Rodosçuk'ta kölelik (1546-1847)
Slavery in Rodosçuk (1546-1847)
- Tez No: 1023020
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİT EKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1546-1847 yılları arasında Rodosçuk'ta kölelik kurumunun sosyal, ekonomik ve hukuki boyutlarını inceleyen bu araştırmanın amacı, Osmanlı taşrasında köleliğin işleyişini, hangi toplumsal kesimler tarafından ve hangi koşullarda sürdürüldüğünü ortaya koymaktır. Bu kapsamda Rodosçuk Şer'iyye Sicillerinden seçilen 88 deftere ait kayıtlar üzerinden köle fiyatları, köken ve cinsiyet dağılımları, dinî statü değişimleri, kaçış girişimleri ve azad uygulamaları analiz edilmiştir. Elde edilen veriler nicel yöntemlerle değerlendirilmiş; fiyat ve servet bilgileri gümüş içeriği üzerinden reel değerlere dönüştürülerek uzun dönemli eğilimler analiz edilmiştir. Bulgular, Rodosçuk'un Marmara'ya açılan stratejik bir liman olması nedeniyle köle arzının büyük ölçüde Karadeniz, Balkanlar ve Kafkasya bağlantılı ticaret ağları üzerinden şekillendiğini göstermektedir. Köle sahipliğinin yalnızca üst zümreyle sınırlı kalmadığı; askeri, ilmi ve esnaf çevreleri dahil olmak üzere farklı dinî ve toplumsal gruplar arasında yaygın bir mülkiyet pratiği olduğu tespit edilmiştir. Reel fiyat analizleri, özellikle 16. yüzyıl sonu ile 17. yüzyıl başında belirgin dalgalanmalar yaşandığını, bu değişimlerin savaş, tağşiş, enflasyon ve ücret hareketleriyle paralellik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sicil kayıtları ayrıca kölelerin hürriyet iddiaları, firar girişimleri ve azad uygulamaları üzerinden mahkemelerde görünür olduklarını göstermektedir. 19. yüzyıla gelindiğinde kayıt yoğunluğundaki azalma ise köleliğin ortadan kalkmasından ziyade yargı yapısındaki dönüşümlerle bağlantılıdır. Bu çerçevede çalışma, Osmanlı kölelik sisteminin taşradaki işleyişine dair Rodosçuk örneği üzerinden somut veriler sunarak literatürdeki bölgesel boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the social, economic, and legal dimensions of the institution of slavery in Rodosçuk between 1546 and 1847. Its primary aim is to reveal how slavery functioned in the Ottoman provinces, identifying the social groups involved and the conditions under which the institution was sustained, through a local case study. In this context, records from 88 selected registers of the Rodosçuk court records were analyzed, focusing on slave prices, origins and gender distribution, changes in religious status, escape attempts, and manumission practices. The collected data were evaluated using quantitative methods; price and wealth data were converted into real values based on silver content in order to assess long-term trends. The findings demonstrate that, as a strategic port city opening to the Sea of Marmara, Rodosçuk's slave supply was largely shaped by trade networks connected to the Black Sea, the Balkans, and the Caucasus. Slave ownership was not confined to the upper elite; rather, it constituted a widespread form of property across various religious and social groups, including members of the military, scholarly circles, and artisan communities. Real price analyses indicate significant fluctuations, particularly in the late sixteenth and early seventeenth centuries, corresponding to debasement, inflation, and wage movements. Court records also reveal that slaves appeared in legal proceedings through claims to freedom, escape attempts, and manumission processes. The decline in record frequency in the nineteenth century reflects transformations in the judicial structure rather than the disappearance of slavery itself. Overall, this study aims to fill a regional gap in the literature by providing concrete micro-level evidence on the functioning of Ottoman slavery in the provinces through the case of Rodosçuk.
Benzer Tezler
- Rodosçuk' ta sosyal ve ekonomik hayat (1695-1703)
Social and economic life in Rodosçuk (1695-1703)
FADİME GÜNDOĞDU
- Rodoscuk'ta gayrimüslimler: 1640-1648 (Şer'iyye sicillerine göre)
Non-muslims in Rodoscuk: 1640-1648 (Acording to shariah register)
YAKUP ŞAHİNER
- Rodoscuk'ta sosyal ve ekonomik hayat: 17.yüzyıl başları (Şer'iyye sicillerine göre)
Social and economic life in Rodoscuk early 17th century (Acording to shariah register)
MERVE AKBULUT
- Tereke defterlerine göre Rodosçuk kazasında sosyo-ekonomik hayat (1788-1790)
Socio-economic life in the district (kaza) of Rodoscuk according to the Tereke registries (1788-1790)
KADİR GÜLDÜR
- III. Selim döneminde RODOSCUK (1789-1808)
RHODOSCUK (1789-1808) during the reign of Selim III
PINAR DOĞANAY
