Türkiye'de öğretmenlerin algılanan özerkliklerine ilişkin deneyimleri: Eğitim programları, eğitim yönetimi ve merkezi sınavlar bağlamında fenomenolojik bir inceleme
Teachers' experiences regarding perceived autonomy in Turkey: A phenomenological examination in the context of curriculum, educational administration, and centralized examinations
- Tez No: 1023546
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN KAYIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin eğitim programları, eğitim yönetimi ve merkezi sınavlar bağlamında algıladıkları özerklik deneyimlerini fenomenolojik bir yaklaşımla incelemektir. Bu araştırma, öğretmen özerkliğini nicel ölçümlerle sınırlı kalmadan, öğretmenlerin öznel deneyimlerine odaklanarak ele alması bakımından önem taşımaktadır. Araştırma, öğretmenlerin mesleki özerkliklerine ilişkin algılarını ve deneyimlerini derinlemesine incelemeyi amaçladığından, nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde fenomenoloji (olgubilim) deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Manisa ilinde devlet ve özel okullarda görev yapan 20 öğretmenden oluşmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde, nitel araştırmalarda sıklıkla başvurulan amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt (kriter) örneklemesi yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında temel araç olarak, öğretmenlerin özerklik deneyimlerini ayrıntılı ve bütüncül bir biçimde aktarmalarına olanak tanıyan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin programın yoğun kazanım yapısı ve sınırlı zaman çerçevesi nedeniyle pedagojik özerkliklerini tam anlamıyla kullanamadıklarına, okul yönetiminin katılımcı ve uzmanlığa değer veren yaklaşımının öğretmen özerkliğini genişletirken, evrak ve biçimsel denetim odaklı bürokratik uygulamalar bu alanı daraltıcı bir etki yarattığına, Türkiye'deki merkezi sınav sistemi (LGS/YKS), öğretmenlerin pedagojik inançları ile sistemin beklentileri arasında belirgin bir çatışma doğurmakta olduğuna, öğretmenleri iletişimsel ve yaratıcı becerilerden uzaklaştırarak test çözme pratiğine yönlendirdiğine vb. sonuçlara ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine teachers' experiences of perceived autonomy in the context of curriculum, educational administration, and centralized examinations, using a phenomenological approach. This research is important because it addresses teacher autonomy by focusing on teachers' subjective experiences, rather than limiting it to quantitative measurements. Since the research aims to deeply examine teachers' perceptions and experiences regarding their professional autonomy, it was designed within the framework of qualitative research methods using a phenomenological design. The study group consists of 20 teachers working in state and private schools in Manisa province. In selecting participants, criterion sampling, a purposeful sampling method frequently used in qualitative research, was employed. The primary tool for data collection was a semi-structured interview form that enabled teachers to describe their experiences of autonomy in detail and holistically. The Interpretative Phenomenological Analysis (IPA) method was used to analyze the obtained data. The research results indicated that teachers were unable to fully utilize their pedagogical autonomy due to the intensive learning outcome structure and limited time frame of the curriculum; that while the school administration's participatory and expertise-oriented approach expanded teacher autonomy, bureaucratic practices focused on paperwork and formal control had a restrictive effect; that the centralized examination system in Turkey (LGS/YKS) created a significant conflict between teachers' pedagogical beliefs and the system's expectations; and that it distanced teachers from communicative and creative skills, directing them towards test-taking practices, etc.
Benzer Tezler
- Algılanan örgütsel destek ve tükenmişlik ilişkisinde psikolojik sermayenin rolü
The role of psychological capital in the relationship between perceived organizational support and burnout
RECEP KARACA
Doktora
Türkçe
2025
İşletmeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL AKAY ÜNVAN
- English language teacher as researcher: Constructing a bridge between practice and theory
Araştırmacı olarak İngilizce öğretmeni: Pratik ve teori arasında bir köprü inşa etmek
EMRAH AKDAĞ
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL OKAN
- Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin bireysel yenilikçilik ve dijital yerlilik düzeylerinin incelenmesi
Defining the levels of individual innovativeness and digital nativity of physical education and sport teachers
SENEM OCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporArdahan ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TALHA MURATHAN
- Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin sosyal bilgiler öğretmenleri açısından incelenmesi
Eximination of the Türki̇ye Century Education Model in terms of social studies teachers
BUSE NUR ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞEKER
- Rehberlik ve araştırma merkezlerinde görev yapan rehber öğretmenlerin iş doyumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN BACANLI