Marmara Gölü'nün kurumasının aile sosyal ekolojisine yansımaları: Sermaye temelli ve politik-ekolojik bir yaklaşım
The reflections of Lake Marmara's drying on family social ecology: A capital-based and political-ecological approach
- Tez No: 1023930
- Danışmanlar: PROF. DR. MELİHA DEMET ULUSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Baş etme stratejileri, Marmara Gölü, Coping strategies, Marmara Lake
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Marmara Gölü'nün kurumasının Tekelioğlu Mahallesi/Köyü'nde yaşayan ailelerin sosyal ekolojilerine, sermaye yapılarına ve baş etme stratejilerine nasıl yansıdığını incelemektedir. Çalışma, Marmara Gölü'nün kurumasını yalnızca ekolojik bir kayıp olarak değil; ailelerin geçim kaynaklarını, yerel- pratik üretim bilgilerini, sosyal ilişkilerini, kurumsal deneyimlerini ve gelecek beklentilerini dönüştüren politik-ekolojik bir süreç olarak ele almaktadır. Bronfenbrenner'ın ekolojik sistemler yaklaşımı bir model olarak kullanılarak vakaya uyarlanmış, sermaye temelli analiz ve politik ekoloji perspektifi birlikte ailelerin kuruma sürecinden farklı düzeylerde nasıl etkilendiğini anlamaya yönelik analitik bir çerçeve oluşturulmuştur. Araştırma, nitel vaka araştırması deseninde yürütülmüştür. Bu kapsamda Marmara Gölü'nün kuruma sürecini deneyimlemiş, Tekelioğlu Mahallesi/Köyü'nde yaşayan veya köy-ilçe yaşamını birlikte sürdüren 21 katılımcı ile yüz yüze yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar amaçlı örnekleme tekniğiyle belirlenmiş, saha sürecinde kartopu örnekleme destekleyici erişim stratejisi olarak kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları Marmara Gölü'nün kurumasının aileleri homojen biçimde etkilemediğini göstermektedir. Balıkçılık gelirinin kaybı, sulu tarım olanaklarının daralması, üretim maliyetlerinin artması ve kurumsal ilişkilerde yaşanan etkisizlik algısı ailelerin yaşam koşullarını dönüştürmüştür. Bununla birlikte arazi, su kuyusu, hayvan varlığı, yerel tarımsal bilgi, akrabalık ve komşuluk ilişkileri ile ailelerin kuruma sürecini deneyimleme ve baş etme biçimlerini farklılaştırmıştır. Çalışma, sulak alan kaybının aile düzeyinde ekonomik, kültürel, ilişkisel ve politik-ekolojik sonuçlar üreten çok katmanlı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how the drying of Marmara Lake has been reflected in the social ecologies, capital structures, and coping strategies of families living in Tekelioğlu Neighborhood/Village. The study treats the drying of Marmara Lake not merely as an ecological loss, but as a political-ecological process that transforms families' livelihoods, local-practical production knowledge, social relations, institutional experiences, and future expectations. Bronfenbrenner's ecological systems approach was used as a model and adapted to the case; together with capital-based analysis and a political ecology perspective, it formed an analytical framework for understanding how families were affected by the drying process at different levels. The research was conducted as a qualitative case study. Within this scope, face-to-face semi-structured in- depth interviews were conducted with 21 participants who had experienced the drying process of Marmara Lake and who either lived in Tekelioğlu Neighborhood/Village or maintained a life between the village and the district center. The participants were selected through purposive sampling, while snowball sampling was used as a supportive access strategy during the fieldwork process. The findings of the research show that the drying of Marmara Lake did not affect families in a homogeneous way. The loss of fishing income, the narrowing of irrigated agricultural opportunities, increasing production costs, and the perception of ineffectiveness in institutional relations transformed families' living conditions. At the same time, land ownership, water wells, livestock assets, retirement income, local agricultural knowledge, kinship and neighborhood relations, and the capacity to engage with institutions differentiated how families experienced and coped with the drying process. The study reveals that wetland loss is a multilayered process that produces economic, cultural, relational, and political-ecological consequences at the family level.
Benzer Tezler
- Ekolojik yıkımda Manisa ili Marmara Gölü'nde mekânın, emeğin ve yaşamın yeniden inşası
The reconstruction of space, labor, and life in Manisa province's Marmara Lake in the wake of ecological destruction
MELİKE AVCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK
- Manyas Gölü (Balıkesir) ve çevresi geç kuvaterner tortullarının organik madde kapsamlarının incelenmesi
Investigation of organic matter content of late quaternary sediments in Lake Manyas and surroundings area, Balikesir, nw Turkey
ZEYNEP ERGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN KAZANCI
- Late quaternary paleoclimate and paleoenvironment changes in urmia lake, nw Iran
Urmiye gölü, kb iran geç kuvaterner paleoiklim ve paleoortam değişimleri
GÜLGÜN ERTUNÇ
Doktora
İngilizce
2025
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN ATTİLA ÇİNER
- Marmara gölü (Manisa) çökellerinin jeokimyasal özellikleri ve yörenin kuvaternerdeki paleo-ekolojik evrimi
Geochemical properties of lake Marmara (Manisa) sediments and paleo-ecological evolution of the area in quaternary
ÖZLEM BULKAN
Doktora
Türkçe
2009
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. NAMIK YALÇIN
- Geç kuvaterner çökellerinin kronolojisinin sentetik sismogramlarla rekonstrüksiyonu; Marmara denizi ve salda gölü örnekler
Reconstruction of the chronology of late quaternary sediments with synthetic seismograms; examples from the sea of Marmara and lake salda
ASEN SABUNCU
Doktora
Türkçe
2025
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAD KADİR ERİŞ