Geri Dön

Strese maruz kalan sıçanlarda nikotinamid ribosid takviyesinin karaciğer metabolizması üzerine etkileri

Effects of nicotinamide riboside supplementation on liver metabolism in stress-exposed rats

PDF İndir

  1. Tez No: 1023668
  2. Yazar: ABDULLAH ÇELİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NURHAN ŞAHİN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Fırat Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kronik stres, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) ekseninin sürekli aktivasyonu sonucunda kortikosteron ve adrenokortikotropik hormon gibi stres hormonlarının uzun süreli salınımına yol açarak birçok dokuda metabolik homeostazın bozulmasına neden olmaktadır. Karaciğer, enerji metabolizmasının düzenlenmesindeki merkezi rolü nedeniyle kronik strese bağlı metabolik değişikliklerden önemli ölçüde etkilenmektedir. Kronik stresin hepatik NAD⁺ düzeylerini azaltarak mitokondriyal fonksiyonları, redoks dengesini ve lipid-glikoz metabolizmasını olumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu çalışmada, NAD⁺ biyosentezinin önemli bir öncülü olan nikotinamid ribozidin (NR)'nin kronik değişken stres koşullarında karaciğer metabolizması üzerindeki olası koruyucu etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, iki haftalık adaptasyonun ardından 56 adet Sprague-Dawley sıçan 2x4 faktöriyel düzene göre rastgele sekiz gruba ayrılmıştır. Gruplar, normal koşullar ve kronik değişken stres altında 0, 150, 300 ve 600 mg/kg NR dozlarını içerecek şekilde oluşturulmuştur. Kronik değişken stres modeli, 40 gün boyunca yedi farklı stresörün öngörülemez sırayla uygulanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Haftalık canlı ağırlık ve yem tüketimi takip edilmiş, deneme sonunda serumda stres hormonları (kortikosteron, ACTH), metabolik parametreler (glikoz, trigliserit, üre-N, kreatin, insülin) ve karaciğer fonksiyon belirteçleri (ALT, AST) değerlendirilmiş, karaciğer dokusunda NAD⁺ metabolizması (NAM, NAD, NADPH, NA), trigliserit birikimi ve protein ekspresyon düzeyleri (PPARγ, SIRT-1, SREBF1, FASN, GLUT2, GLUT4, IRS-1) analiz edilmiştir. Bulgular, normal koşullarda barındırılan gruplarda haftalık canlı ağırlık artışının stres gruplarına göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. NR takviyesi, her iki koşulda canlı ağırlık artışı üzerinde doğrusal etki oluşturmuştur. Yem tüketimi normal koşullarda daha yüksek bulunmuştur, ancak NR'nin yem tüketimine anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Kronik değişken stres serum kortikosteron, ACTH, glikoz, trigliserit, ALT ve AST düzeylerini artırırken insülin konsantrasyonunu azaltmıştır. Stres koşullarında karaciğer dokusunda NAD⁺, NADPH, NAM ve NA düzeyleri düşmüş, hepatik trigliserit birikimi artmıştır. Western blot analizleri, kronik stresin PPARγ, SIRT1, GLUT2, SREBF1 ve IRS-1 ekspresyonlarını baskıladığını; FASN düzeylerini ise artırdığını ortaya koymuştur. NR uygulaması bu değişiklikleri doza bağlı olarak iyileştirmiş ve en belirgin etki 600 mg/kg dozunda gözlenmiştir. NR uygulaması serum kortikosteron, ACTH, glikoz, trigliserit, ALT ve AST düzeylerini azaltmış, insülin düzeylerini ise artırmıştır. Karaciğerde NAD⁺, NADPH, NAM ve NA düzeyleri yükselmiş, trigliserit birikimi azalmıştır. NR ayrıca PPARγ, SIRT1, GLUT2, SREBF1 ve IRS-1 ekspresyonlarını artırmış; FASN ekspresyonunu ise azaltmıştır. Sonuç olarak, bulgular NR'nin kronik değişken stres koşullarında hepatik NAD⁺ havuzunu destekleyerek SIRT1-PPARγ sinyal yolunu aktive ettiğini ve SREBF1-FASN aracılığıyla lipogenezi baskıladığını göstermektedir. Bu mekanizmalar aracılığıyla NR kronik strese bağlı karaciğer hasarını, glikoz ve lipid metabolizmasındaki bozulmaları ve HPA ekseninin aşırı aktivasyonunu sınırlandırmaktadır. Elde edilen bulgular, NR'nin kronik stres koşullarında karaciğer sağlığının korunmasına yönelik potansiyel, çok yönlü ve besinsel temelli bir müdahale stratejisi olabileceğine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

