Kentsel katı atık düzenli depolama sahası çevresel etkilerinin yaşam döngüsü analizi ile değerlendirilmesi: İstanbul ili örneği
Evaluation of environmental impacts of municipal solid waste landfills process by life cycle assessment: The case study valuation of environmental impacts of municipal solid waste landfills process by life cycle assessment: The case study of İstanbul province
- Tez No: 1023836
- Danışmanlar: PROF. DR. GAMZE VARANK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel nüfustaki yükseliş ve şehirleşme eğiliminin hız kazanması süreçleri, evsel katı atık miktarlarının önemli ölçüde artmasına yol açmış ve sürdürülebilir atık yönetimi uygulamalarının önemini artırmıştır. Özellikle atık yönetiminde nihai bertaraf aşaması olan düzenli depolama sahaları önemli konumdadır. Bu tez çalışmasında, İstanbul'da faaliyet gösteren İSTAÇ Seymen ve Kömürcüoda Düzenli Depolama Tesisleri ile bu tesislere bağlı çöp sızıntı suyu arıtma tesislerinin çevresel etkileri Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma ISO 14040 ve ISO 14044 standartları kapsamında tanımlanan metodolojiler doğrultusunda fonksiyonel birim 1 ton evsel katı atık olarak belirlenmiştir. Sistem sınırları içerisinde düzenli depolama ve sızıntı suyu arıtma süreçleri değerlendirilmiştir. Yaşam döngüsü envanter analizi gerçek tesis verileri kullanılarak gerçekleştirilmiş, çevresel etkiler SimaPro 10.3.0.1 yazılımında CML-IA ve ReCiPe 2016 yöntemleri ile hesaplanmıştır. Sonuçlar, her iki düzenli depolama tesisinde de küresel ısınma potansiyeli (GWP) kategorisinde çevresel etki oluştuğunu göstermiştir. Bu değerler Seymen Düzenli Depolama Tesisi için 15,91 kg CO₂-eşd./ton atık, Kömürcüoda Düzenli Depolama Tesisi için ise 8,75 kg CO₂-eşd./ton atık olarak belirlenmiştir. Buna karşın, atık depo gazından elektrik üretimi sayesinde birçok etki kategorisinde çevresel fayda sağlandığı tespit edilmiştir. Özellikle abiyotik fosil kaynak tüketimi kategorisinde Seymen ve Kömürcüoda tesislerinde sırasıyla -53,89 MJ ve -36,41 MJ değerlerinde çevresel fayda elde edilmiştir. Denizel sucul ekotoksisite kategorisinde ise Seymen için -10.695,3 kg 1,4-DB eşd., Kömürcüoda için -7.213,86 kg 1,4-DB eşd. değerleri hesaplanmıştır. Normalizasyon ve hassasiyet analizleri, elde edilen sonuçların tutarlı olduğunu göstermiştir. Bulgular, düzenli depolama sahalarında oluşan depo gazı emisyonlarının çevresel etkiler üzerindeki belirleyici rolünü ortaya koyarken, atıktan enerji üretiminin çevresel fayda sağladığını göstermektedir. Çalışmanın, İstanbul'daki atık yönetim sistemlerinin çevresel performansının geliştirilmesine ve sürdürülebilir atık yönetimi stratejilerinin oluşturulmasına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The increase in the global population and the acceleration of urbanization have led to a significant rise in municipal solid waste generation, thereby increasing the importance of sustainable waste management practices. In particular, sanitary landfills play a crucial role as the final disposal stage in waste management systems. In this thesis, the environmental impacts of the İSTAÇ Seymen and Kömürcüoda Sanitary Landfill Facilities located in Istanbul, together with the landfill leachate treatment plants associated with these facilities, were evaluated within the framework of the Life Cycle Assessment (LCA) approach. The study was conducted in accordance with the methodologies defined under ISO 14040 and ISO 14044 standards, and a functional unit of 1 tonne of municipal solid waste was adopted. The system boundaries included both the landfilling process and leachate treatment operations. The life cycle inventory was developed using actual facility data, and environmental impacts were assessed using the CML-IA and ReCiPe 2016 methods in SimaPro 10.3.0.1 software. The results indicated that both landfill facilities generated environmental impacts in the Global Warming Potential (GWP) category. The GWP values were calculated as 15.91 kg CO₂-eq per tonne of waste for Seymen Landfill and 8.75 kg CO₂-eq per tonne of waste for Kömürcüoda Landfill. However, electricity generation from landfill gas provided environmental benefits in several impact categories. In particular, environmental benefits of -53.89 MJ and -36.41 MJ were obtained in the Abiotic Depletion Potential (fossil fuels) category for Seymen and Kömürcüoda, respectively. In the Marine Aquatic Ecotoxicity Potential category, the calculated values were -10,695.3 kg 1,4-DB eq for Seymen and -7,213.86 kg 1,4-DB eq for Kömürcüoda. The normalization and sensitivity analyses confirmed the consistency and reliability of the obtained results. The findings demonstrated that landfill gas emissions are the primary contributors to environmental impacts, whereas energy recovery from landfill gas provides significant environmental benefits. The results of this study are expected to contribute to the improvement of environmental performance in waste management systems in İstanbul and support the development of more sustainable waste management strategies.
Benzer Tezler
- Entegre kentsel katı atık yönetim sisteminin çevresel ve ekserji etkilerinin yaşam döngüsü değerlendirmesi
Life cycle environmental and exergy impact assessment of integrated municipal solid waste management system
AKİF TAŞKIN
Doktora
Türkçe
2021
EnerjiErciyes ÜniversitesiEnerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN KAYATAŞ DEMİR
- Life cycle assessment of anaerobic digestion for the organic fraction of municipal solid waste
Kentsel katı atıkların organik kısmının anaerobik çürütülmesi prosesi yaşam döngüsü analizi
HAYRUNNİSA OMRAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATOŞ GERMİRLİ BABUNA
DOÇ. DR. BURÇİN ATILGAN TÜRKMEN
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- İmara ilişkin bağışlamaların gelişimi ve değerlendirilmesi
Evoution et evaluation des amnisties concernant le constructions et le development du territoire
AHMET LÜTFİ UZEL
Doktora
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN