Tıbbi bitkilerden elde edilen uçucu yağların ve ekstraktların, yoğun bakım ünitelerindeki Acinetobacter baumannii suşlarına karşı antibakteriyel etkisinin in vitro incelenmesi
In vitro investigation of the antibacterial effect of essential oils and extracts from medicinal plants against intensive care units strains of Acinetobacter baumannii
- Tez No: 1023844
- Danışmanlar: PROF. DR. SAFİYE ELİF KORCAN, DOÇ. DR. SERDAR GÜNGÖR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mikrobiyoloji, Biyoloji, Microbiology, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Uşak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Acinetobacter baumannii, özellikle yoğun bakım ünitelerinde yüksek mortalite ile seyreden, çoklu ilaca dirençli bir hastane enfeksiyonu etkenidir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yeni antibiyotiklere acil ihtiyaç duyulan kritik öncelikli patojenler arasında gösterilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de yetişen bazı tıbbi bitkilerden elde edilen uçucu yağların ve bitki ekstraktlarının klinik A. baumannii izolatları üzerindeki antibakteriyel etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada, Ocak-Mart 2022 tarihleri arasında Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin farklı yoğun bakım ünitelerinde yatan 26 hastadan alınan klinik örneklerden izole edilen A. baumannii suşları kullanılmıştır. Dört uçucu yağ (Origanum onites, Lavandula angustifolia, Laurus nobilis, Hypericum perforatum) ve dört Verbascum türüne ait (V. uschakense, V. splendidum, V. symes, V. krauseanum) bitki ekstraktlarının antibakteriyel aktivitesi kuyu agar difüzyon yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yüksek dirençli suşlarda minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) sıvı mikrodilüsyon yöntemiyle belirlenmiş, etkin bileşenler GC/MS ve HPLC ile analiz edilmiştir. Ayrıca kolistin ile uçucu yağların ve bitki ekstraktlarının kombinasyon etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuçlar, O. onites, L. angustifolia ve L. nobilis uçucu yağlarının saf formda A. baumannii suşlarının büyük çoğunluğunu (%85-100) tamamen inhibe ettiğini göstermiştir. O. onites yağı en düşük MİK değerlerine (0,20-0,39 μg/ml) sahip olup, ana bileşeni karvakrol (%76,67) olarak belirlenmiştir. L. angustifolia'da başlıca bileşenler linalool (%36,19) ve linalil asetat (%30,65); L. nobilis'te ise öne çıkan bileşen 1,8-sineol (%58,82) olarak tespit edilmiştir. Bitki ekstraktları arasında yalnızca V. uschakense'nin metanol ekstraktı 0,25 mg/ml MİK değeri ile antibakteriyel aktivite göstermiş ve HPLC analizinde sinapinik, siringik, kumarik ve ferrulik asitleri içerdiği bulunmuştur. Uçucu yağların birbirleriyle veya kolistin ile kombinasyonu, kolistinin tek başına uygulandığı duruma kıyasla inhibisyon zonlarını artırarak katkı etkisi sergilemiştir. Bu bulgular, Türkiye florasında yetişen O. onites, L. angustifolia, L. nobilis ve V. uschakense gibi bitkilerin, çoklu ilaca dirençli A. baumannii enfeksiyonlarına karşı alternatif veya adjuvan tedavi ajanları olarak umut verici potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle uçucu yağların misel süspansiyon formülasyonları ve kombinasyon stratejileri, direnç mekanizmalarını aşmada yeni yaklaşımlar sunabilir.
Özet (Çeviri)
Acinetobacter baumannii is a multidrug-resistant nosocomial pathogen associated with high mortality rates, particularly in intensive care units. The World Health Organization has listed it among the critical priority pathogens for which new antibiotics are urgently needed. This study aimed to investigate the antibacterial efficacy of essential oils and plant extracts obtained from certain medicinal plants growing in Turkey against clinical A. baumannii isolates. Clinical A. baumannii strains isolated from 26 patients hospitalized in different intensive care units of Uşak Training and Research Hospital between January and March 2022 were used in the study. The antibacterial activity of four essential oils (Origanum onites, Lavandula angustifolia, Laurus nobilis, Hypericum perforatum) and four Verbascum species (V. uschakense, V. splendidum, V. symes, V. krauseanum) was evaluated using the well agar diffusion method. Minimum inhibitory concentrations (MICs) for highly resistant strains were determined by broth microdilution, and active components were analyzed by GC/MS and HPLC. Furthermore, the combined effects of colistin with essential oils and plant extracts were comparatively investigated. The results showed that the pure forms of O. onites, L. angustifolia and L. nobilis essential oils completely inhibited the majority (85-100%) of A. baumannii strains. O. onites oil exhibited the lowest MIC values (0.20-0.39 μg/ml), with carvacrol (76.67%) identified as its main component. The major constituents were linalool (36.19%) and linalyl acetate (30.65%) in L. angustifolia, and 1,8-cineole (58.82%) in L. nobilis. Among the plant extracts, only the methanol extract of V. uschakense showed antibacterial activity with an MIC of 0.25 mg/ml, and HPLC analysis revealed that it contained sinapinic, syringic, coumaric and ferulic acids. The combination of essential oils with each other or with colistin exhibited additive effects, increasing the inhibition zones compared to colistin alone. These findings indicate that plants such as O. onites, L. angustifolia, L. nobilis and V. uschakense growing in the Turkish flora have promising potential as alternative or adjunctive therapeutic agents against multidrug-resistant A. baumannii infections. In particular, micellar suspension formulations of essential oils and combination strategies may offer novel approaches to overcome resistance mechanisms.
Benzer Tezler
- Ferrokrom fabrikasında çalışan işçilerde stogenetik çalışmalar
Başlık çevirisi yok
AYNUR ACAR
Doktora
Türkçe
1985
Tıbbi BiyolojiAkdeniz ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜVEN LÜLECİ
- Ameliyat öncesi hastaların ameliyata ilişkin duyguları, düşünceleri ve bilgi istekleri
The Pre-operative patiensts feelings throughts and information requirements concerning their surgical operations
KADRİYE BULDUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Gazi Eğitim Fakültesi Beden Eğitimi ve Spor bölümü öğrencilerinde dolaşım ve solunuma etkili bazı parametrelerin“Boy, kilo, spor yapma yılı, sigara alışkanlığı”araştırılması
Başlık çevirisi yok
RASİM KALE
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. FADIL ERTOGAN