Geri Dön

Erken çocukluk döneminde akıllı cihaz temelli dijital okuryazarlık ile bilgi işlemsel düşünme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi

The relationship between digital literacy based on smartdevices and computational thinking skills in early childhood

PDF İndir

  1. Tez No: 992766
  2. Yazar: VURAL TAŞKAYA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEN EKİNCİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Teknoloji entegrasyonu, Teknoloji eğitimi, Technology, Technology integration, Technology education
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Erken çocukluk döneminde çevresini büyük bir merakla keşfeden çocuklar için teknoloji saklı bir hazine niteliğindedir. Akıllı cihaz temelli dijital okuryazarlık düzeyleri yüksek olan çocuklar, bu cihazlarla daha olumlu bir etkileşim kurabilirler. Bu okuryazarlık; cihazların çalışma prensiplerini, arka plandaki süreçleri, insan-cihaz ayrımını, veri güvenliğini ve bilinçli kullanımı içerir. Çocuklar bu süreçte, bilgisayar gibi düşünme becerisi olarak da bilinen bilgi işlemsel düşünme (BİD) becerilerini kullanır. 21. yüzyıl becerileri arasında kabul edilen BİD; hata ayıklama, algoritmik düşünme, soyutlama, örüntü tanıma ve mantıksal çıkarım gibi alt başlıklardan oluşur. Çocuklar, problemleri adımlara ayırma ve gereksiz kısımları eleme süreçleriyle akılcı çözümlere ulaşırlar. Bu araştırma, 5- 6 yaş arası çocukların akıllı cihaz farkındalıkları ile BİD becerileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel bir araştırma türü olan ilişkisel tarama modeline göre tasarlanan çalışma iki aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada, araştırmacı tarafından“Akıllı Cihaz Temelli Dijital Okuryazarlık Ölçeği”geliştirilmiştir. Yapılan açımlayıcı faktör ve madde analizleri sonucunda tek boyutlu, geçerli ve güvenilir bir ölçek elde edilmiştir. Ölçeğin eşzamanlı geçerliliği için“Medya Okuryazarlığı Ölçeği Çocuk Formu (36-72 ay)”kullanılmıştır. Test-tekrar test ve madde ayırt edicilik analizleri sonucunda ölçeğin ölçek geliştirme standartlarını karşıladığı belirlenmiştir. İkinci aşamada, dijital okuryazarlık düzeylerini ölçmek amacıyla bu ölçek, BİD becerilerini ölçmek için ise“Tech-Check-K”ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 27 programından yararlanılmış; verilerin normal dağılım göstermesiyle parametrik testler, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri uygulanmıştır. Analizler sonucunda, yaş hariç demografik değişkenlerin çocukların akıllı cihaz farkındalık düzeyleri ve BİD becerileri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Sadece yaş grupları arasında her iki değişken üzerinde de anlamlı bir etki olduğu görülmüştür. Bu sonuç, bilişsel süreçlerdeki yaşa bağlı olgunlaşmanın doğrudan etkisi olabileceğini düşündürmektedir. Son olarak analiz sonuçları; cihazlarla etkileşim süresi veya erişimin değil, akıllı cihazları nitelikli ve bilinçli kullanmanın, aile içi dinamiklerin ve çocuğun gelişimsel düzeyinin önemine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

Technology serves as a hidden treasure for children who explore their environment with great curiosity during early childhood. Children with high levels of smart device-based digital literacy can establish more positive interactions with these devices. This literacy encompasses the working principles of devices, background processes, the distinction between humans and smart devices, data security, and conscious usage. In this process, children utilize computational thinking (CT) skills, also known as the ability to think like a computer. Recognized among 21st-century skills, CT consists of sub-dimensions such as debugging, algorithmic thinking, abstraction, pattern recognition, and logical inference. Children reach rational solutions through processes of breaking problems into steps and eliminating unnecessary parts. This research aims to examine the relationship between the smart device awareness and CT skills of children aged 5-6. Designed according to the relational screening model, a quantitative research type, the study was conducted in two stages. In the first stage, the“Smart Device-Based Digital Literacy Scale”was developed by the researcher. As a result of exploratory factor and item analyses, a unidimensional, valid, and reliable scale was obtained. For the concurrent validity of the scale, the“Media Literacy Scale Child Form (36- 72 months)”was used. Test-retest and item discrimination analyses determined that the scale met the established standards for scale development. In the second stage, this scale was used to measure digital literacy levels, while the“Tech-Check-K”scale was used to measure CT skills. SPSS 27 software was utilized for statistical analyses; as the data followed a normal distribution, parametric tests and Pearson correlation analysis were applied. The analyses revealed that demographic variables, except for age, had no significant effect on children's smart device awareness levels and CT skills. A significant effect was observed only across age groups for both variables. This result suggests that age-related maturation in cognitive processes may have a direct impact. Finally, the results indicate the importance of high-quality and conscious use of smart devices, family dynamics, and the child's developmental level, rather than the mere duration of interaction or access.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    863143

    Çocuklarda problemli medya kullanımının uyku üzerine etkisi

    The effect of problematic media use on sleep in children

    AYSEN USTAÖMER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriHitit Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DERYA İREN AKBIYIK

  2. Tez No

    845117

    2-4 yaş arası çocuklarda ekran maruziyeti ile davranışsal problemler arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Assesment of the relationship between screen exposure and behavioral problems in 2-4 year old children

    HALE EZGİ AÇMA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZLEM BOSTAN GAYRET

  3. Tez No

    834703

    21. yüzyılda masal: Klasik masal ve anti-masal kitaplarının içerik unsurları bakımından karşılaştırılması

    Fairy tale in the 21st century: Comparison of classical fairy tales and anti-fairy tales in terms of content

    TUĞÇE KOCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DERYA YILDIZ

  4. Tez No

    481661

    Young children's electronic media use and parental mediation

    Erken çocukluk döneminde elektronik medya kullanımı ve ebeveyn rolü

    ESRA MERDİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. VOLKAN ŞAHİN

  5. Tez No

    599628

    Erken çocukluk döneminde sığınmacı ve Türk asıllı çocukların okula uyum sürecinin analizi (ÇABAÇAM örneği)

    Analysis of the school adaptation process of asylum seekers and Turkish children in early childhood period (ÇABAÇAM case)

    ŞENAY TÜRKER ÜÇÜNCÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EBRU AKTAN ACAR

Geri Dön