademik tükenmişlik üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rolü
The mediating role of psychological resilience in the effect of nature contact on stress and academic burnout among university students
- Tez No: 1022996
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYRUZ USLUOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Toros Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde doğa ile ilişkinin algılanan stres ve akademik tükenmişlik üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rolünü incelemektir. Araştırma, kesitsel nicel desende yürütülmüştür. Örneklemi farklı sınıf düzeylerinde öğrenim gören 210 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcıların yüzde 54.8'i kadın ve yüzde 45.2'si erkektir. Doğa ile ilişki sıklığı dağılımı haftada birkaç kez deneyimleyenlerin ağırlıkta olduğunu göstermektedir. Veriler Doğa ile İlişki Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Envanteri, Algılanan Stres Ölçeği ve Akademik Tükenmişlik Ölçeği ile toplanmıştır. Veri analizleri SPSS 26 kullanılarak gerçekleştirilmiş, varsayımlar kontrol edilmiş, güvenirlik katsayıları ve betimsel istatistikler hesaplanmış, korelasyon analizleri yapılmış ve aracılık analizleri uygulanmıştır. Bulgular, doğa ile ilişkinin psikolojik sağlamlığı pozitif yönde yordadığını göstermiştir (β=0.339). Psikolojik sağlamlık hem algılanan stresi hem de akademik tükenmişliği negatif yönde yordamaktadır (sırasıyla β=-0.749 ve β=-0.413). Aracılık analizleri, doğa ile ilişkinin algılanan stres üzerindeki etkisinin psikolojik sağlamlık aracılığıyla anlamlı olduğunu (β=-0.254, %95 GA [-0.396, -0.133]) ve benzer biçimde akademik tükenmişlik üzerindeki etkinin de psikolojik sağlamlık aracılığıyla anlamlılaştığını ortaya koymuştur (β=-0.140, %95 GA [-0.237, -0.062]). Sonuçlar, doğa ile ilişkinin stres ve tükenmişlik riskini doğrudan azaltmaktan çok psikolojik sağlamlığı güçlendirerek koruyucu bir mekanizma oluşturduğunu düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examined whether psychological resilience mediates the associations of nature related identity with perceived stress and academic burnout among university students. A cross sectional quantitative design was employed. The sample consisted of 210 university students from different year levels. Most participants reported engaging with nature at least weekly, with a notable proportion indicating contact several times per week. Data were collected using the Nature Related Identity measure, the Brief Psychological Resilience inventory, the Perceived Stress Scale, and the Academic Burnout Scale. Analyses were conducted in SPSS 26. Prior to hypothesis testing, the dataset was screened for missing data, outliers, and normality, and reliability indices and descriptive statistics were computed. Pearson correlations were used to examine bivariate associations, followed by mediation analyses to test the proposed indirect effects. Results showed that nature related identity positively predicted psychological resilience (β=0.339). Psychological resilience, in turn, was a strong negative predictor of perceived stress (β=-0.749) and a moderate negative predictor of academic burnout (β=-0.413). Mediation analyses indicated a significant indirect effect of nature related identity on perceived stress through resilience (β=-0.254, 95 percent CI [-0.396, -0.133]). A similarly significant indirect effect was observed for academic burnout (β=-0.140, 95 percent CI [-0.237, -0.062]). Overall, the findings suggest that the potential protective role of nature related identity on student well being operates primarily by strengthening resilience, which then buffers stress and reduces burnout vulnerability.
Benzer Tezler
- Effects of biophilic design in interior space and evaluation in educational buildings
Biyofilik tasarımın iç mekana etkisi ve eğitim binalarında değerlendirilmesi
BENGİ YAĞCIOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İç Mimari ve DekorasyonÇankaya Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSER ÇELEBİ
DR. NAZİFE MİNE ÇELEBİ YAZICIOĞLU
- Tatil köyleri dışmekan planlama ilkeleri: Ulusoy Tatil Köyü örneği
Outdoor planning principles of holiday villages case study: Ulusoy Holiday Village
ŞİRİN DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Peyzaj MimarlığıZonguldak Karaelmas ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEBAHAT AÇIKSÖZ
- Doğanın biçimleniş yasaları bağlamında sanatsal kurgu
Artistic fiction within the context of the nature's principle of formation
EMİNE YILDIZ DOYRAN
- Sürrealizm akımının kostüm tasarımına yansımaları ve E.T.A Hoffmann'ın eserleriyle olan ortak temaları: Bir analiz ve uygulama çalışması
Reflections of surrealism on costume design and its common themes with E.T.A Hoffmann's tales: An analysis and realization
TUĞBA ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSahne Dekorları ve Kostümü Ana Sanat Dalı
PROF. FATMA ÖZTÜRK
- Çağdaş sanatta ölüm teması ve Damien Hirst'in yapıtlarına ölüm kavramı üzerinden çözümleyici bir yaklaşım
Theme of death in contemporary art and analytical approach to the works of Damien Hirst through concept of death
EMEL SIKAR GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. SEHER KURT