Geri Dön

Ailesinde şehit olan bireylerde sosyal destek, yaşam kalitesi ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkiler ile yaşam kalitesinin yordayıcılarının incelenmesi

An investigation of the relationships among social support, quality of life, and coping styles, and the predictors of quality of life in individuals with a martyred family member

PDF İndir

  1. Tez No: 1023380
  2. Yazar: ÖZGE ÖZKAYA DUYAR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA TEMİRCAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Şehit Yakınları, Sosyal Destek, Yaşam Kalitesi, Stresle Başa Çıkma, Algılanan sosyal destek, Relatives of Martyrs, Social Support, Quality of Life, Coping Styles, Perceived social support
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Genel Psikoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın temel amacı, ailesinde şehit bulunan bireylerde algılanan sosyal destek düzeyi ve stresle başa çıkma tarzlarının yaşam kalitesi ile ilişkisini incelemek ve bu değişkenlerin yaşam kalitesini yordama düzeyini belirlemektir. Bu temel amaç doğrultusunda; şehit yakınlarının algıladıkları sosyal destek, stresle başa çıkma tarzları ve yaşam kalitesi düzeyleri değerlendirilmiş; bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiş; ayrıca algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzlarının yaşam kalitesinin anlamlı yordayıcıları olup olmadığı analiz edilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımına dayalı kesitsel tarama modeli ile yürütülmüştür. Veriler, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, WHOQOL-BREF TR Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma, Türkiye genelinde Şehit Aileleri ve Gaziler Dernekleri aracılığıyla ulaşılan 18–70 yaş aralığındaki 214 şehit yakını ile kesitsel nicel araştırma tasarımı kullanılarak yürütülmüştür. Katılımcılar şehit anne-babaları, eşleri, çocukları ve kardeşlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi, 2026 yılı içerisinde amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş, çalışmaya ölçütleri karşılayan ve gönüllü olarak katılan bireyler dâhil edilmiştir. Güç analizi sonucunda gerekli minimum örneklem büyüklüğü 180 kişi olarak belirlenmiş olup araştırma 214 katılımcı ile tamamlanmıştır. Verilerin analizinde dağılım özellikleri dikkate alınarak parametrik ve parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Algılanan sosyal destek, stresle başa çıkma tarzları ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiş; algılanan sosyal destek ile stresle başa çıkma tarzlarının yaşam kalitesi üzerindeki yordayıcı etkilerini belirlemek amacıyla hiyerarşik lineer regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, katılımcıların yaşam kalitesi puanlarının ölçeğin teorik puan aralığının orta bölümünde yer aldığını, bedensel boyutun en yüksek, sosyal ilişkiler boyutunun ise en düşük puan ortalamasına sahip olduğunu göstermiştir. Algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesinin tüm boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Stresle başa çıkma tarzlarının alt boyutlarından olan kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama yaşam kalitesi ile pozitif; alt boyutlardan çaresiz yaklaşım ise negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Hiyerarşik lineer regresyon analizleri, algılanan sosyal destek ve stresle başa çıkma tarzlarının yaşam kalitesinin önemli yordayıcıları olduğunu, başa çıkma tarzlarının modele eklenmesiyle açıklanan varyansın arttığını göstermiştir. Ayrıca kronik hastalığı bulunmayan bireylerin bedensel, ruhsal ve sosyal ilişkiler alanlarındaki yaşam kalitesi puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırma bulguları, şehit yakınlarının yaşam kalitesinin korunması ve desteklenmesinde sosyal destek kaynaklarının güçlendirilmesi ile stresle başa çıkma tarzlarının geliştirilmesinin önemli olabileceğine işaret etmektedir. Ayrıca elde edilen sonuçların, şehit ailelerine yönelik destek hizmetlerinin planlanmasına katkı sağlaması ve konuya ilişkin literatüre yeni bilgiler sunması beklenmektedir.

