Eğitilebilir zihinsel engelli çocuklarda 6 haftalık tabata eğitim programının bazı motor özellikleri üzerine etkisi
Theo effects of a six-week tabata training program on selected motor abilities in educable children with mild intellectual disabilities
- Tez No: 1023435
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERKAN TORTU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Tabata Egzersizi, Motor Performans, Eğitilebilir Zihinsel Engelli Çocuklar, Yüksek Yoğunluklu Aralıklı Antrenman, Özel Eğitim, Tabata Exercise, Motor Performance, Educable Children with Intellectual Disabilities, High-Intensity Interval Training, Special Education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trabzon Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hareket ve Antrenman Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, eğitilebilir zihinsel engelli çocuklarda uygulanan 6 haftalık Tabata eğitim programının bazı motor performans parametreleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden yarı-deneysel deseni çerçevesinde tek grup ön test-son test modeliyle tasarlanmıştır. Örneklem, Erzincan ili Şehit Pilot Serkan Sağır İlköğretim okulunda özel eğitim sınıfında öğrenim gören ve Rehberlik Araştırma Merkezi (RAM) tarafından zihinsel engel tanısı almış 21 çocuktan (12 erkek, 9 kız; yaş aralığı: 7–12 yıl) oluşturulmuştur. Araştırmada uygulanan Tabata eğitim programı öncesinde, katılımcıların hareketleri doğru teknikle öğrenmeleri ve programa uyum sağlamaları amacıyla 1 haftalık Tabata egzersiz alıştırma dönemi uygulanmıştır. Ana program ise haftada 2 gün olmak üzere beden eğitim ders saatlerinde toplam 6 hafta boyunca devam etmiştir. Program 5 dakika ısınma, 4 dakika Tabata eğitim programı, 5 dakika soğumadan oluşmuştur. Program yüksek yoğunluklu aralıklı egzersiz (High Intensity Interval Training – HIIT) prensibine dayalı olarak hazırlanmış olup toplam yedi farklı egzersiz hareketinden oluşmaktadır. Şiddet artışı, çalışma süresinin sabit tutulup (20 sn) dinlenme süresinin ise her hafta azaltılması ile sağlanmıştır. Bu şekilde çalışma oranı her hafta kademeli olarak arttırılmış çocukların hareket kalitesi korunmuştur. İlk haftalarda %70-80 seviyesinde başlayan yoğunluk, 6. haftaya gelindiğinde %90-100 seviyesine ulaşılacak şekilde planlanmıştır. Şiddet artışı, çocukların hareket formunu bozmadan ve güvenliklerini riske atmadan gerçekleştirilmiş, gerekirse araştırmacı tarafından bireysel uyarlamalar yapılmıştır. Araştırmada motor performansı değerlendirmek amacıyla koşma hızı ve çeviklik testi, durarak uzun atlama testi, otur–uzan eriş esneklik testi, flamingo denge testi, topuk–parmak yürüyüşü testi, bilateral koordinasyon alkış testi, fırlatılan topu yakalama testi ve hedefe top atma testi uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 25.0 yazılımıyla gerçekleştirilmiş; normallik Shapiro–Wilk testi ile sınanmış, normal dağılım gösteren değişkenler için Bağımlı Örneklem t-Testi, normal dağılım göstermeyen değişkenler için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Cinsiyet farklılıkları ise Bağımsız Örneklem t-Testi ve Mann–Whitney U Testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Tabata eğitim programı sonrasında koşma hızı ve çeviklik, durarak uzun atlama, denge, esneklik, bilateral koordinasyon ve el-göz koordinasyon performanslarında istatistiksel olarak anlamlı gelişimler saptanmıştır (p<0.05). Flamingo denge testinde ise anlamlı bir değişim gözlenmemiştir (p>0.05). Cinsiyet değişkenine göre yapılan karşılaştırmalarda, erkek ve kız grupları arasında ön test–son test fark skorları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, elde edilen bulgular Tabata temelli egzersiz programlarının EZE çocukların motor gelişiminin desteklenmesinde uygulanabilir ve etkili bir yöntem olduğuna işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the effects of a six-week Tabata exercise program on selected motor performance parameters in educable children with mild intellectual disabilities. The study was designed as a quasi-experimental one-group pretest-posttest model within the framework of quantitative research methods. The sample consisted of 21 children (12 boys and 9 girls; aged 7-12 years) attending special education classes in Erzincan and diagnosed with intellectual disabilities by the Guidance and Research Center. Before the main intervention, a one-week familiarization period was implemented to help participants learn the exercises correctly and adapt to the training process. The main program was applied twice a week for six weeks during physical education classes. Each session consisted of a 5-minute warm-up, a 4-minute Tabata exercise section, and a 5-minute cool-down. The program was developed according to high-intensity interval training principles and included seven different exercises. Motor performance was evaluated using running speed and agility, standing long jump, sit-and-reach flexibility, flamingo balance, heel-to-toe walking, bilateral coordination clapping, catching a thrown ball, and target throwing tests. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0. Normality was tested with the Shapiro-Wilk test. Paired Samples t-Test and Wilcoxon Signed-Rank Test were used for pretest-posttest comparisons, while Independent Samples t-Test and Mann-Whitney U Test were used for gender comparisons. The findings showed statistically significant improvements in running speed and agility, standing long jump, dynamic balance, flexibility, bilateral coordination, and hand-eye coordination after the program (p<0.05). No statistically significant change was observed in flamingo balance performance (p>0.05). In addition, no significant differences were found between boys and girls in pretest-posttest difference scores (p>0.05). In conclusion, the findings suggest that Tabata-based exercise programs may be a feasible and effective method for supporting motor development in educable children with mild intellectual disabilities.
Benzer Tezler
- Eğitilebilir zihinsel engelli çocuklarda eğlenceli atletizm antrenman programının psikomotor özelliklere etkisi
The effect of the psychomotor features of the entertaining fun athletics training programme on mentally retarded children
BETÜL BAYAZIT
- Zihinsel engelli çocuklarda sekiz haftalık kayak eğitiminin fiziksel uygunluk düzeyleri üzerine etkisi
Effect of eight-week ski training on the physical fitness levels of children with mental disabilities
MUSTAFA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Sporİstanbul ÜniversitesiHareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL NURİ ÖZERKAN
- 8 haftalık basketbol antrenman programının eğitilebilir zihinsel engelli bireylerde fiziksel uygunluk, el becerisi ve reaksiyon zamanı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of 8-WEEK basketball training program on physical fitness, hand skill and reaction time in individuals with mental disabilities
İLAYDA AYÇA UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP GÜRSOY
- 12 haftalık rekreatif fiziksel etkinlik programının eğitilebilir zihinsel engellilerin ve ailelerinin üzerine etkileri
12 weeks of recreational physical investigation of the effects on the activity program of educable children and their families.
BİLAL KARAKOÇ
Doktora
Türkçe
2015
SporDumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN ERSOY
- Eğitilebilir zihinsel engelli çocuklarda futbol antrenmanının motor yeterlik, iletişim becerileri ve ruhsal uyum düzeyleri üzerine etkisinin incelenmesi
The reasearch of the football training's effect on motor proficiency, communication skills and psychological adaptation levels of the educable mental disabled children
ERHAN ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2020
SporDüzce ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURGÜL TEZCAN KARDAŞ