Metabolik sendromlu bireylerde diyet kaynaklı polifenol alımı ile yapısal androstan reseptör (CAR) polimorfizmi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between dietary polyphenol intake and constitutive androstane receptor (CAR) polymorphism in individuals with metabolic syndrome
- Tez No: 1023554
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metabolik sendrom (MetS); abdominal obezite, dislipidemi, arteriyel hipertansiyon ve glukoz intoleransının birlikteliğiyle karakterize, kardiyovasküler morbidite riskini artıran küresel bir halk sağlığı problemidir. Sedanter yaşam tarzı ve hiperkalorik beslenme gibi çevresel tetikleyiciler, bu bileşenlerin sinerjik etkileşimi yoluyla pro-enflamatuar ve pro-trombotik kaskadları aktive etmektedir. Genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin modüle ettiği bu moleküler değişiklikler; kronik düşük dereceli inflamasyon ve oksidatif stresi indükleyerek lipid ve karbonhidrat homeostazını bozmaktadır. Bu patofizyolojik süreçlerin yönetiminde; antioksidan ve anti-inflamatuar kapasiteleriyle lipid/karbonhidrat dengesini regüle edebilen polifenoller, metabolik iyileşme sağlama potansiyeline sahip güçlü doğal biyoaktif ajanlar olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmada, MetS kriterlerini karşılayan bireyler ile sağlıklı bireylerde diyet ile alınan polifenollerin yapısal androstan reseptör (CAR) geninde polimorfizm bulunma durumuna göre biyokimyasal bulgular, antropometrik ölçümler ve vücut kompozisyonu bileşenleri ve Akdeniz Diyetine Bağlılık Ölçeği (MEDAS) skorları üzerindeki potansiyel etkileri ve bu değişkenlerle olan ilişkileri analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre MetS grubunda kontrol grubuna kıyasla antropometrik obezite göstergeleri (BKİ, bel çevresi, vücut yağ kütlesi) ile biyokimyasal kardiyometabolik risk faktörlerinin (glukoz, HOMA-IR, aterojenik lipit profili ve CRP) ileri düzeyde yüksek olduğu bulundu (p < 0,001). Grupların enerji, makro/mikro besin ögesi alımları ile Akdeniz diyetine uyum puanları benzer bulunmasına karşın; MetS grubundaki kadınların diyetle fenolik asit (p = 0,001) ve toplam polifenol (p = 0,046) alımlarının kontrol grubundan anlamlı derecede düşük olduğu saptandı. Genetik analizlerde, CAR rs2307424 polimorfizmi genotip dağılımı gruplar arasında doğrudan bir farklılık göstermemekle birlikte (p = 0,085), GA+AA sahip bireylerde artmış sistemik inflamasyon (CRP) gözlenmiş (p = 0,036); ayrıca bu minör alleli taşıyan kadınlarda adipozite parametrelerinin (BKİ, bel çevresi, vücut yağ oranı ve kütlesi) GG genotipine sahip kadınlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p < 0,05). Elde edilen bulgular, MetS tablosunda standart makro besin alımlarından ziyade düşük fenolik asit tüketiminin ve CAR rs2307424 minör allel taşıyıcılığının özellikle kadınlarda artmış obezite ve inflamasyon riski ile ilişkili olabileceğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, metabolik sendromda klasik risk faktörlerine ek olarak diyet polifenol içeriğinin ve CAR rs2307424 polimorfizminin, metabolik sendromlu bireylerde, özellikle kadınlarda, vücut kompozisyonu ve inflamasyon süreçleriyle etkileşim içinde olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, elde edilen bu bulguların doğrulanabilmesi için daha geniş örneklemeli ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Metabolic syndrome (MetS) is a global public health problem characterized by the coexistence of abdominal obesity, dyslipidemia, arterial hypertension, and glucose intolerance, which increases the risk of cardiovascular morbidity. Environmental triggers, such as a sedentary lifestyle and a hypercaloric diet, activate pro-inflammatory and pro-thrombotic cascades through the synergistic interaction of these components. Modulated by genetic predisposition and environmental factors, these molecular alterations disrupt lipid and carbohydrate homeostasis by inducing chronic low-grade inflammation and oxidative stress. In the management of these pathophysiological processes, polyphenols—capable of regulating the lipid/carbohydrate balance through their antioxidant and anti-inflammatory capacities—stand out as potent natural bioactive agents with the potential to provide metabolic improvement. In this study, the potential effects of dietary polyphenols on biochemical findings, anthropometric measurements, body composition components, and Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS) scores, as well as their correlations with these variables, were analyzed in individuals meeting MetS criteria and healthy individuals, based on the presence of polymorphism in the constitutive androstane receptor (CAR) gene. According to the study findings, anthropometric obesity indicators (BMI, waist circumference, body fat mass) and biochemical cardiometabolic risk factors (glucose, HOMA-IR, atherogenic lipid profile, and CRP) were found to be highly elevated in the MetS group compared to the control group (p < 0.001). Although the groups had similar energy and macro/micronutrient intakes as well as Mediterranean diet adherence scores, dietary phenolic acid (p = 0.001) and total polyphenol (p = 0.046) intakes among women in the MetS group were significantly lower than those in the control group. In genetic analyses, while the genotype distribution of the CAR rs2307424 polymorphism did not show a direct difference between the groups (p = 0.085), increased systemic inflammation (CRP) was observed in individuals with the GA+AA genotypes (p = 0.036). Furthermore, adiposity parameters (BMI, waist circumference, body fat percentage, and mass) in women carrying this minor allele were found to be significantly higher compared to women with the GG genotype (p < 0.05). These findings indicate that in the clinical picture of MetS, low phenolic acid consumption and CAR rs2307424 minor allele carriage, rather than standard macronutrient intakes, may be associated with an increased risk of obesity and inflammation, particularly in women. In conclusion, these results suggest that in addition to classical risk factors, dietary polyphenol content and the CAR rs2307424 polymorphism may interact with body composition and inflammatory processes in individuals with metabolic syndrome, especially in women. However, further advanced studies with larger sample sizes are required to validate these findings.
Benzer Tezler
- Metabolik sendromlu ratlara uygulanan orta şiddetli egzersize miyokin yanıtının incelenmesi
Investigation of myokine response to moderate exercise applied to rats with metabolic syndrome
ZELAL ARAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ ARSLAN
- Yetişkin bireylerde yeme bağımlılığında diyetsel faktörler ve visseral adipozite indeksi (VAİ) parametrelerinin kıyaslanması
Comparison of parameters of the dietary factors in food dependancy for adults and visceral adiposity index (VAİ)
FATMA NİHAL KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT BAŞ
- Postmenopozal kadınlarda bitkisel kaynaklı diyetlerin metabolik sendrom ile ilişkisinin belirlenmesi
Determination of the relationship of plant-based diets with metabolic syndrome in postmenopausal women
KÜBRA BETÜL KIRBIYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDAT ARSLAN
- Polikistik over sendromu tanılı hastalarda diyet inflamatuar indeksi ve karbonhidrat kalite indeksi ile klinik fenotip arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary inflammatory index and carbohydrate quality index with clinical phenotypes in polycystic ovary syndrome
BİLLUR BİLİKÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLŞAH YENİDÜNYA YALIN
- Karaciğer yağlanması olan bireylerde fruktoz tüketiminin incelenmesi
Investigation of fructose consumption in individuals with fatty liver
AYÇA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İBRAHİM HATEMİ