Sağlık ekonomisinde ruh sağlığı: Sosyoekonomik belirleyiciler, emek piyasaları ve eşitsizlikler
Mental health in health economics: Socioeconomic determinants, labor markets, and inequalities
- Tez No: 1023202
- Danışmanlar: PROF. DR. ETEM HAKAN ERGEÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Psikoloji, Economics, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Depresyon, dünyada en yaygın görülen ruh sağlığı hastalıklarından biri olup yaşam kalitesini ciddi biçimde olumsuz etkilemektedir. Depresyon yalnızca bireylerin yaşamlarını değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik yapıyı da derinden etkilemektedir. Bu tez çalışması, depresyonu hem psikoloji hem de ekonomi literatürü çerçevesinde ele almayı, literatürdeki boşlukları belirlemeyi ve depresyonun politika yapıcılar tarafından daha fazla ilgi görmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında üç ampirik uygulama gerçekleştirilmiştir. İlk ampirik bölümde, Türkiye nüfusunu temsil eden Türkiye Sağlık Araştırması'nın 2014, 2016, 2019 ve 2022 yıllarına ait verileri kullanılarak Türkiye'de depresyonun sosyoekonomik belirleyicileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular; kadın olmak, işsiz olmak, boşanmış olmak ve birden fazla kronik hastalığa sahip olmanın depresyonun önemli belirleyicileri olduğunu ortaya koymaktadır. İkinci ampirik bölümde, aynı veri seti kullanılarak 2014 yılından itibaren Türkiye'deki bireylerde meslek statüsünün depresyon sonuçları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu bölümde geleneksel meslek sınıflandırmalarının ötesine geçilerek standart analizlerde genellikle dışlanan ücretsiz ev içi emek ve ücretsiz aile işçiliği gibi emek biçimleri de analize dahil edilmiştir. Üçüncü ampirik bölümde ise 1990-2023 yılları arasında 141 ülkeye ait veriler kullanılarak gelir dağılımı eşitsizliğinin ve insani gelişmişliğin ülkeler arasındaki depresyon yaygınlığı üzerindeki etkileri test edilmiştir. Bu bölümde, psikolojik sağlamlığı destekleyen ve depresyonu önleyebilecek koruyucu faktörlerin düşük insani gelişmişlik ve eşitsiz gelir dağılımı nedeniyle bireylerin erişimine kapandığı ve bu durumun depresyona karşı savunmasızlığı artırdığı bulunmuştur. Ayrıca İnsani Gelişmişlik Endeksi'nin koruyucu etkisinin, gelir eşitsizliği Gini katsayısına göre 0,64 ve P90/10 oranına göre 0,71 değerlerinin altında kaldığı durumlarda ortadan kalktığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Depression is one of the most prevalent mental health disorders in the world and seriously undermines quality of life. It affects not only the individual lives of those who experience it, but also carries significant societal and economic consequences. This thesis examines depression through the frameworks of both psychology and economics, identifies gaps in the existing literature, and aims to draw greater attention from policymakers. Three empirical applications are presented. The first empirical chapter analyzes the socioeconomic determinants of depression in Turkey using data from the Turkey Health Survey for 2014, 2016, 2019, and 2022, a nationally representative sample. The findings show that being female, unemployed, or divorced, and having multiple chronic illnesses are significant determinants of depression. The second empirical chapter uses the same dataset to examine how occupational status affects depression outcomes among individuals in Turkey from 2014 onward. Going beyond conventional occupational classifications, this chapter also incorporates forms of labor typically excluded from standard analyses, specifically unpaid domestic labor and unpaid family work. The third empirical chapter tests how income inequality and human development affect the prevalence of depression across countries, using data from 141 countries over the period 1990–2023. The findings reveal that protective factors capable of fostering psychological resilience and preventing depression become inaccessible due to low human development and unequal income distribution, increasing individuals' vulnerability to depression. The Human Development Index is found to lose its protective effect below a Gini value of 0.64 and a P90/10 value of 0.71.
Benzer Tezler
- Lomber disk herniasyon hastalarının MRG bulgularına göre herniasyon tipleriyle post-operatif dönemde nüks oranlarının araştırılması: Erken dönem sonuçlarının prospektif olarak değerlendirilmesi
Postoperative research of recurrence rates of lumbar disc herniation types that made according to MRI findings in patients with herniated lumbar intervertebral discs: Prospective evaluation of short-term outcomes
ANAS ABDALLAH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
NöroşirürjiSağlık BakanlığıBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN EMEL
- Türkiyede sağlık hizmetleri ve sağlık harcamaları
The medical services and the medical costs in Turkey
SEVDA KARAGÖZ
- Boş zaman pazarlamasında deneyimsel boyutlar: 2009 Rock'n Coke Festivali katılımcılarına yönelik bir araştırma
Experiential dimensions in leisure marketing: a study on 2009 Rock?n Coke Festival participants
MÜGE AKYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
SporAnadolu ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN ARGAN
- Terörizmin finansmanı olarak narko terör: Türkiye'nin narko terörizmle mücadelesi
Narcoterrorism as financing of terrorism: Türkiye's fight against narcoterrorism
OGÜN GÜNALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiKastamonu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN KARACAN
- Sağlık ekonomisinde sağlık hizmetlerinin finansmanı ve sağlık finansman yöntemleri: Bir uygulama
An application on financing medical services and methods of medical financing in health economy
ELÇİN GÜVEN