Uzamış yas belirtileri ile zihinselleştirme, anlamı yeniden yapılandırma, yas bilişleri ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between prolonged grief symptoms and mentalization, meaning reconstruction, grief cognitions and cognitive emotion regulation strategies
- Tez No: 1023955
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ÇAKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Zihinselleştirme, Mentalization
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı zihinselleştirme, anlamı yeniden yapılandırma, yas bilişleri ve duygu düzenleme stratejilerinin birbirleriyle ve uzamış yas belirtileriyle ilişkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini 18-65 yaş arasında en az 6 ay önce birinci dereceden yakınını (anne, baba, eş veya kardeş) ölüm nedeniyle kaybetmiş olan 271 yetişkin oluşturmaktadır. Araştırma verileri Demografik Bilgi Formu, Uzamış Yas Ölçeği -13, Yas ve Anlamı Yeniden Yapılandırma Envanteri, Zihinselleştirme Ölçeği, Yas Bilişleri Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sorularının incelenmesi amacıyla Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi, hiyerarşik çoklu regresyon analizleri, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü ANOVA ve tek yönlü MANOVA yürütülmüştür. Araştırma bulguları, uzamış yas belirtileri ile anlamı yeniden yapılandırma, yas bilişleri, uyumlu stratejiler ve uyumsuz stratejiler arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Buna karşılık, uzamış yas belirtileri ve zihinselleştirme arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Hiyerarşik çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre uzamış yas belirtilerinin en güçlü yordayıcılarının anlamı yeniden yapılandırma ve olumsuz yas bilişleri olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin bulgular, ani ve şiddet içeren kayıp yaşayan bireylerin uzamış yas belirtilerinin, beklendik ve şiddet içermeyen kayıp yaşayan bireylere göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde; doğal, beklendik ve şiddet içermeyen bir kayıp yaşayan, kaybedilen kişiye bakım veren ve iyi anlaştığını ifade eden kişilerde anlamı yeniden yapılandırmanın daha yüksek olduğu görülmüştür. Son olarak, doğal olmayan ve şiddet içeren kayıplarda olumsuz yas bilişlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bulgular ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmış; çalışmanın klinik doğurguları, sınırlılıkları ve gelecek araştırmalara yönelik önerileri sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationships among mentalization, meaning reconstruction, grief cognitions, and emotion regulation strategies, as well as their associations with prolonged grief symptoms. The sample of the study consisted of 271 adults between the ages of 18 and 65 who had lost a first-degree relative—mother, father, spouse, or sibling—due to death at least six months prior. The research data were collected using the Demographic Information Form, Prolonged Grief Scale–13, Grief and Meaning Reconstruction Inventory, Mentalization Scale, Grief Cognitions Questionnaire, Cognitive Emotion Regulation Questionnaire, and Depression Anxiety Stress Scales–21. To examine the research questions, Pearson product-moment correlation analysis, hierarchical multiple regression analyses, independent samples t-test, one-way ANOVA, and one-way MANOVA were conducted. The findings showed significant relationships between prolonged grief symptoms and meaning reconstruction, grief cognitions, adaptive strategies, and maladaptive strategies. In contrast, no significant relationship was found between prolonged grief symptoms and mentalization. According to the results of the hierarchical multiple regression analysis, meaning reconstruction and negative grief cognitions were determined to be the strongest predictors of prolonged grief symptoms. Findings related to demographic variables indicated that individuals who experienced sudden and violent losses had higher levels of prolonged grief symptoms compared to those who experienced expected and non-violent losses. Similarly, meaning reconstruction was found to be higher among individuals who experienced a natural, expected, and non-violent loss, who had provided care for the deceased person, and who reported having had a good relationship with the deceased. Finally, negative grief cognitions were found to be higher in cases of unnatural and violent losses. The findings were discussed in light of the relevant literature, and the clinical implications, limitations of the study, and recommendations for future research were presented.
Benzer Tezler
- Eş kaybı yaşamış yetişkinlerde yalnızlık hissi, uzamış yas, kaygı ve depresyon belirtileri ile yas ile baş etme ı̇lişkisinde stres aşırı yüklenmesinin rolü: İkili süreç modeli çerçevesinde bir ı̇nceleme
The role of stress overload in the relationship between bereavement coping and loneliness, prolonged grief, anxiety, and depression symptoms in adults who have experienced spousal loss: An examination within the framework of the dual process model
CANSU TEKKELİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖZDE İKİZER
- Yaşlılarda uzamış yas ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determining factors associated with prolonged grief in older adults
ZEYNEP RANA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRİYE ÖNCÜ ÇETİNKAYA
PROF. DR. ERGUVAN TUĞBA ÖZEL KIZIL
- Kanser tanısı almış bireylerde depresyon düzeyi ve uzamış yas belirtilerinin incelenmesi
Investigation of depression level and prolonged griefsymptoms in individuals diagnosed with cancer
SEMRA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİGEN İNCİ
- Therapists' responses to grief at the initial sessions: A qual-itative observational study
Terapistlerin ilk seansta yasa verdikleri tepkiler: Nitel gözlemsel bir araştırma
ŞULE İÇEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiTed ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH KESER
- Malul gazilerde travma sonrası büyümeyi yordayan faktörler: Bir karma yöntem araştırması
Factors predicting posttraumatic growth among disabled veterans: A mixed method study
MERVE KOÇAK ÇAPKIN
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiAnkara ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ŞENNUR KIŞLAK