İslami çalışma ahlakı, ücret tatmini, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships among Islamic work ethic, pay satisfaction, organizational commitment, and turnover intention
- Tez No: 1023019
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN ASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, İşletme, Din, Economics, Business Administration, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşme ve artan rekabet ortamında örgütlerin sürdürülebilirliği, nitelikli işgücünü elde tutabilmelerine ve çalışanların motivasyonunu sağlamalarına bağlıdır. Bu bağlamda araştırma, İslami çalışma ahlakının (İÇA); çalışanların ücret tatmini, örgütsel bağlılık düzeyleri ve işten ayrılma niyetleri üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini bütüncül bir model çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle manevi bir unsur olan İÇA'nın, maddi bir çıktı olan ücret tatmini ile ilişkisi ve bu mekanizmanın örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetini nasıl şekillendirdiği araştırmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, Sakarya ilinde özel sektörde faaliyet gösteren işletmelerdeki 521 çalışandan amaçlı ve kolayda örnekleme yöntemiyle ve anket tekniği kullanılarak veri toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi, yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Analiz bulguları, İÇA'nın çalışanların hem ücret tatmini hem de örgütsel bağlılık düzeyleri üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca yüksek ücret tatmini ve güçlü örgütsel bağlılığın, işten ayrılma niyetini doğrudan azalttığı tespit edilmiştir. Modeldeki aracılık etkileri incelendiğinde; İÇA'nın örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinin kısmen ücret tatmini aracılığıyla gerçekleştiği, işten ayrılma niyeti üzerindeki ters yönlü etkisinin ise örgütsel bağlılık üzerinden sağlandığı görülmüştür. Ancak İÇA'nın işten ayrılma niyetini azaltma sürecinde ücret tatmininin tek başına aracı bir rol oynamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, İÇA sahibi bireylerin kazancı sadece maddi bir miktar olarak değil, helal kazanç perspektifiyle değerlendirdiklerini ve kurumda kalma kararlarında manevi sadakatin de belirleyici bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In an environment of globalization and increasing competition, the sustainability of organizations depends on their ability to retain a qualified workforce and ensure employee motivation. In this context, this study aims to examine the direct and indirect effects of Islamic Work Ethic (IWE) on employees' pay satisfaction, organizational commitment levels, and turnover intentions within a holistic model. Specifically, the relationship between IWE, a spiritual element, and pay satisfaction, a material outcome, and how this mechanism shapes organizational commitment and turnover intention constitutes the focal point of the research. Adopting a quantitative research method, data were collected from 521 employees working in private sector enterprises in Sakarya province using the purposive sampling method and the convenience sampling method and survey technique. The analysis of the obtained data was performed using Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The analysis findings revealed that IWE has a positive and statistically significant effect on both employees' pay satisfaction and organizational commitment levels. Furthermore, it was determined that high pay satisfaction and strong organizational commitment directly reduced turnover intention. When the mediation effects in the model were examined, it was observed that the effect of IWE on organizational commitment was realized partially through pay satisfaction, while its inverse effect on turnover intention was mediated through organizational commitment. However, it was concluded that pay satisfaction did not play a significant mediating role on its own in the process of IWE reducing turnover intention. These findings reveal that individuals possessing IWE evaluate earnings not merely as a material amount but through the perspective of 'halal earning,' and that spiritual loyalty is also a determining factor in decisions to stay within the organization.
Benzer Tezler
- Uluslararası mali sözleşmelerin hükmü
Provision of international financial contracts
ZOBAIR AHMED
Doktora
Türkçe
2018
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAHİP BEROJE
- İslam ahlak anlayışı ve İslam iktisadı üzerindeki etkileri
Islamic ethics and its effects on Islamic economy
MUSTAFA ARİF UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam İktisadı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HUZEYFE ÇEKER
- Psiko-sosyal açıdan Türkiye'de din eğitimine ilişkin bir değerlendirme
A summarized phsycho-social aspect of religious training in Turkey
EBUBEKİR SIDDIK DİKMENER
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
DinSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
- İslami çalışma ahlakının küçük işletme sahiplerinin finansal yatırım davranışlarına etkisi: OSTİM örneği
The effect of Islamic work ethics on small business owners' financial investment behavior: Case study of OSTİM
ÖZGE VAROL