Aile hekimliğinde iş yükünün değerlendirilmesi: Bir kırsal aile sağlığı merkezi örneği
Evaluation of workload in family medicine practice : A case study of a rural family health center
- Tez No: 1023254
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, İş Yükü, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Koruyucu Hekimlik, Poliklinik Profili, Family Medicine, Workload, Primary Health Care, Preventive Medicine, Outpatient Profile
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumunda kilit rol oynayan aile hekimlerinin iş yükünü, hizmet çeşitliliğini, poliklinik profillerini ve koruyucu hekimlik faaliyetlerini Samsun ili Vezirköprü ilçesi Kaleiçi Aile Sağlığı Merkezi (ASM) örneğinde analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve prospektif tipteki bu çalışmada, Kaleiçi ASM'de görevli 4 aile hekiminin (1 kadın, 3 erkek) bir aylık poliklinik başvuru, tanı, reçete, idari işlem ve koruyucu sağlık hizmeti verileri incelenmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanılmış olup, sonuçlar medyan (minimum-maksimum) ve yüzdelik oranlar cinsinden ifade edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan hekimlerin medyan yaşı 41,5 ve meslekte geçirdikleri süre medyan 15 yıldır. Hekim başına düşen medyan kayıtlı nüfus 2836 olarak bulunmuştur. Aile hekimlerinin günlük verdikleri hizmet sayısının medyanı 44 olup, ASM içi poliklinik başvuruları maksimum 161'e kadar ulaşmaktadır. Başvuruların en büyük bölümünü %39,5 ile koruyucu sağlık hizmetleri oluştururken, bunu %29,3 ile reçete talepleri izlemektedir. Klinik şikayetler arasında miyalji (%30,1) ilk sırada yer almış, buna paralel olarak en sık konulan tanı kas-iskelet sistemi hastalıkları (%17,6) ve en sık reçete edilen ilaç grubu NSAİİ'ler (%16,9) olmuştur. En sık konulan ikinci tanı olan esansiyel hipertansiyonda (%15,0), güncel kılavuzlara uyumlu olarak ARB+diüretik (%7,5) kombinasyonlarının ön plana çıktığı görülmüştür. Sunulan koruyucu hizmetler içinde 15-49 yaş kadın izlemleri (%40,3) ve hipertansiyon taramaları (%13,6) en büyük payı almıştır. İdari başvurularda ise istirahat raporları (%31,8) ilk sıradadır. Sonuç: Aile hekimleri, Türkiye ve OECD hedeflerinin üst sınırlarında bir kayıtlı nüfusla ve yüksek poliklinik sayılarıyla hizmet vermektedir. Buna rağmen koruyucu hekimlik uygulamaları ve kronik hastalık yönetimi güncel tıp kılavuzlarına uyumlu ve başarılı bir şekilde yürütülmektedir. Bölgenin demografik yapısını yansıtan kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının oluşturduğu yoğun hasta yükü ile reçete/rapor gibi idari prosedürler, birinci basamakta zaman yönetimini zorlaştıran temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to analyze the workload, service diversity, outpatient clinic profiles, and preventive medicine activities of family physicians, who play a key role in the provision of primary health care services, in the case of Kaleiçi Family Health Center (FHC) in Vezirköprü district, Samsun. Materials and Methods: In this cross-sectional and prospective study, one-month outpatient clinic visits, diagnoses, prescriptions, administrative procedures, and preventive health service data of 4 family physicians (1 female, 3 male) working in Kaleiçi FHC were examined. Descriptive statistics were used in data analysis, and the results were expressed as median (minimum-maximum) and percentages. Results: The median age of the participating physicians was 41.5, and the median time spent in the profession was 15 years. The median registered population per physician was found to be 2836. The median number of daily services provided by family physicians was 44, with FHC outpatient clinic visits reaching a maximum of 161. Preventive health services constituted the largest share of applications with 39.5%, followed by prescription requests with 29.3%. Myalgia (30.1%) ranked first among clinical complaints; in parallel, musculoskeletal system diseases (17.6%) were the most common diagnosis, and NSAIDs (16.9%) were the most prescribed drug group. In essential hypertension (15.0%), which was the second most common diagnosis, ARB+diuretic (7.5%) combinations stood out in accordance with current guidelines. Among the preventive services offered, women aged 15-49 follow-ups (40.3%) and hypertension screenings (13.6%) took the largest share. Rest reports (31.8%) ranked first among administrative applications. Conclusion: Family physicians serve with a registered population at the upper limits of Turkey and OECD targets and high outpatient clinic numbers. Despite this, preventive medicine practices and chronic disease management are carried out successfully and in compliance with current medical guidelines. The intense patient burden caused by musculoskeletal system disorders reflecting the demographic structure of the region, and administrative procedures such as prescriptions/reports, stand out as the main factors complicating time management in primary care.
Benzer Tezler
- İstanbul'un iki ilçesinde aile sağlığı merkezlerinde sunulan hizmetlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the services provided in family health centers of İstanbul
AYLA GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNAY GÜNGÖR
- Hekimlerde nöbet uygulaması, anksiyete ve sigara kullanımı arasındaki ilişki
The relationship between night shift, anxiety and smoking among physicians
SEVİL AKSAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VELİTTİN SELÇUK ENGİN
- Aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin kronik ağrılı hastaya yönelik tutumunun değerlendirilmesi
Evaluation of family physicians' attitudes toward chronic pain patients in family health centers
AYŞEGÜL KURDAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İDEAL BERAA YILMAZ KARTAL
- Sağlıkta dönüşüm programı çerçevesinde aile hekimlerinin çalışma koşulları
Working conditions of family physicians within the framework of health transformation program
HATEM KUMCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BARIŞ SEÇER
- Reduction of dental anxiety in children using virtual reality
Çocuklarda dental kaygının sanal gerçeklik ile azaltılması
FATMA BETÜL GÜREŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. GÖKHAN İNCE