Altıncı sınıf fen bilimleri ders kitapları etkinliklerinin öğrenci görevlerinin sorgulama becerileri ve anlayışları yönünden incelenmesi
Examination of sixth grade science textbooks activities in terms of questioning skills and understanding of student tasks
- Tez No: 1023015
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: 2024 fen bilimleri dersi öğretim programı, 6. sınıf fen bilimleri ders kitabı, öğrenme etkinlikleri, sorgulama görevleri ve anlayışları, 2024 science curriculum, 6th grade science textbook, learning activities, inquiry tasks and understandings
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşen dünyada bilgiye ulaşmak bir tık uzağımızda olsa da, akademik dünyada ve eğitim süreçlerinde kitaplar hala en güvenilir liman olarak kabul edilmektedir. İnternetin sunduğu veri kalabalığına rağmen, hem eğitimciler hem de öğrenciler doğruluğu teyit edilmiş bilgiye ulaşmak için öncelikle ders kitaplarına yönelmektedir. 2024 yılında hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Fen Bilimleri dersi öğretim programında köklü ve gelecek odaklı bir değişimi beraberinde getirmiştir. Bu yeni dönemle birlikte, eğitimin odak noktası sadece akademik bilgi aktarımı olmaktan çıkmış; bireyin zihinsel, bedensel, ruhsal ve sosyal gelişimini bir bütün olarak ele alan bütüncül bir yaklaşım merkeze yerleştirilmiştir. Bu çalışma 2024 Fen bilimleri dersi öğretim programlarına uygun hazırlanan altıncı sınıf fen bilimleri ders kitaplarında yer alan etkinliklerin öğrenci görevlerinin sorgulama becerileri ve anlayışları açısından benzerlik ve farklılıklarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılarak, 2024 Fen Dersi Öğretim Programına göre hazırlanan, Talim Terbiye Kurulu tarafından onaylanan altıncı sınıf ders kitabındaki 106 etkinlik incelenmiştir. 2024 Fen bilimleri dersi öğretim programlarına uygun hazırlanan altıncı sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan etkinlikler tespit edilerek ve sorgulama becerileri ve anlayışları açısından incelenerek tablolaştırılmıştır. Fen bilimleri eğitiminde ders kitaplarındaki uygulamaların, öğrencilerin sorgulama yetilerini ve konuyu kavrama biçimlerini ne derece desteklediğini belirlemek amacıyla Yang ve Liu (2016) tarafından geliştirilen Sorgulamaya Dayalı Görev Analizi Envanteri (SGAE) bir temel ölçüt olarak benimsenmiştir. Bu envanter, toplamda 3 temel kategori ve 22 alt parametreden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, 6. Sınıf fen bilimleri ders kitabındaki etkinliklerin daha çok gözlem yapma ve iletişim kurma gibi pratik eylemlere dayalı öğrenci görevlerini içerdiğini, ancak bu görevlerin bilimsel sorgulamanın özünü kavramaya yönelik derinlikten yoksun olduğunu göstermektedir. Çoğu etkinlikte, öğrencilerden bir araştırma sorusu üretmeleri ve hipotez kurmaları istenmemiştir. İncelenen tüm etkinliklerde sorgulama anlayışlarının beklenen düzeyin altında kaldığı saptanırken, uygulama düzeyindeki becerilerin bu süreci anlamlandırmaya yönelik zihinsel görevlerden çok daha fazla yer kapladığı dikkat çekmektedir. Her ne kadar güncel öğretim programlarının temel vizyonu, öğrencilerin hem sorgulama yeteneklerini hem de bu sürecin mantığını geliştirmek üzerine kurulu olsa da mevcut etkinlik tasarımlarının bu hedeflerle tam anlamıyla örtüşmediği görülmektedir. Bu bağlamda, eğitimde gerçekleştirilen reformların ve program düzeyindeki yeniliklerin yalnızca amaçlar kısmında yazılı birer hedef olarak kalmaması, ders kitaplarından sınıf içi uygulamalara kadar eğitimin tüm bileşenlerine bütüncül bir şekilde entegre etmesi temel bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Even though accessing information is just a click away in the digitalized world, books are still considered the most reliable port in the academic world and educational processes. Despite the data clutter offered by the internet, both educators and students primarily turn to textbooks to access verified information. The Turkish Century Education Model, implemented in 2024, brought about a radical and future-oriented change in the science course curriculum. With this new era, the focus of education has shifted from just the transfer of academic knowledge; a holistic approach that takes the individual's mental, physical, spiritual and social development as a whole has been put at the center. This study aims to determine the similarities and differences in the activities and student tasks in the sixth grade science textbooks prepared in accordance with the 2024 science course curriculum in terms of questioning skills and understanding. The study examined 106 activities in the sixth grade textbook prepared according to the 2024 Science Course Curriculum and approved by the Board of Education and Training. The activities in the sixth grade science course book, which was prepared in accordance with the 2024 science course curriculum, were identified and examined in terms of inquiry skills and understandings and tabulated. The Inquiry-Based Task Analysis Inventory (SGAE), developed by Yang and Liu (2016), was adopted as a basic criterion in order to determine the extent to which the applications in science education textbooks support students' questioning abilities and understanding of the subject. It consists of 3 main categories and 22 sub-parameters in total. The data obtained from the research show that the activities in the 6th grade science textbook include student tasks based on practical actions such as observation and communication, but these tasks lack the depth to grasp the essence of scientific inquiry. In many activities, students were not asked to generate a research question or formulate a hypothesis. While it was found that their understanding of questioning remained below the expected level in all the activities examined, it is noteworthy that the skills at the application level took up much more space than the mental tasks aimed at making sense of this process. Although the basic vision of current curricula is to develop both students' questioning abilities and the logic of this process, it is seen that current activity designs do not fully coincide with these goals. In this context, it becomes a basic requirement that the reforms and program-level innovations implemented in education not only remain as written goals in the objectives section, but also integrate them into all components of education in a holistic manner, from textbooks to in-class applications.
Benzer Tezler
- Altıncı sınıf Fen Bilimleri ders kitabı öğrenme etkinliklerinin özgün sorgulama özellikleri ve öğrencilerin bilimin doğası düzeylerinin incelenmesi
Authentic inquiry features of sixth grade Science textbook learning activities and examination of students' level of nature of science
SİNEM KARATAŞ ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN IŞIK
- İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi ders, çalışma ve kılavuz kitaplarının beş zihin modeli açısından değerlendirilmesi
The evaluation of the student's books, workbooks and the teacher's books of svience and technology lesson in primary schools according to five mind models
ÜLKÜ YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜNKAR KORKMAZ
- Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAMİ BALCI
- Ortaokul 6, 7, 8. sınıflarda Türkçe dil bilgisi öğretiminde sözcükte yapı konusunun öğretimi üzerine bir araştırma
A study on teaching of word structure in Turkish grammar teaching at middle school grades 6, 7, and 8
ALİ FERHAT ÖMEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimMustafa Kemal ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JALE ÖZTÜRK
- İlköğretim fen bilimleri ders kitaplarının değerler açısından incelenmesi üzerine bir araştırma
A research on examination of primary school science textbooks in terms of values
ZAHİT YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM YILDIRIM