Ortaokul 5. sınıf sosyal bilgiler dersi tarih konularının öğretiminde yaratıcı yazma etkinlikleri kullanımının öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerine etkisi
The effect of using creative writing activities in teaching history topics in 5th grade social studies classes on students' historical thinking skills
- Tez No: 1023363
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTEN KİRİŞ AVAROĞULLARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Tarihsel Düşünme Becerileri, Yaratıcı Yazma, Sosyal Bilgiler, Tarih Öğretimi, Historical Thinking Skills, Creative Writing, Social Studies, History Education, History teaching
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma sosyal bilgiler dersi kapsamında yer alan tarih konularının öğretiminde yaratıcı yazma etkinlikleri kullanılmasının ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin tarihsel düşünme becerileri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tek grup öntest–sontest deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin batısında yer alan iki devlet ortaokulunda öğrenim gören 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Meral, Başcı-Namlı ve Karakuş-Yılmaz (2022) tarafından geliştirilen“Ortaokul Düzeyinde Tarihsel Düşünme Beceri Ölçeği”kullanılmıştır. Uygulama sürecinde 5. sınıf öğrencileriyle“Ortak Mirasımız”öğrenme alanı kapsamında araştırmacı tarafından geliştirilen ve alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda son hâli verilen“Tarihte Ben”,“Şarkı Yazıyorum”,“Tarihi Yazıyorum: Kadeş Antlaşması”,“UNESCO'ya Davet”,“Ya Anadolu Ya Mezopotamya I–II”ve“Benim Etkinliğim”başlıklı yaratıcı yazma etkinlikleri uygulanmıştır. Araştırma süreci toplam dokuz hafta sürmüş, ilk ve son haftalarda öğrencilere tarihsel düşünme beceri ölçeği öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Elde edilen nicel veriler IBM SPSS Statistics 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle, katılımcıların yanıtları sistematik olarak incelenmiş, benzer yanıtlar bir araya getirilerek temalar ve kategoriler oluşturulmuştur. Oluşturulan temalar, araştırma sorularıyla ilişkilendirilmiş ve bulgular bu çerçevede yorumlanmıştır. Daha sonra nitel verilerden elde edilen bulgular nicel verileri destekleyici şekilde yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerine ilişkin öntest ve sontest puanları arasında artış gözlenmiş olmakla birlikte, bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, uygulama sürecinde öğrencilerin yaratıcı yazma etkinliklerine aktif katılım gösterdikleri, süreç boyunca istekli oldukları ve etkinliklere yönelik olumlu tutum sergiledikleri gözlemlenmiştir. Öğrencilerin uygulama sürecinde oluşturdukları yazılı ürünler ve tasarladıkları etkinlikler incelendiğinde, tarihsel düşünme becerilerine ilişkin çeşitli göstergeleri kullanabildikleri görülmüştür. Öğrencilerin zaman ve kronolojiyi dikkate alma, neden-sonuç ilişkileri kurma, geçmişe ait kişi, olay ve mekânları anlamlandırma, değişim ve sürekliliğe yönelik çıkarımlarda bulunma gibi tarihsel düşünme becerilerine ilişkin unsurları yazılı çalışmalarına yansıtabildikleri belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin tarihsel içerikleri yaratıcı düşünme süreçleriyle ilişkilendirerek özgün ürünler ortaya koyabildikleri görülmüştür. Bu doğrultuda elde edilen bulgular, yaratıcı yazma temelli etkinliklerin öğrencilerin tarihsel düşünme becerilerini destekleme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effect of using creative writing activities in the teaching of history topics within the social studies curriculum on the historical thinking skills of Year 5 secondary school pupils. A single-group pre-test–post-test experimental design, one of the quantitative research methods, was employed in the study. The sample for the study consisted of Year 5 pupils attending two state secondary school in western Turkey during the 2024–2025 academic year. The“Historical Thinking Skills Scale for Lower Secondary School”developed by Meral, Başcı-Namlı and Karakuş-Yılmaz (2022) was used as the data collection tool in the study. During the implementation phase, the following creative writing activities—developed by the researcher within the 'Our Shared Heritage' learning area and finalised in line with the views of subject experts—were carried out with Year 5 pupils:“Me in History”,“I'm Writing a Song”,“I'm Writing History: The Treaty of Kadesh”,“An Invitation to UNESCO”,“Anatolia or Mesopotamia I–II”and“My Activity”were implemented with Year 5 pupils. The research process lasted a total of nine weeks; during the first and final weeks, a historical thinking skills scale was administered to the pupils as a pre-test and post-test. The quantitative data obtained were analysed using IBM SPSS Statistics 27.0. Content analysis was used to analyse the qualitative data. Using this method, participants' responses were systematically examined, and similar responses were grouped together to form themes and categories. The themes identified were linked to the research questions, and the findings were interpreted within this framework. Subsequently, the findings derived from the qualitative data were interpreted in a way that supported the quantitative data. Although the research revealed an increase in students' pre-test and post-test scores relating to historical thinking skills, it was determined that this increase was not statistically significant. Nevertheless, it was observed that during the implementation process, students actively participated in creative writing activities, remained enthusiastic throughout the process, and displayed a positive attitude towards the activities. An analysis of the written work produced by the students and the activities they designed during the implementation process revealed that they were able to utilise various indicators of historical thinking skills. It was established that students were able to reflect elements of historical thinking skills—such as taking time and chronology into account, establishing cause-and-effect relationships, making sense of people, events and places from the past, and drawing inferences regarding change and continuity—in their written work. Furthermore, it was observed that students were able to produce original work by linking historical content to creative thinking processes. In this regard, the findings indicate that creative writing-based activities have the potential to support students' historical thinking skills.
Benzer Tezler
- 8. sınıf T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi kazanımlarının kavratılmasında yaratıcı drama etkisi
Turkish Republic History for eight class. Creative drama effect in concept of revolution history and Ataturk Turkish course
MEHMET GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve Öğretimİnönü Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT AYDIN
- Sosyal bilgiler dersi tarih konularının öğretiminde oyunla öğretim uygulamaları (Deneysel bir çalışma)
Applications of teaching with the game in teaching of history subjects (An experimental study)
HANDE KORCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE GÜLÜM
- Seyahatnamelerin sosyal bilgiler dersi öğretiminde kullanımı
The use of travel books in scoial studies course
İZZET SOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA TOMBULOĞLU
- Sosyal bilgiler dersinde tarihsel yazılı kanıt kullanımının farklı boyutlarıyla incelenmesi
Examination of the use of historical written evidence in social studies course with different dimensions
NESLİHAN DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM BELDAĞ
- Sosyal bilgiler eğitiminde tarih ve coğrafya konularının proje tabanlı öğretimine yönelik öğretmen tutumları Amasya ili örneği
Teacher's attitudes towards project-based education of history and geographic subjects ni social sciences education: Amasya province example
SERHAT KAVUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASIM ÇOBAN