Özet (Çeviri)

The primary aim of this study was to examine the relationships between perceived social support, coping styles, and quality of life among individuals with a martyred family member, and to determine the extent to which perceived social support and coping styles predict quality of life. In line with this objective, participants' perceived social support, coping styles, and quality of life levels were assessed; the relationships among these variables were examined; and the predictive roles of perceived social support and coping styles in quality of life were analyzed. The study was conducted using a cross-sectional survey model based on a quantitative research approach. Data were collected using the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, the WHOQOL-BREF TR Quality of Life Scale, and the Coping Styles Scale. The study was carried out with 214 bereaved relatives of martyrs aged between 18 and 70, who were reached through Martyrs' Families and Veterans Associations across Türkiye, using a cross-sectional quantitative research design. The participants consisted of mothers, fathers, spouses, children, and siblings of martyrs. The sample of the study was determined in 2026 using a purposive sampling method, and individuals who met the inclusion criteria and agreed to participate voluntarily were included. A power analysis indicated that the minimum required sample size was 180 participants, and the study was completed with 214 participants. Data were analyzed using both parametric and non-parametric statistical methods according to the distributional characteristics of the variables. The relationships among perceived social support, coping styles, and quality of life were examined using Spearman's correlation analysis. Hierarchical regression analysis was performed to determine the predictive effects of perceived social support and coping styles on quality of life. The findings indicated that the participants' quality of life scores were within the moderate range of the scale, with the highest mean score observed in the physical health domain and the lowest in the social relationships domain. Perceived social support was positively associated with all domains of quality of life. Among the coping style subdimensions, self-confident coping, optimistic coping, and seeking social support were positively associated with quality of life, whereas helpless coping was negatively associated with quality of life. Hierarchical regression analyses demonstrated that perceived social support and coping styles were significant predictors of quality of life, and that the inclusion of coping styles in the regression models increased the proportion of explained variance. In addition, participants without chronic illnesses reported significantly higher quality of life scores in the physical, psychological, and social relationship domains. The findings suggest that strengthening social support resources and promoting effective coping strategies may contribute to maintaining and improving the quality of life of individuals with a martyred family member. Furthermore, the results are expected to contribute to the planning of psychosocial support services for martyrs' families and to provide further evidence for the existing literature.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    690636

    Birinci basamak takibindeki COVID-19 enfeksiyonu geçiren bireylerin ruhsal hastalık riski üzerinde etkili olan faktörlerin incelenmesi

    Investigation of factors affecting the risk of mental illness in individuals with COVID-19 infection in primary care follow-up

    AYŞENUR KANAT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KENAN TOPAL

  2. Tez No

    895257

    Şehit ailelerinde kompleks (uzamış) yas bozukluğunun algılanan sosyal destek ve başa çıkma tutumlarıyla ilişkisinin incelenmesi

    Examining the relationship between complex (prolonged) grief disorder and perceived social support and coping attitudes in martyr families

    HİLAL SEKBAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Adli Bilimler Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KURTULUŞ ANARAT

  3. Tez No

    321932

    Yatılı ilköğretim bölge okullarının sorunları ve çözümlerine ilişkin yöneticilerin, öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin görüşleri: Bir durum çalışması

    The views of administrators, teachers, students and parents about the problems and solutions of the regional primary boarding schools: A case study

    NESLİHAN DEMİREL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Eğitim ve ÖğretimAkdeniz Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YÜKSEL KAŞTAN

  4. Tez No

    872292

    Ruhsal hastalığı olan bireylerde içselleştirilmiş damgalanmanın benlik saygısı ve stresle baş etme tarzlarına etkisi

    The effect of internalized stigmatization on self-esteem and coping styles with stress in individuals with mental illness

    BURAK ULUHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEDİNE KOÇ

  5. Tez No

    443827

    Çanakkale şehir merkezinde geriatrik yaş grubunda kapsamlı sağlık değerlendirmesi

    Comprehensive geriatric assesment at Çanakkale city center

    AYŞE AKAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERKAN MELİH ŞAHİN

Geri Dön