Bâkî Dîvânın'da yer alan tip ve kişiliklerin değer aktarımı açısından incelenmesi
An analysis of the types and characters in Bâkî's Dîvân in terms of value transmission
- Tez No: 1023789
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERDOĞAN ULUDAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Türk Dili ve Edebiyatı, Education and Training, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan, yüzlerce yıllık bir birikime sahip olan klasik Türk şiirinin kaynakları içerisinde etkin olmuş bir varlıktır.“Tip”ve“kişilik”insanın klasik Türk şiiri içerisinde görünümünü ifade eden iki kavramdır. Bu çalışmanın amacı; klasik Türk şiiri içerisinde kendisine müstesna bir yer edinmiş olan Bâkî'nin dîvânında yer alan tip ve kişilikleri bütüncül bir bakış açısıyla ele aldıktan sonra bu tip ve kişiliklerin ortaya koyduğu değerleri tespit etmektir. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği ve“giriş”kısmından sonra kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar,“yöntem”,“bulgular ve yorum”ile“sonuç ve öneriler”bölümlerinden meydana gelen bu çalışmanın birinci bölümünde tip, kişilik ve değer kavramları hakkında bilgiler verilmiş, yapılan çalışmanın amacını daha iyi ortaya koyabilmek için değer kavramı birçok yönden ele alınmıştır. Çalışmanın inceleme kısmını oluşturan üçüncü bölüm, iki boyutlu olarak tasarlanmıştır. Bu bölümün ilk boyutunda Bâkî Dîvânı tip ve kişilikler bakımından taranmış ve eserde tespit edilen tüm tip ve kişilikler tasnif edilerek çalışmaya aktarılmıştır. Çalışmanın ikinci boyutunda ise içinde“tip”ya da“kişilik”tespit edilen bütün beyitler değer aktarımı bakımından tekrar taranmış ve elde edilen bulgular üzerinde açıklamalar yapılmıştır. Yapılan bu incelemede 83 farklı değere ilişkin tespit yapılması Bâkî Dîvânı'nın değerler bakımından zengin bir içeriğe sahip olduğunu göstermiştir. Bu sonuç, klasik Türk edebiyatının insanı anlatan, insanın ve toplumun değerlerinden kopuk olmayan bir edebiyat olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Human beings have played a significant role among the sources that have shaped Classical Turkish poetry throughout its long historical development. The concepts of“type”and“character”represent two important ways in which human beings are portrayed in this literary tradition. The aim of this study is to identify the values reflected through the types and characters found in the Dîvân of Bâkî, a poet who occupies a distinguished place in Classical Turkish poetry, by examining these figures from a comprehensive perspective. Adopting a qualitative research approach, the study consists of an introduction, a theoretical framework and literature review, methodology, findings and discussion, and conclusion and recommendations sections. In the first part, information is provided on the concepts of type, character, and value. To clarify the purpose of the study more effectively, the concept of value is examined from various perspectives. The analytical section of the research is structured in two dimensions. In the first dimension, Bâkî's Dîvân is examined in terms of its types and characters, and all identified figures are classified and presented systematically. In the second dimension, all couplets containing a type or character are reexamined from the perspective of value transmission, and the findings are interpreted accordingly. The analysis identified references to 83 different values, demonstrating that Bâkî's Dîvân possesses a rich value-oriented content. This finding is significant because it highlights that Classical Turkish literature is deeply concerned with human beings and remains closely connected to both individual and societal values.
Benzer Tezler
- Baki Divanı`ndaki soyut kavramların tahlili
The Analyses of abstract concepts of Baki`s Divan
ŞADİYE AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET NUR DOĞAN
- Kanûnî Devri ihtişamının Divan Şiirine yansıması (Hayâlî, Bâkî ve Taşlıcalı Yahyâ Divanlarında değerli taşlar)
The reflecti̇on of magni̇fi̇cent Kanûni̇ Preod's to the Ottoman Poetry (The preci̇ous stones i̇n Hayâlî, Bâkî and Taşlıcali Yahyâ)
YELİZ TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıÇağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BELDE AKA
- Bâkî, Şeyhülislam Yahya ve Nedîm divanlarında haz kavramı
The consept of pleasure i̇n Baki̇, Şhaykh-al-iİslam Yahya and Nedi̇m's di̇van
ERDEM SEVİMLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SADIK ARMUTLU
- Hacı Hulûsî Baba dîvânı
Hacı Hulûsî Baba's divan
ORHAN VERGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıKastamonu ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH AYDIN
- Antepli Aynî Divanı'nın bağlamsal dizini ve işlevsel sözlüğü
Contextual index and functional dictionary of the Divan of Antepli Aynî
MUSTAFA AKAY
Doktora
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıGaziantep ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM YAKAR