Afetlerde ameliyathanelerdeki yönetsel sorunlar: Delphi tekniği ile sorunların tespiti ve çözüm önerileri
Managerial problems in operating rooms during disasters: Identification of problems and solution recommendations through the delphi technique
- Tez No: 1023729
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLSEREN KESKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hastaneler, Sağlık Kurumları Yönetimi, Sağlık Yönetimi, Hospitals, Health Care Management, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Tıbbı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Afet Tıbbı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmada, afetlerde ameliyathanelerde ortaya çıkan yönetsel sorunların uzman görüşleri doğrultusunda sistematik olarak belirlenmesi, bu sorunlara yönelik ameliyathane düzeyinde uygulanabilir çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve sağlık sistemi düzeyinde gerekli yapısal iyileştirmelerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada karma yöntem araştırma tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırma süreci karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı desen ile yürütülmüş, uzman görüşlerini sistematik bir düzende elde etmek amacıyla yöntemsel bir araç olarak Delphi tekniğinden (DT) yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini afet deneyimi olan ameliyathane çalışanları, örneklemini ise afet deneyimi olan, ameliyatın gerçekleştirilmesinde birincil düzeyde sorumlu dört temel mesleki disiplin oluşturmaktadır. Araştırmanın ilk turu cerrahi hekim, anestezi ekip üyeleri (anestezi ve reanimasyon hekimleri ve anestezi teknikerleri) ve ameliyathane hemşirelerinden meydana gelen ve kartopu örneklem yöntemi ile ulaşılan 43 kişi, ikinci turu aynı örneklem grubundan 37 kişi ve üçüncü turu ise 31 kişi ile gerçekleştirilmiştir. DT 3 turda tamamlanmıştır. İlk turda elde edilen nitel veri analiz bulguları içerik analiz tekniği kullanılarak MAXQDA Analytics Pro (24.10.0) programında, ikinci ve üçüncü turda elde edilen sayısal veriler ise IBM SPSS Statistics 26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın birinci tur nitel veri sonuçlarına göre“afetlerde ameliyathanede meydana gelebilecek yönetsel sorunlar (158 madde)”,“ameliyathane birimi özeline dönük çözüm önerileri (108 madde)”ve“ameliyathane birimi ile ilişkili sağlık sistemine yönelik genel çözüm önerileri (127 madde)”olmak üzere 3 tema ve 11 kategori belirlenmiştir. Üç temada da madde sayısının en fazla olduğu ilk iki kategorinin sırasıyla“insan kaynakları”ve“ameliyathane işleyişi ve organizasyonu”kategorilerinde yer aldığı tespit edilmiştir. İkinci turda“afetlerde ameliyathanede meydana gelebilecek yönetsel sorunlar temasında”44,“ameliyathane birimi özeline dönük çözüm önerileri”temasında ise 1 madde olmak üzere toplamda 45 maddede uzlaşıya varılamamıştır. Üçüncü turda ikinci turda uzlaşıya varılamayan 45 maddenin 18'inde görüş birliğine varılmış, 27 maddede ise tekrarlayan şekilde görüş birliğine varılamamıştır. Üçüncü tur sonunda afetlerde ameliyathanelerde yönetsel sorunlar temasında 131, çözüm önerileri temalarında ise tüm maddelerde görüş birliği sağlanmıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları afetlerde ameliyathanelerde meydana gelebilecek yönetsel sorun alanlarının kapsamlı ve çok boyutlu olduğunu göstermiştir. Özellikle ameliyathane işleyişi ve organizasyonu, tıbbi kaynak yönetimi, tıbbi gaz sistemleri yönetimi, tahliye, transfer ve hasta nakil yönetimi, alt yapı sistemlerinin yönetimi, sterilizasyon ve dezenfeksiyon yönetimi, iletişim yönetimi ve insan kaynakları yönetimi alanlarında güçlü bir uzlaşı elde edilmiştir. Bu durum, afet durumlarında ameliyathane yönetiminde en kritik sorun alanlarının bu başlıklar altında olduğunu göstermekle birlikte, afet zamanlarında ameliyathanelerin yalnızca fiziksel kapasite açısından değil, aynı zamanda organizasyon, iletişim süreçleri, hukuki düzenlemeler ve ekip işleyişi bakımından da yüksek düzeyde kırılganlık altında bulunduğunu ortaya koymuştur. Ameliyathane yönetiminde özellikle operasyonel karmaşıklık, çoklu karar verme süreçlerinde standart uygulama birliğinin sağlanamadığı, bununda afet durumlarında karar verme süreçlerinde gecikmelere, uygulama farklılıklarına ve ekip içi koordinasyon güçlüklerine yol açabilecek potansiyel bir sorun alanı oluşturduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to identify managerial problems occurring in operating rooms during disasters based on expert opinions, to develop applicable solution recommendations for these problems at the operating room level, and to determine the structural improvements required at the health system level. Method: A mixed-methods research design