Vex ıq robotik turnuvalarında jüri değerlendirme süreçlerinin incelenmesi ve yapay zekâ destekli değerlendirmeye ilişkin öğretmen deneyimleri
Investigation of jury evaluation processes in vex iq robotics tournaments and teacher experiences related to artificial intelligence-supported evaluation
- Tez No: 1023470
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZİN EŞFER ÖNDÜNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yapay zeka, Artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türkiye'de düzenlenen VEX IQ robotik turnuvalarında uygulanan jüri değerlendirme süreçlerinde yaşanan öznellik, tutarsızlık, zaman kısıtı ve nitelikli geri bildirim eksikliği gibi yapısal sorunlardan hareketle tasarlanmıştır. Robotik turnuvalar; öğrencilerin mühendislik tasarım süreci, problem çözme, takım çalışması ve iletişim becerilerini sergiledikleri önemli öğrenme ortamlarıdır. Ancak geleneksel jüri değerlendirme yaklaşımlarının, değerlendirme sürecinin öğrenciye yol gösteren bir öğrenme aracı olması ve şeffaf ölçütlerle öğrenci motivasyonunu desteklemesi gibi pedagojik unsurlar bakımından yeterince şeffaf ve adil olmadığı yönünde eleştiriler bulunmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, VEX IQ robotik turnuvalarında yürütülen jüri değerlendirme süreçlerine ilişkin deneyimleri derinlemesine incelemek ve bu süreçlerin nesnelliğini, tutarlılığını ve verimliliğini artırmaya yönelik yapay zekâ destekli bir değerlendirme asistanı (RobotikJüriGPT) geliştirmektir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında VEX IQ robotik turnuvalarında aktif olarak görev almış toplam 11 Bilişim Teknolojileri öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak çift aşamalı çevrim içi görüşmelerle gerçekleştirilmiş ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, mevcut jüri değerlendirme sürecinde öznel yargılar, zaman baskısı, değerlendiriciler arası tutarsızlık ve geri bildirimin yüzeyselliği nedeniyle eleştirildiğini göstermektedir. Geliştirilen yapay zekâ destekli değerlendirme asistanı, katılımcılar tarafından kullanışlı ve süreci destekleyici bir araç olarak değerlendirilmiş; ancak teknik altyapı sorunları, el yazılı mühendislik defterlerinin analizi ve yapay zekânın bağlamsal değerlendirme sınırlılıkları vurgulanmıştır. Sonuç olarak, yapay zekânın tek başına karar verici değil, insan jüri üyelerini destekleyen hibrit bir değerlendirme modelinde kullanılmasının daha uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study is designed to address structural challenges in the jury evaluation processes of VEX IQ robotics tournaments in Türkiye, specifically focusing on subjectivity, inconsistency, time constraints, and the lack of qualitative feedback. Robotics tournaments serve as essential learning environments where students exhibit their engineering design processes, problem-solving abilities, and teamwork skills. However, traditional evaluation approaches face criticism for failing to act as transparent pedagogical tools that guide student development and motivation. Consequently, the primary objective of this research is to analyze experiences within these evaluation processes and develop an AI-powered assistant, RobotikJüriGPT, to enhance objectivity and efficiency. The research follows a qualitative approach utilizing a case study design. The study group consists of 11 Information Technology teachers who actively served in VEX IQ tournaments during the 2025–2026 academic year. Data were collected through twostage semi-structured online interviews and analyzed using the thematic analysis method. Findings indicate that the current evaluation framework is frequently criticized for subjective judgments and superficial feedback under intense time pressure. While participants evaluated the RobotikJüriGPT as a highly supportive and functional tool, they identified significant limitations regarding technical infrastructure, the interpretation of handwritten engineering notebooks, and the contextual nuances of AI. Ultimately, the study concludes that artificial intelligence should be implemented not as a standalone decision-maker, but as a core component of a hybrid evaluation model that supports human expertise.
Benzer Tezler
- Adaptive position control of permanent magnet synchronous motors and torque ripple compensation
Başlık çevirisi yok
O.SETA BOĞOSYAN
Doktora
İngilizce
1991
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. TAMER KUTMAN
- Bir robotik manipülatörün eklem ve kartezyen esaslı öngörülü kontrolu
Joint and cartesian based predictive control of a robotic manipulator
RECEP KAZAN
- Robot kollarda optimal yörünge planlaması
Optimal trajectory planning for robotic pulators
S.HAKAN ÖZKIPÇAK
- IQ persel örten çift sisteminin fotoelektrik ışık ölçümü ve fotometrik analizi
Başlık çevirisi yok
ÖMER LÜTFİ DEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Astronomi ve Uzay BilimleriEge ÜniversitesiAstronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. CENGİZ SEZER