Algoritmik düşünme programının çocukların algoritmik düşünme, yürütücü işlev, öz düzenleme ve problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of algorithmic thinking program on children's algorithmic thinking, executive function, self-regulation, and problem-solving skills
- Tez No: 1023913
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, 60–72 aylık çocuklar için geliştirilen Algoritmik Düşünme Programı'nın çocukların algoritmik düşünme, yürütücü işlev, öz düzenleme ve problem çözme becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi ile bu yaş grubunun algoritmik düşünme becerilerini değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada Algoritmik Düşünme Becerileri Rubriği geliştirilmiş, ikinci aşamada ise geliştirilen programın etkililiği değerlendirilmiştir. Rubrik geliştirme sürecinde 12 çocukla pilot uygulama gerçekleştirilmiş; açımlayıcı faktör analizi için 193, doğrulayıcı faktör analizi için ise 105 çocuktan veri elde edilmiştir. Programın etkililiğinin belirlenmesinde ön test-son test-kalıcılık testi kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deney grubunda 15, kontrol grubunda 19 çocuk olmak üzere toplam 34 çocuk araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Veriler geliştirilen Algoritmik Düşünme Becerileri Rubriği, Yürütücü İşlev Envanteri, Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği ve Problem Çözme Becerileri Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Rubrik Gelişiştirme sürecinde verilerin analizinde açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, Cronbach Alpha ve Kendall's Tau-b katsayıları, program etkililiğinin değerlendirilmesinde ise Mann–Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar ve Spearman sıra farkları korelasyon analizlerinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda Algoritmik Düşünme Becerileri Rubriği'nin problemi fark etme, çözüm planlama, algoritma tasarlama, algoritmayı düzenleme, hata bulma ve algoritmayı uygulama olmak üzere altı faktör ve 28 maddeden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Algoritmik Düşünme Programı'nın uygulamasının ardından deney grubundaki çocukların algoritmik düşünme, yürütücü işlev, öz düzenleme ve problem çözme becerilerinde istatistiksel açıdan anlamlı değişimler elde edilmiştir. Son test puanlarında algoritmik düşünme, yürütücü işlev ve problem çözme becerilerinin tüm boyutlarında deney grubu lehine anlamlı farklılıklar saptanırken, öz düzenleme becerilerinin yalnızca dikkat alt boyutunda anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Kalıcılık bulguları, algoritmik düşünme ve yürütücü işlev becerilerinde elde edilen kazanımların sürdüğünü göstermiştir. Buna karşılık öz düzenlemenin çalışan bellek alt boyutunda ve problem çözme becerilerinin toplam puanında zaman içerisinde sınırlı düzeyde değişim belirlenmiştir. Ayrıca algoritmik düşünme becerilerinin problem çözme, öz düzenleme ve yürütücü işlev becerileriyle anlamlı ilişkiler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda okul öncesi eğitim ortamlarında algoritmik düşünmeyi destekleyen yapılandırılmış uygulamalara daha fazla yer verilmesi ve geliştirilen programın farklı örneklemler üzerinde sınanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to examine the effects of the Algorithmic Thinking Program developed for children aged 60–72 months on their algorithmic thinking, executive function, self-regulation, and problem-solving skills, and to develop a valid and reliable measurement tool for assessing algorithmic thinking skills in this age group. The study was conducted using a quantitative research approach and consisted of two stages. In the first stage, the Algorithmic Thinking Skills Rubric was developed, whereas in the second stage, the effectiveness of the program was evaluated. During the rubric development process, a pilot study was conducted with 12 children. Data were collected from 193 children for exploratory factor analysis and from 105 children for confirmatory factor analysis. To evaluate the effectiveness of the program, a pretest-posttest retention test control group quasi-experimental design was employed. The study group consisted of 34 children, including 15 children in the experimental group and 19 children in the control group. Data were collected using the Algorithmic Thinking Skills Rubric, Executive Function Inventory, Self-Regulation Skills Scale, and Problem-Solving Skills Scale. Data analysis included exploratory and confirmatory factor analyses, Cronbach's alpha coefficient, Kendall's Tau-b coefficient, frequency and percentage analyses, Mann–Whitney U test, Wilcoxon Signed-Rank test, and Spearman's rank-order correlation coefficient. The findings indicated that the Algorithmic Thinking Skills Rubric is a valid and reliable instrument consisting of 28 items grouped under six factors: identifying problems, planning solutions, designing algorithms, organizing algorithms, debugging, and implementing algorithms. Following the implementation of the program, significant improvements were observed in the experimental group's algorithmic thinking, executive function, self-regulation, and problem-solving skills. Comparisons of posttest scores revealed significant differences in favor of the experimental group across all dimensions of algorithmic thinking, executive function, and problem-solving skills, whereas no significant difference was found in the attention subdimension of self-regulation. Retention test findings demonstrated that gains in algorithmic thinking and executive function skills were maintained over time. However, limited changes were observed in the working memory subdimension of self-regulation and in the overall problem-solving scores. Furthermore, significant relationships were found between algorithmic thinking skills and problem-solving, self-regulation, and executive function skills. Based on these findings, it is recommended that structured practices supporting algorithmic thinking be incorporated more extensively into early childhood education settings and that the effectiveness of the program be examined with different samples.
Benzer Tezler
- Robotik uygulamalarının okul öncesi çocukların yaratıcı düşünme becerileri üzerine etkisi
The effects of robotic activities on pre-school children'screative thinking skills
GAMZE SİPER KABADAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU SÖNMEZ
- Okul öncesi öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi ile bilgi işlemsel düşünme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between preschool teachers' technological pedagogical content knowledge and computational thinking skills
ENSAR İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERMİN METİN
- Erken çocukluk döneminde akıllı cihaz temelli dijital okuryazarlık ile bilgi işlemsel düşünme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between digital literacy based on smartdevices and computational thinking skills in early childhood
VURAL TAŞKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN EKİNCİ
- Okul öncesi çocukların problem çözme sürecinde teknoloji destekli şematik düzenleyicilerin kullanımına yönelik bir durum çalışması
A case study for the use of technology aided graphical organizers in preschool children's problem solving process
EKMEL ÇETİN
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK ÖZDEMİR
- Okul öncesi kodlama öğretim programının geliştirilmesi
Development of coding curriculum for kindergarten
BERRAN PATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiBilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞİRİN KARADENİZ ORAN