Chronic stress, resulting from the continuous activation of the hypothalamic-pituitary-adrenal (HPA) axis, leads to the prolonged release of stress hormones such as corticosterone and adrenocorticotropic hormone, disrupting metabolic homeostasis in many tissues. Due to its central role in regulating energy metabolism, the liver is significantly affected by metabolic changes associated with chronic stress. Chronic stress decreases hepatic NAD⁺ levels, adversely affecting mitochondrial function, redox homeostasis, and lipid and glucose metabolism. In this study, the potential protective effects of nicotinamide riboside (NR), an important precursor of NAD⁺ biosynthesis, on liver metabolism under chronic variable stress conditions were investigated. In the study, after two weeks of adaptation, 56 Sprague-Dawley rats were randomly assigned to eight groups in a 2x4 factorial design. The groups were established to include normal conditions and chronic variable stress with NR doses of 0, 150, 300, and 600 mg/kg. The chronic variable stress model was implemented by applying seven different stressors in an unpredictable order over 40 days. Weekly body weight and feed intake were monitored, and at the end of the experiment, serum levels of stress hormones (corticosterone, ACTH), metabolic parameters (glucose, triglycerides, urea-N, creatinine, insulin), and liver function markers (ALT, AST) were evaluated. Additionally, NAD⁺ metabolism (NAM, NAD, NADPH, NA), triglyceride accumulation, and protein expression levels (PPARγ, SIRT-1, SREBF1, FASN, GLUT2, GLUT4, IRS-1) in liver tissue were analyzed. Results showed that weekly body weight gain was significantly higher in the groups housed under normal conditions compared to the stress groups. NR supplementation exerted a linear effect on body weight gain under both conditions. Feed intake was higher under normal conditions, but NR did not significantly affect feed consumption. Chronic variable stress increased serum corticosterone, ACTH, glucose, triglycerides, ALT, and AST levels, while decreasing insulin levels. In liver tissue, NAD⁺, NADPH, NAM, and NA levels decreased under stress, and hepatic triglyceride accumulation increased. Western blot analyses revealed that chronic stress suppressed the expression of PPARγ, SIRT1, GLUT2, SREBF1, and IRS-1, while increasing the levels of FASN. NR application improved these changes in a dose-dependent manner, with the most pronounced effect observed at 600 mg/kg. NR reduced serum corticosterone, ACTH, glucose, triglycerides, ALT, and AST levels, and increased insulin levels. Liver levels of NAD⁺, NADPH, NAM, and NA increased, and triglyceride accumulation decreased. NR also increased the expression of PPARγ, SIRT1, GLUT2, SREBF1, and IRS-1; it decreased the expression of FASN. In conclusion, the findings indicate that NR supports the hepatic NAD⁺ pool under chronic variable stress conditions, activates the SIRT1-PPARγ signaling pathway, and suppresses lipogenesis via SREBF1-FASN. Through these mechanisms, NR limits liver damage associated with chronic stress, disruptions in glucose and lipid metabolism, and excessive activation of the HPA axis. The results suggest that NR could be a potential, multifaceted, and nutritionally based intervention strategy for maintaining liver health under chronic stress conditions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    508498

    Ketaminin erişkin dönemde strese maruz kalan sıçanlarda görülen depresyon benzeri davranışlar ve nöronal morfoloji üzerindeki etkileri

    Effects of ketamine on depressive-like behavior and neuronal morphology in adults rats exposed to stress

    ELİF POLAT ÇORUMLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Sinir Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. EMEL ULUPINAR

  2. Tez No

    581087

    Topiramatın öngörülemeyen hafif kronik strese maruz kalan sıçanlarda öğrenme ve hafıza üzerine etkileri

    Effects of topiramate on learning and memory in rats exposed to chronic unpredictable mild stress

    ŞULE AYDIN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eczacılık ve FarmakolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA SULTAN KILIÇ

  3. Tez No

    347688

    Pre- ve postnatal dönemde strese maruz kalan yüksek veya düşük anksiyeteli sıçanlarda, prefrontal korteksteki nöronların morfolojik özelliklerinin karşılaştırılması

    Comparison of morphological features of neurons in the prefrontal cortex of rats having high or low anxiety, following exposure to stress during pre- and postnatal periods

    ERDEM SÖZTUTAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    AnatomiEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Anatomi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMEL ULUPINAR

  4. Tez No

    1006783

    Değişken stresörlere maruz kalan sıçanlarda Magnolia officinalis/Phellodendron amurense kompleksinin bağırsak morfolojisi ve bariyer bütünlüğü üzerine etkisi: Moleküler mekanizmalar

    Effect of Magnolia officinalis/Phellodendron amurense complex on intestinal morphology and barrier integrity in rats exposed to variable stressors: Molecular mechanisms

    BAYRAM AKOĞLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Veteriner HekimliğiFırat Üniversitesi

    Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KAZİM ŞAHİN

  5. Tez No

    443857

    Sosyal izolasyon stresi oluşturulmuş sıçanlarda egzersizin öğrenme ve davranış üzerine etkisi

    Effect of exercise on learning and behaviour on social isolated rats

    ÖZGE SELİN ÇEVİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    FizyolojiMersin Üniversitesi

    Fizyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. LEYLA ŞAHİN

Geri Dön