Palyatif bakımda hasta yakınlarının manevi ihtiyaç ve beklentileri
Spiritual needs and expectations of family members in palliative care
- Tez No: 1023298
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIZ ÇELTEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Palyatif Bakım, Hasta Yakınları, Maneviyat, Manevi İhtiyaçlar, Maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi, Palliative Care, Family Caregivers, Spirituality, Spiritual Needs, Protection and Development of Material and Spiritual Being
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Palyatif Bakım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Palyatif Bakım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma palyatif bakımda tedavi ve sağlık bakım hizmeti alan hastalara bakım veren hasta yakınlarının, manevi ihtiyaç ve beklentilerini belirlemeyi amaçlayan tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Bu araştırma, Mart 2024-Mart 2026 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Palyatif Bakım Servisi'nde tedavi ve sağlık bakım hizmeti alan veya son altı ay içinde hastasını kaybetmiş, araştırmaya katılmaya gönüllü 140 hasta yakını ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Spiritüel (Manevi) Gereksinimleri Tanılama Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics 27 programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler kullanılmış; kategorik değişkenler frekans ve yüzde değerleri ile sunulmuştur. Katılımcıların demografik özellikleri, manevi inanç ve uygulamalara ilişkin yanıtları ile Manevi Gereksinimler Tanımlama Ölçeği maddelerine verilen yanıtların dağılımları frekans analizi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin alt boyutlarına ilişkin iç tutarlılık düzeyini belirlemek amacıyla Cronbach alfa güvenirlik analizi yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan 140 hasta yakınının %32,9'unun (n:46) erkek, %67,1'inin (n:94) kadın, yaş ortalamalarının 50,59±12,16 olduğu saptanmıştır. Hasta yakınlarının büyük çoğunluğunun evli (%80,7), ev hanımı (%52,1), eğitim durumunda ise çoğunluğun ilkokul mezunu (%35,7) olduğu belirlenmiştir. Çalışmaya katılan hasta yakınlarının büyük çoğunluğunun (%97,9) manevi bir inanç veya uygulamaya sahip olduğu saptanmıştır. Manevi uygulamalarının genel olarak dua etmek (%73,7), namaz kılmak (%39,4) ve Kur'an'ı Kerim okumak (%29,1) olduğu belirlenmiştir. Manevi inanç ve uygulamalarının stres ile baş etmelerine yardımcı olduğunu düşünenlerin ise çoğunlukta (%97,1) olduğu belirlenmiştir. Spiritüel (Manevi) Gereksinimleri Tanılama Ölçeği verilerine göre ise hasta yakınlarının manevi ihtiyaçların“Olumluluk/Minnettarlık/Umut/Barış”,“Sevgi ve Ait Olma”ve“Tanrısallık”alt boyutlarında yoğunlaştığı görülmüştür. Hasta yakınlarının“huzur ve ferahlık duygusu hissetmeye”(%85,0),“olumlu bir bakış açısı sağlamaya”(%83,6),“umutlu hissetmeye”(%82,1),“şefkat ve nezakete”(%76,4),“sevmek ve sevilmeye”(%76,4),“arkadaşlığa”(%75,7),“daha yüce bir gücün rehberlik etmesine”(%77,1) ve“biri ile birlikte dua etmeye/duasını almaya”(%74,3) ihtiyaç hissettikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak palyatif bakım süreci içerisinde yer alan hasta yakınlarının manevi ihtiyaç ve beklentilerinin olduğu saptanmıştır. Literatürde yer alan çalışmalar ve bu çalışmanın bulguları doğrultusunda, bütüncül sağlık hizmeti anlayışı kapsamında hasta yakınlarının manevi ihtiyaç ve beklentilerinin belirlenmesi ve buna uygun planlamaların yapılarak hizmet sunulması, onların iyi oluşlarını ve yaşam kalitelerini artıracaktır.
Özet (Çeviri)
This study is a descriptive, cross-sectional study aimed at identifying the spiritual needs and expectations of family caregivers of patients receiving palliative care. The study was conducted between March 2024 and March 2026 at the Palliative Care Service of Tokat Gaziosmanpaşa University Research and Application Hospital with 140 family caregivers of patients receiving palliative care or whose patients had died within the previous six months. Data were collected through face-to-face interviews using a Personal Information Form and the Spiritual Needs Assessment Scale. Statistical analysis of the data was performed using IBM SPSS Statistics 27 software. Descriptive statistics, including counts, percentages, means, and standard deviations, were used in the evaluation of the data; categorical variables were presented with frequency and percentage values. The demographic characteristics of the participants, their responses regarding spiritual beliefs and practices, and the distributions of responses to the items of the Spiritual Needs Assessment Scale were evaluated using frequency analysis. Cronbach's alpha coefficient was calculated to assess the internal consistency of the scale. The significance level in statistical analyses was accepted as p<0.05. Of the 140 participants, 32.9% (n = 46) were male and 67.1% (n = 94) were female, with a mean age of 50.59 ± 12.16 years. The majority of patient relatives were married (80.7%), homemakers (52.1%), and the majority had only completed primary school (35.7%). The study found that the vast majority (97.9%) of the relatives of the patients participating reported having spiritual beliefs or engaging in spiritual practices. Their spiritual practices generally consisted of praying (73.7%), performing salah (39.4%), and reading the Qur'an (29.1%). The majority (97.1%) believed that their spiritual beliefs and practices helped them cope with stress. According to the Spiritual Needs Assessment Scale data, the spiritual needs of family caregivers were concentrated in the sub-dimensions of“Positivity/Gratitude/Hope/Peace,”“Love and Belonging,”and“Divinity.”It was determined that the relatives of patients felt a need for“feeling peace and tranquility”(85.0%),“having a positive outlook”(83.6%),“feeling hopeful”(82.1%),“compassion and kindness”(76.4%),“loving and being loved”(76.4%),“friendship”(75.7%),“guidance from a higher power”(77.1%), and“praying with someone/receiving their prayers”(74.3%). In conclusion, it was found that the relatives of patients involved in the palliative care process have spiritual needs and expectations. In line with studies in the literature and the findings of this study, identifying the spiritual needs and expectations of patient relatives within the framework of a holistic health care approach and developing and implementing care plans tailored to these needs may improve their well-being and quality of life.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım merkezinde yatan hastalara bakım verenlerin yaşam doyumu ve ölüm anksiyetesinin değerlendirilmesi
Evaluation of life satisfaction and death anxiety of caregivers of patients hospitalized in a palliative care center
MAHİYE SEDA GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Palyatif bakımda hasta yakınlarının maneviyat düzeylerinin ölüme karşı tutumlarına etkisi
Effect of spirituality levels of relatives of patients on attitude towards death in palliative care
HALİME ALTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sosyal HizmetSakarya ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF GENÇ
- Palyatif bakımda hemşire, hasta ve hasta yakını açısından spiritüel değerlendirmenin incelenmesi
Summary examination of spiritual evaluation in palliative care from nurses, patients and patient's relatives
MERVE MACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikDüzce ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE DEMİRAY
- Terminal dönem hastaların ailelerinin manevi bakım beklentileri ve dini başa çıkma yöntemleri
Spiritual care expectations and religious coping methods of families of terminal back patients
ZUHAL ÇETİN