Sağlık koçluğunun 65 yaş üstü bireylerde sosyal dışlanma ve depresyon üzerine etkisi
The impact of health coaching on social exclusion anddepression in individuals aged 65 and older
- Tez No: 1023583
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN KURTOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Depresyon, Sosyal Dışlanma, Sağlık Koçluğu, Aging, Depression, Social Exclusion, Health Coaching
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma 65-80 yaş arası bireylerde yapılandırılmış sağlık koçluğu müdahalesinin depresyon ve sosyal dışlanma, üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif, kontrollü bir müdahale araştırmasıdır. Ağustos 2024–Ocak 2025 tarihleri arasında Kütahya ilinde, 93 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Yaşlılarda Sosyal Dışlanma Ölçeği ile Geriatrik Depresyon Skalası kullanılmıştır. Gruplar arasında eşit örneklem büyüklüğünü (31) sağlamak amacıyla, katılımcılar SSPS 2.8 programıyla blok rastgele atama yöntemi kullanılarak üç gruba atanmıştır. Bütün gruplara ölçekler ilk ve son karşılaşmada tekrarlanmıştır. Birinci gruba müdahalede bulunulmamış, ikinci gruba ilk karşılaşma da tek seferlik yaşam tarzı önerileri verilmiştir. Yapılandırılmış sağlık koçluğu grubuna ilk karşılaşmadan başlayarak 15,30,45,60 ve 75. günlerde yaşam tarzı önerileri verilmiş ve motivasyonel uyum görüşmeleri yüz yüze yöntemle yapılmıştır. İstatistiksel analiz değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi, ölçek puanlarının karşılaştırılması bağımlı örneklem t testi kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen bireylerin yaş ortalaması 72,5±5, %51,6'sı kadın; %73,1'i evli ve %26,1'i yalnız yaşamaktaydı. Yaş ile sosyal dışlanma arasında zayıf pozitif ilişki saptanmıştır (p=0,013). Depresyon puanı, yaşlılarda sosyal dışlanma ölçeği toplam puanı ile orta düzeyde pozitif ilişkili bulunmuştur (p<0,001); sosyal dışlanmanın alt boyutlarında en güçlü ilişki enformal sosyal destek yoksunluğunda gözlenmiştir (r=0,497; p<0,001). Tek seferlik yaşam tarzı önerisi ve sağlık koçluğu grupların da depresyon ve sosyal dışlanma anlamlı düzeyde azalmıştı (her ikisi için p<0,001). Sonuç: Birinci basamakta verilen sağlık hizmetlerinde yapılandırılmış izlem ve motivasyonel görüşme temelli yaklaşımların, yaşlılarda sosyal dışlanmayı ve depresif belirtileri azaltmada uygulanabilir ve klinik açıdan anlamlı bir tamamlayıcı model olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This research aimed to investigate the alterations in depression and social exclusion—factors known to elevate morbidity and mortality—among individuals aged 65 to 80, through the implementation of a structured health coaching intervention. Materials and Methods: This research employs a prospective, pre-test–post-test-controlled intervention design. Conducted between August 2024 and January 2025 in Kütahya Province, the study involved 93 volunteer participants. The extent of social exclusion was evaluated using the Social Exclusion Scale for the Elderly, while the level of depression was measured with the 30-item Geriatric Depression Scale. Participants were randomly allocated into three groups of equal sizes. The scales were administered to all groups at both the initial and final visits. The first group did not receive any intervention; the second group was provided with recommendations for one-time lifestyle at the initial visit. The structured health coaching group received lifestyle recommendations commencing from the initial visit on days 15, 30, 45, 60, and 75, with motivational compliance interviews conducted in person. Statistical analyses were conducted utilizing SPSS Statistics 27.0. The relationships between variables were examined through Spearman's correlation analysis, while comparisons of scale scores were assessed using the paired t-test. P-value of less than 0.05 was deemed statistically significant. Results: The average age of the study participants was 72.5 ± 5.0 years. Of these participants, 51.6% were female, 73.1% were married, and 26.1% resided alone. A weak positive correlation was observed between age and social exclusion (p=0.013). Furthermore, depression scores demonstrated a moderate positive association with the total score on the social exclusion scale among the elderly (p=0.001). The most pronounced correlation among the subdimensions of social exclusion was identified in the deficiency of informal social support (p<0.001). Both the one-time lifestyle intervention and health coaching groups exhibited significant reductions in depression and social exclusion (p<0.001 for both). No significant differences in post-intervention total scores were observed in the health coaching group when analyzed by gender or marital status. Conclusion: This indicates that structured follow-up and motivational interviewing-based strategies in primary care may constitute a viable and clinically significant complementary model for mitigating social exclusion and depressive symptoms among older adults.
Benzer Tezler
- İnflamatuar bağırsak hastalığı olan bireylerde fonksiyonel sağlıkta hemşire koçluğunun semptom yönetimi, öz bakım aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of nurse coaching in functional health on symptom management, self-care activities and quality of life in individuals with inflammatory bowel disease
FUNDA SOFULU
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR
- Obezite yönetiminde koçluğun yaşam kalitesi benlik saygısı ve metabolik parametreler üzerine etkisi
The effect of coaching in obesity management on life quality self esteem and metabolic parameters
NAZMİYE ÇIRAY GÜNDÜZOĞLU
Doktora
Türkçe
2013
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA ÇİÇEK FADILOĞLU
- Yaşlı hastalarda spiritüel bakım gereksinimi ve kırılganlık düzeyi ilişkisinin hasta koçluğu müdahalesine göre değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between spiritual care need and frailty level in coaching intervention
RECAİ YAHYAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT
- 2001-2011 yılları arasında ESOGÜ Tıp fakültesi adli tıp anabilim dalı tarafından otopsisi yapılan intihar vakalarının araştırılması
Evaluation of suicide cases performed by ESOGU Medical faculty forensic medicine department between the years 2001-2011 in eskişehir
MEHMET ALİ KÖKÇÜOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Adli TıpEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARIK GÜNDÜZ