Geri Dön

Kentsel düşük-orta gelirli tip 2 diyabetli kadınlarda ultra-işlenmiş gıda tüketimi ile glisemik ve antropometrik profil arasındaki ilişki

The relationship between ultra-processed food consumptionand glycemic and anthropometric profile in urban low-to-mi̇ddle income women wi̇th type 2 diabetes

PDF İndir

  1. Tez No: 1024017
  2. Yazar: MELİS ZEYNEP ÖZTUTAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus-tip 2, Diabetes mellitus-type 2
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Haliç Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, kentsel düşük–orta gelirli Tip 2 diyabetli kadınlarda ultra-işlenmiş gıda tüketimi ile glisemik ve antropometrik profil arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipte planlanan araştırma, İstanbul ili Bahçelievler ilçesinde bulunan BiDiyet Bahçelievler Sağlıklı Yaşam Merkezi'ne kayıtlı, hekim tarafından Tip 2 diyabet tanısı almış 200 kadın birey ile yürütülmüştür. Veriler; anket formu, antropometrik ölçümler, biyokimyasal bulgular, besin tüketim kaydı, Çok İşlenmiş Besin Tüketimi Kısa Tarama Anketi (sQ-HPF) ve NOVA sınıflandırması kullanılarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 49,36±7,01 yıl olup %72,0'sinin obez, %27,5'inin fazla kilolu ve %94,5'inin abdominal obez olduğu saptanmıştır. sQ- HPF toplam skor ortalaması 6,85±2,20 bulunmuş ve katılımcıların %73,0'ı yüksek çok işlenmiş besin tüketim grubunda yer almıştır. NOVA sınıflandırmasına göre ultra- işlenmiş gıdalardan gelen enerji oranı ortalama %15,53±19,74 olarak belirlenmiştir. Yüksek sQ-HPF grubunda açlık glukozu, HbA1c, insülin, HOMA-IR, toplam kolesterol, LDL kolesterol, trigliserid, vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı ve vücut yağ oranı daha yüksek; HDL kolesterol ve kas oranı ise daha düşük bulunmuştur. Toplam enerji alımı gruplar arasında farklılık göstermezken, düşük–orta sQ-HPF grubunda lif, çoklu doymamış yağ asidi, E vitamini ve B1 vitamini alımları daha yüksek; yüksek sQ-HPF grubunda ise karbonhidrattan gelen enerji yüzdesi daha yüksek saptanmıştır. Korelasyon analizinde sQ-HPF toplam skoru glisemik, lipid ve antropometrik göstergelerle anlamlı ilişkiler göstermiştir. NOVA Grup 4 yüzdesi ile sQ-HPF toplam skoru arasında anlamlı korelasyon bulunmamış; NOVA Grup 4 yüzdesi antropometrik ve glisemik göstergelerle anlamlı ilişki göstermemiştir. Çok değişkenli doğrusal regresyon analizinde sQ-HPF toplam skoru HbA1c, HOMA-IR, BKİ ve bel çevresinin anlamlı yordayıcısı olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, kentsel düşük–orta gelirli Tip 2 diyabetli kadınlarda çok işlenmiş besin tüketiminin yaygın olduğu ve yüksek sQ-HPF skorunun daha olumsuz glisemik, lipid ve antropometrik göstergelerle ilişkili olabileceği belirlenmiştir. Bulgular, Tip 2 diyabet yönetiminde ultra-işlenmiş gıda tüketiminin azaltılmasına yönelik beslenme eğitimi ve bireyselleştirilmiş diyet müdahalelerinin önemine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to examine the relationship between ultra-processed food consumption and glycemic and anthropometric profiles in urban low–middle-income women with Type 2 diabetes. This cross-sectional study was carried out with 200 women diagnosed with Type 2 diabetes by a physician and registered at BiDiyet Bahçelievler Healthy Life Center in Bahçelievler district, Istanbul. Data were evaluated using a questionnaire form, anthropometric measurements, biochemical findings, dietary intake records, the Short Questionnaire to Assess Highly Processed Food Consumption (sQ-HPF), and the NOVA classification. The mean age of the participants was 49.36±7.01 years; 72.0% were obese, 27.5% were overweight, and 94.5% had abdominal obesity. The mean sQ-HPF total score was 6.85±2.20, and 73.0% of the participants were in the high highly processed food consumption group. According to the NOVA classification, the mean percentage of energy from ultra- processed foods was 15.53±19.74%. In the high sQ-HPF group, fasting glucose, HbA1c, insulin, HOMA-IR, total cholesterol, LDL cholesterol, triglycerides, body weight, BMI, waist circumference, hip circumference, waist-to-hip ratio, and body fat percentage were higher, whereas HDL cholesterol and muscle ratio were lower. While total energy intake did not differ between the groups, fiber, polyunsaturated fatty acid, vitamin E, and vitamin B1 intakes were higher in the low–moderate sQ-HPF group, whereas the percentage of energy from carbohydrates was higher in the high sQ-HPF group. In the correlation analysis, the sQ-HPF total score showed significant associations with glycemic, lipid, and anthropometric indicators. No significant correlation was found between the NOVA Group 4 percentage and the sQ-HPF total score; additionally, the NOVA Group 4 percentage was not significantly associated with anthropometric or glycemic indicators. In the multivariable linear regression analysis, the sQ-HPF total score was identified as a significant predictor of HbA1c, HOMA-IR, BMI, and waist circumference. In conclusion, highly processed food consumption was common among urban low–middle-income women with Type 2 diabetes, and a higher sQ-HPF score was found to be associated with more unfavorable glycemic, lipid, and anthropometric indicators. These findings indicate the importance of nutrition education and individualized dietary interventions aimed at reducing ultra- processed food consumption in Type 2 diabetes management.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    796086

    The relationship between coping strategies and anxiety and depression levels of diabetic patients

    Diyabet hastalarının başa çıkma stratejileri ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişki

    SARMAD AHMED KHALEEL KHALEEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    PsikiyatriÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLENDAM AKGÜL

  2. Tez No

    548948

    Aydın ili Efeler İlçesi'nde aile sağlığı merkezlerine başvuran kişilerde sigara içme sıklığı ve ilişkili etkenler

    Cigarette smoking prevalence and related factors among patients in primary care centers in Aydin, Efeler

    BURCU ADAY AVCI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Aile HekimliğiAdnan Menderes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OKAY BAŞAK

  3. Tez No

    766801

    Self-care management among adult patients with diabetes mellitus type2 in Thi-Qar city

    Thi Qar şehrindeki diabetes mellitus tip 2 hastaları için özbakım yönetimi

    WATHEQ ALWAN HUSSEIN HUSSEIN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    HemşirelikÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SERDAR ESMER

  4. Tez No

    702796

    Morbid obez ve obez çocuklarda psikopatolojilerin ve yavaş bilişsel temponun değerlendirilmesi

    Evaluation of psychopathologies and slow cognitive pace in morbid obese and obese children

    ÖMER YOLCU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriAkdeniz Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE GİZLİ ÇOBAN

  5. Tez No

    731589

    Hekim adaylarında toplumsal cinsiyet algısının değerlendirilmesi: Meram Tıp Fakültesi örneği

    Assessment of social gender perception among physician candidates: An example from Meram Faculty of Medicine

    NEFİSE BETÜL ERCAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    SosyolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU

Geri Dön