was employed in this study. Within this framework, the research was conducted using an exploratory sequential design, and the Delphi technique (DT) was utilized as a methodological tool to systematically obtain expert opinions. The study population consisted of operating room personnel with disaster experience, whereas the study sample comprised four core professional disciplines with disaster experience that bear primary responsibility for the performance of surgical procedures. The first Delphi round was conducted with 43 participants, consisting of surgeons, anesthesia team members (anesthesiology and reanimation physicians and anesthesia technicians), and operating room nurses recruited through snowball sampling. The second and third rounds were conducted with 37 and 31 participants from the same sample group, respectively. The Delphi process was completed in three rounds. Qualitative data obtained in the first round were analyzed using content analysis in MAXQDA Analytics Pro (version 24.10.0), whereas quantitative data obtained in the second and third rounds were analyzed using IBM SPSS Statistics (version 26). Results: Three themes and eleven categories were identified in the first round:“managerial problems that may occur in operating rooms during disasters”(158 items),“solution recommendations specific to the operating room unit”(108 items), and“general solution recommendations for the health system associated with the operating room unit”(127 items). In all themes, the categories with the highest number of items were“human resources”and“operating room functioning and organization.”In the second round, consensus could not be achieved on 45 items. In the third round, consensus was reached on 18 of these items, while 27 items still failed to reach consensus. At the end of the Delphi process, consensus was achieved on 131 items related to managerial problems and on all items related to solution recommendations. Conclusion: The findings demonstrated that managerial problems in operating rooms during disasters are comprehensive and multidimensional. Strong consensus was achieved particularly in the areas of operating room functioning and organization, medical resource management, medical gas systems management, evacuation and patient transfer management, infrastructure systems management, sterilization and disinfection management, communication management, and human resources management. The results indicate that operating rooms are highly vulnerable during disasters not only in terms of physical capacity, but also regarding organizational structure, communication processes, legal regulations, and team functioning. Operational complexity and the lack of standardized practices in decision-making processes were identified as potential factors that may lead to delays in decision-making, variations in practice, and difficulties in intra-team coordination during disasters.
Benzer Tezler
- Ameliyathanelerde cerrahi aletlerin hazırlığı, kullanımı ve bakımına yönelik uygulamaların incelenmesi
A study of administrations for preparation, usage and care of surgical instruments in operating theatres
SERPİL ÇAĞLIYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikMarmara ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ŞELİMEN
- Uludağ üniversitesi sağlık kuruluşları'nda çalışan tıbbi personelin ve temizlik personelinin kesici/delici alet yaralanmalarına maruziyet durumu
Exposure to sharp instrument injuries of health care professionals and cleaning staff working in the health instutions of uludağ university
MEHMET GÜLAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Halk SağlığıUludağ ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL İRGİL
- Development of surgical instruments for robot-assisted biportal endoscopic spine surgery (BESS)
Robot destekli biportal endoskopik omurga cerrahisi için cerrahi aletlerin geliştirilmesi
ARMANÇ KARAKOYUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSeoul Natıonal Unıversıty Of Scıence And TechnologyDR. ÖĞR. ÜYESİ KIM CHUNWOO
- Afetlerde sağlık hizmetleri (Halk sağlığı konusu olarak depremler)
Health care services in disaster (Earthquakes as a public health)
AYHAN ÖZŞAHİN
Doktora
Türkçe
1998
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIZ TÜMERDEM
- Afetlerde sosyal hizmet-17 Ağustos 1999 Marmara ve 12 KLasım 1999 Bolu-Düzce depremleri sonrasında sosyal hizmet uzmanları tarafından gerçekleştirilen meslek uygulamaların incelenmesi
Social work in disasters - the practice of social workers in the regions that were affected by the earthquakes of Marmara (17.08.1999) and Bolu-Düzce (12.11.1999)
TARIK TUNCAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. BERİL TUFAN