Down sendromu tanılı bireylerin ebeveynlerindeki otistik özelliklerin incelenmesi
Investigation of autistic traits in parents of individuals with Down syndrome
- Tez No: 1023258
- Danışmanlar: PROF. DR. ARİF DEMİRDAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, depresyon, Down sendromu, ebeveyn, geniş otizm fenotipi, otistik özellikler, Down syndrome, parents, autistic traits, depression, anxiety, broad autism phenotype
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Down sendromlu bireylerin ebeveynlerinde otistik özelliklerin incelenmesi ve bu özelliklerin depresyon ve anksiyete belirtileriyle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve gözlemsel tasarımdaki çalışmaya Down sendromlu bireylerin ebeveynlerinden oluşan çalışma grubunda 35 kişi ve nörogelişimsel bozukluk tanısı olmayan çocukların ebeveynlerinden oluşan kontrol grubunda 35 kişi olmak üzere toplam 70 ebeveyn dahil edilmiştir. Her iki grupta da 18 anne ve 17 baba yer almıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Ölçeği ve Erişkin OSA uygulanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun parametrik veya parametrik olmayan testler; değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışma ve kontrol grupları arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve meslek durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Çocuk sayısı çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (2,63±0,94 ve 1,89±0,83; p=0,001). Beck Depresyon Envanteri ve Beck Anksiyete Ölçeği puanları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. OSA toplam puanı açısından da gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. OSA alt ölçekleri içinde yalnızca iletişim alt ölçeği puanı kontrol grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0,017). Down sendromlu bireylerin ebeveynleri içinde anne ve babalar arasında depresyon, anksiyete, OSA toplam puanı ve OSA alt ölçekleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Korelasyon analizlerinde çalışma grubunda depresyon ve anksiyete puanları arasında güçlü pozitif ilişki saptanmıştır. Ayrıca depresyon ve anksiyete puanları OSA iletişim, OSA hayal gücü ve OSA toplam puanı ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada Down sendromlu bireylerin ebeveynlerinde depresyon, anksiyete ve genel otistik özellik düzeylerinin kontrol grubundan anlamlı biçimde farklılaşmadığı görülmüştür. Bununla birlikte, depresyon ve anksiyete belirtilerinin OSA iletişim, hayal gücü ve toplam puanları ile ilişkili bulunması, ebeveynlerdeki otistik özellik benzeri sosyal-iletişimsel ve sosyal-bilişsel görünümlerin ruhsal belirti yüküyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu nedenle OSA puanlarının yalnızca genetik geniş otizm fenotipi göstergesi olarak yorumlanması yeterli değildir. Down sendromlu bireylerin ebeveynlerinin değerlendirilmesinde depresyon, anksiyete, bakım yükü, sosyal destek, sosyal işlevsellik ve aile bağlamını birlikte ele alan çok boyutlu yaklaşımlara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to examine autistic traits in parents of individuals with Down syndrome and to evaluate the relationship of these traits with symptoms of depression and anxiety. Materials and Methods: This cross-sectional observational study included 70 parents: 35 parents of individuals with Down syndrome and 35 control parents of children without a neurodevelopmental disorder. Each group included 18 mothers and 17 fathers. Participants completed a sociodemographic data form, the Beck Depression Inventory, the Beck Anxiety Inventory, and the Adult Autism Spectrum Questionnaire. Appropriate parametric or nonparametric tests were used for group comparisons, and Spearman correlation analysis was used to evaluate relationships between variables. A p value of <0.05 was considered statistically significant. Results: There were no statistically significant differences between the study and control groups in terms of age, sex, marital status, education level, or occupational status. The number of children was significantly higher in the study group than in the control group (2.63±0.94 vs. 1.89±0.83; p=0.001). No significant group differences were found in Beck Depression Inventory or Beck Anxiety Inventory scores. There was also no significant difference between the groups in the total Autism Spectrum Questionnaire score. Among the subscales, only the communication subscale score was significantly higher in the control group (p=0.017). Within the group of parents of individuals with Down syndrome, no significant differences were found between mothers and fathers in depression, anxiety, total autistic trait scores, or subscale scores. Correlation analyses showed a strong positive relationship between depression and anxiety scores in the study group. In addition, depression and anxiety scores were positively correlated with the communication subscale, imagination subscale, and total autistic trait score. Conclusion: The findings of this study indicate that parents of individuals with Down syndrome did not differ significantly from control parents in terms of depression, anxiety, or overall autistic trait levels. However, the associations between depression and anxiety symptoms and the communication, imagination, and total autistic trait scores suggest that social-communicative and socio-cognitive autistic-like features in parents should be evaluated together with psychological symptom burden. Therefore, scores reflecting autistic traits should not be interpreted solely as indicators of genetic broad autism phenotype. Multidimensional approaches that consider depression, anxiety, caregiving burden, social support, social functioning, and family context are needed in the evaluation of parents of individuals with Down syndrome.
Benzer Tezler
- Down sendromunda beslenmeye etkileşim temelli ergoterapist yaklaşımı
Interaction-based occupational therapist approach to nutrition in Down syndrome
AYŞE ASENA AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
- Down sendromlularda kaba motor fonksiyon seviyesi ve bağımsızlık düzeyinin ebeveynlerin yaşam kalitesine etkisi
The effect of gross motor function level and independency grade on life quality of individuals with down syndrome's parents
BEYZA BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY ARAS
- Otizm spektrum bozukluğu ve down sendromu olan bireylerde oral motor beceriler ve beslenme problemlerinin incelenmesi
The investigation of oral motor skills and feeding problems in individuals with autism spectrum disorder and down syndrome
PINAR BAŞAR ŞENYILMAZ
Doktora
Türkçe
2017
Fizyoterapi ve RehabilitasyonTrakya ÜniversitesiEngelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM FAZLIOĞLU
PROF. DR. HANİFEGÜL TAŞKIRAN
- 4-18 yaş arası farklı gelişim gösteren çocuk anneleri ile normal gelişim gösteren çocuk annelerinin travma sonrası büyüme özelliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigations of posttraumatic growth characteristics of differently developing ages 4-18 years child mothers and normally developing child mothers in terms of some variables
AYSEL CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Psikolojiİstanbul Ticaret ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. OYA ÖZKARDAŞ
- Çocuklarda günlük iletişim becerilerinin pragmatik profili envanteri'nin Türkçeye uyarlanması ve farklı gelişim gruplarının ebeveyn bakış açısı ile karşılaştırılması
Adaptation of the pragmatics profile of everyday communication skills in children into Turkish and comparison of different developmental groups from the parents' perspective
RUMEYSA KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medipol ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE EVRA GÜNHAN ŞENOL